Qirghizistan Uyghurliri barin inqilabiy we sherqiy türkistan milliy armiyesi künini xatirilidi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2021-04-09
Share
barin-inqilabi-tutulghan-uyghur.jpg Barin inqilabida yighiwélin'ghan Uyghurlar.
RFA/Qutluq

20-Esir, Uyghur xelqining tarixida muhim weqeler dewri boldi. Bu yüz yil dawamida oxshashla Uyghur diyari azab-oqubetke duchar boldi. Uyghur diyari tarixidiki aprél éyida yüz bergen muhim weqeler qirghizistan Uyghurliri teripidin bishkék we jalal-abad sheherliride xatirilendi. Bu sheherlerde 1945-yili 8-aprél kuni qurulghan sabiq milliy armiye künini we 1990-yili 5-aprél yüz bergen barin weqesini xatirilesh pa'aliyiti uyushturuldi. 8-Aprél kuni pa'aliyet qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining uyushturushi bilen bishkek shehirining alamédin-1 mehellisidiki medeniyet öyide ötküzüldi.

Murasimgha chuy wilayitidiki Uyghur jama'etchiliki qatnashti. Bu yighin'gha qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining re'isi esqer qasimof riyasetchilik qildi. Aldi bilen qehrimanlargha atap xetme-qur'an qilindi, andin pelsepe penlirining kandidat doktori ekberjan bawudunof barin weqesi toghrisida tepsiliy doklat oqudi. Öz doklatida ekberjan ependi 1990-yili 5-aprél küni üz bergen barin weqesini barin inqilabi dep atidi.

Radi'o ziyaritimizni qobul qilghan gülbahar eliyéwa Uyghur tarixida yüz bégen weqelerni kélechek ewladlargha yetküzüp bérishi lazimliqini tekitlidi

Siyasiy penlerning magistiri abdurehim hapizi milliy armiye jengchilirining jasariti, nizam we mukapatliri heqqide tarixiy doklat oqup, milliy armiye künining Uyghur xelqi üchün chong bir bayram bolghanliqini bildürdi.

Murasim dawamida ixtiyariy sözge chiqqan nowopokrowka yézisining yigit béshi gheyret jahanof Uyghur xelqining oghul-qizliri weten azadliqi yolida toxtimay heriket élip baridighanliqini tekitlidi.

Mezkur pa'aliyetke milliy inqilabqa qatnashqan, sherqiy türkistan armiyesining jengchisi, ghazilardin peqet ablimit bekri ependila qatniship közliri nemlen'gen halda öz eslimilirini bayan qildi.

Ablimit bekri ependi 1946-yili sherqiy türkistan milliy armiyesi sépide manas deryasida boyida mudapi'ede turushqa qatnashqanidi. Nöwette milliy armiye jengchi-ofitsérlirining hayat yashawatqanliri sanaqliqla qalghanidi. 1955-1962-Yilliri sowét ittipaqigha köchüp chiqqanlar arisida köp sanda milliy armiye ofitsér we jengchiliri bar bolup, ularning xéli köp qismi özbékistan, qirghizistan we qazaqistan'gha makanlashqanidi. Qirghizistan'gha yerleshkenlerning sanimu köp bolup, ularning mutleq zor qismi wapat bolghanidi.

Yéqinqi yillardin buyan téximu köp yashlar tarixiy wetinide yüz bergen weqelerge köngül bölmekte. Sélishturghinimizda üch yil ilgiri bu xil pa'aliyetlerge yashlar qatnashmighanidi. Emma hazir yashlar qatniship, pa'aliyetni uyushturushlarda xizmet körsetmekte. Ziyaritimizni qobul qilghan izzet gaziyéf özining hés-tuyghulirini bayanqildi.

8-Aprél sherqiy türkistan milliy armiyesi küni we barin inqilabini xatirilesh pa'aliyiti yene jalal-abad shehiride pa'aliyetchi elishir nasiraxunofning teshebbusida uyushturuldi. Bügünki künlerde dunyagha tarighan korona wirusi wabasining qirghizistanda yéngidin küchiyip kétishi munasiwiti bilen körülüwatqan qattiq chariler sewebidin qirghizistanning jenubidiki Uyghurlar mezkur xatirilesh pa'aliyetlirini tar da'iride ötküzüshke mejbur boldi.

Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyiti Uyghur tarixidiki muhim weqelerni xatirileshni we ammiwi pa'aliyetlerni her yili ötküzüshke tirishmaqta. Mezkur pa'aliyetler qirghizistan Uyghurlirining milliy rohini kötürüshide muhim rol oynaydiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet