Qirghizistandiki Uyghur yashliri xelq'aradiki Uyghur dewasigha aktip qatnashmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2019-07-01
Élxet
Pikir
Share
Print
Perhat ibragimow doklat bermekte. 2019-Yili iyun, qirghizistan.
Perhat ibragimow doklat bermekte. 2019-Yili iyun, qirghizistan.
RFA/Perhat

Qirghizistandiki Uyghur yashliri xelq'aradiki Uyghur milliy dewasigha aktipliq bilen qoshulup, öz millitining erkinliki üchün xizmet körsitishke tirishmaqta.

Yéqinda dunya Uyghur qurultiyining qirghizistandiki wakaletchisi rozimuhemmed abdulbaqining teshebbusi bilen bishkek shehirining alamédin mehelliside pa'aliyet uyushturuldi. Bu pa'aliyette amérika paytexti washin'gtonda ötküzülgen "Uyghur heptiliki" ni tonushturush élip bérildi.

Mezkur pa'aliyet qirghizistanning we sherqiy türkistanning milliy marshliri bilen bashlandi. Mezkur pa'aliyetke bishkek shehiridiki hem uning etraplardiki yézilardin kelgen Uyghur jama'etchiliki bolup, 60 qa yéqin kishi qatnashti. Adette qirghizistandiki bu xil yighinlargha asasliqi chonglar qatniship kelmekte idi, lékin bu qétimqi pa'aliyetke yashlar qatniship, zamaniwi téxnika arqiliq "Uyghur heptiliki" ni tonushturup ötti. Dunya Uyghur qurultiyigha teqdim qilin'ghan "Démokratiye mukapati" toghrisida tepsiliy melumatlar körsitildi.

Mezkur pa'aliyette asasliq doklatni "Uyghur heptiliki" pa'aliyitige qatnashqan perhet ibragimof teqdim qildi. U öz doklatida 6-iyundin 8-iyun'ghiche washin'gton shehiride ötküzülgen ilmiy muhakime yighini heqqide melumat berdi. U mezkur ilmiy muhakime yighinida tor we ijtima'iy taratqular arqiliq shundaqla bashqa usullarni hem qollinip béyjingda 2022-yili ötküzülidighan xelq'ara tenheriket musabiqisini bayqut qilish telep qilin'ghanliqini, xitayning Uyghur diyarida qurghan yighiwélish lagérlirini taqashni otturigha qoyghanliqini bayan qildi.

U yene washin'gtonda ötküzülgen namayishlar hem amérikadiki démokratiyeni ilgiri sürüsh fondining dunya Uyghur qurultiyigha bergen mukapati toghrisida tepsiliy melumat berdi.

Riyasetchi rozimuhemmed abdulbaqi ependi öz nutqida Uyghur mesilisining nöwette dunya boyiche qiziq nuqtigha ayliniwatqanliqini, emma yéqinda qirghizistanda ötküzülgen shangxey hemkarliq teshkilatining yighini munasiwiti bilen qirghizistandiki Uyghur jama'etchilikining keypiyatida melum siqilishlarning körülüwatqanliqini eskertip ötti.

13-Iyun küni qirghizistan paytexti bishkek shehiride shangxey hemkarliq teshkilatigha eza döletlerning aliy rehberliri yighini ötküzüldi. Mezkur yighin'gha xitay dölet re'isi shi jinping qatnashti. Shi jinping yene qirghizistanda resmiy ziyarette bolup, qirghizistan prézidénti jéyinbékof we bashqa döletler rehberliri bilen uchriship, öz-ara hemkarliqini téximu kücheytishni tekitlidi. Nöwette qirghizistan we xitay ikki dölet munasiwetliri nahayiti yuqiri muqamda rawajlanmaqta.

Rozimuhemmed abdulbaqi ependi yene shangxey hemkarliq teshkilatining yighini netijiside imzalan'ghan höjjetler toghrisida toxtilip, "Bir yol bir belwagh" qurulushida buninggha qatnashqan her bir dölet öz milliy menpe'etlirini chiqish qilip qatnashqanliqini tekitlep ötti.

Mezkur yighin'gha qatnashqan Uyghur pa'aliyetchi mewlan ependi Uyghur yashlirining oyghiniwatqanliqidin bekmu söyün'genlikini bayan qildi.

Norwégiye paytexti oslo shehiride oquwatqan dilshat turdiyéf radiyomiz ziyaritini qobul qilip, özining bishkekte yashighan chaghlirida Uyghur mesilisi hem Uyghur diyaridiki külpetler toghrisida xewersiz qalghanliqini, lékin hazir norwégiyediki Uyghur qérindashliri bilen tonushup wetendiki Uyghurlarning ehwali hem xelq'aradiki Uyghur dewasi heqqide chongqur chüshenchilerge érishkenlikini bayan qildi.

Mezkur pa'aliyette yene dunya Uyghur qurultiyining 2018-2019-yillar ichide élip barghan pa'aliyetliri toghrisida filim körsitildi.

Bu yilning féwralda dunya Uyghur qurultiyi yashlar komitétining uyushturushi bilen bishkekte kishilik hoquqni qoghdash yighini échilghan idi. Mezkur yighin'gha qatnashqan dunya Uyghur qurultiyining qazaqistandiki yashlar komitéti ezasi adile mesimjan xanim qirghizistan we qazaqistandiki Uyghur yashlirining ehwali we dunya Uyghur qurultiyining qazaqistandiki pa'aliyetliri heqqide pikir bayan qildi.

Rozimuhemmed abdulbaqi ependi qirghizistandiki Uyghur yashlirining Uyghurlar éghir külpetlerge duch kéliwatqan bügünki künde Uyghurlarning nöwettiki jiddiy mesililirige yéqindin köngül bölüshke bashlighanliqidin köp xursen bolghanliqini tekitlidi.

Toluq bet