Министир сулайман сойлу: “өз юртлирида һейт өткүзәлмигән шәрқий түркситанлиқ қериндашлиримизниң қурбан һейтини тәбрикләймиз!”

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2022.07.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Министир сулайман сойлу: “өз юртлирида һейт өткүзәлмигән шәрқий түркситанлиқ қериндашлиримизниң қурбан һейтини тәбрикләймиз!” Қурбан һейтлиқ һейтлишиш паалийитидә түркийә ички ишлар министирлиқиниң министири солайман сойлу әпәнди. 2022-Йили 10-июл, түркийә.
Photo: RFA

Бу йиллиқ қурбан һейт йетип келиши билән дуняниң һәр қайси җайлиридики мусулманлар, җүмлидин уйғурлар қурбан һейт байримини тәбриклимәктә. Түркийәдики уйғур җамаитиму 9-июл шәнбә күни қурбан һейтини күтивалди.

Қурбан һейт мунасивити билән һейтниң иккинчи күни, йәни 10-июл күни түркийә күчмәнләр ишлири идарисиниң уюштуруши билән истанбулда һейтлишиш паалийити өткүзүлди.

Һейтлишиш паалийитигә түркийә ичкий ишлар министирлиқиниң министири солайман сойлу, муавин министири исмаил чатакли, истанбул валийлиқиниң муавин валийси мәһмәт али өзйигит, истанбул сақчи идарисиниң башлиқи зафәр ақташ, түркийә көчмәнләр ишлири идарисиниң башлиқи саваш үнлү, истанбул көчмәнләр ишлири идарисиниң башлиқи байрам ялинсу вә шундақла уйғур, қазақ, өзбек, түркмән, татар қатарлиқ түрк дуняси иҗтимаий тәшкилатлириниң рәһбәрлири, вәкиллири вә бир қисим әзалири қатнашқан. Тәклипкә бинаән уйғурлардин 100 гә йеқин киши бу һейтлишиш паалийитигә иштирак қилған.

Қурбан һейтлиқ һейтлишиш паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили 10-июл, түркийә.
Қурбан һейтлиқ һейтлишиш паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили 10-июл, түркийә.
RFA/Arslan

Паалийәттә хәлқара шәрқий түркситан тәшкилатлар бирликиниң рәиси һидайәтуллаһ оғузхан тәклип бойичә сөз қилип, уйғурларниң өз вәтинидә һейитлишиш имканийитиң йоқлуқини билдүрди. У мундақ деди: “биз бәш йилдин буян вәтәндики уруқ-туғқанлиримиз билән алақә қилалмайватимиз, һейтлишалмайватимиз, шәрқий түркистанда инсанлар һейтлишиш пурситигә игә болалмиди, хәлқимиз һейт-байрмларни, қурбанлиқ ибадәтлирини ада қилиштин мәһрум қилинди. Мушундақ бир вәзийәттә түркийәдә һейтлишиш программиси орунлаштуруп бизни дәвәт қилған һөрмәтлик ичкий ишлар министириға рәһмәт ейтимиз, бизгә түркийәдә мәйли хәлқ болсун, мәйли дөләт болсун, қериндашлиқ муамилиси қиливатиду, биз буниң үчүн миннәтдарлиқ билдүримиз.”

Һейтлишиш паалийитидә сөз қилған түркийә ичкий ишлар министирлиқиниң министири сулайман сойлу, пүткүл мусулманлар билән бирликтә уйғурларниңму қурбан һейтини тәбриклиди вә мундақ деди: “өз юртлирида һейт-байрамлирини тәбриклийәлмәйватқан, һейт-байрам тәнтәнси қилалмайватқан шәрқий түркситанлиқ қериндашлиримиздин тартип ирақтики түркмән қериндашлиримизғичә, пүтүн мусулман қериндашлиримизниң қурбан һейтини айрим-айрим тәбрикләймиз!” деди.

Министир сулайман сойлуниң тивиттер һесабида 6 милйон 200 миң, фейсбук сәһиписидә 1 милйон 300 миң әгәшкүчси бар болуп, министир сулайман сойлу йоқуриқи һейт тәбриклирини уйғурлар билән чүшкән хатирә рәсимлири билән қошуп, өзиниң иҗтимаий таратқу сәһиписидә тарқатқан. Нурғун кишиләр униң һейтлиқ тәбрикини һәмбәһләп, иҗабий пикир-инкасларни қайтурған.

Қурбан һейтлиқ һейтлишиш паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили 10-июл, түркийә.

Министир сулайман сойлу сөзидә йәнә түркийәгә көчүп кәлгән мусапирларға виҗдан вә шәпқәт билән муамилә қилиш мәсулийити барлиқини ипадиләп мундақ деди: “түркийә көчмәнләр ишлирини бир тәрәп қиливатиду, түркийә қанунсиз вә қачақ көчмәнләрниң алдини елиш сияситини йүргүзиватиду, шуниң билән бир вақитта уни виҗдан вә күйүмчанлиқ билән елип бериватиду. Бу мәсилидә түркийәниң үстидә еғир мәсулийәт вә йүк бар, милйонлиған инсан көчмән болуп инсаний һәқ-һоқуқидин мәһрум болди, улар өз юртлирини, уруқ-туғқанлирини, балилиқ дәврини, әҗдадлириниң топрақлирини сеғинип йүрәклири һәсрәткә толди.”

Министир солайман сойлу көпчиликкә йәнә түркийә җумһурийитиниң рәиси рәҗәп таййип әрдоғанниң йоллиған һейтлиқ тәбрик вә тиләклирини йәткүзди.

Һидайәтуллаһ оғузхан, түркийә ичкий ишлар министири сулайман сойлу билән елип барған һейтлишиш паалийити тоғрисида пикир баян қилип, мундақ деди: “бу һейтилишиш паалийити көңүллүк болди, түркийәдә, болупму биздәк муһаҗирәттә ғериблиқ ичидә яшаватқан бир хәлққә нисбәтән дөләт рәһбәрлириниң һейт-байрамларда бизни йоқлиши, бизгә меһр-шәпқитини көрситиши, мәнивий җәһәттин көңлимизни көтүрди.”

Һидайәтуллаһ оғузхан бу қетимлиқ һейтлиқ учришиш пурситидин пайдилинип, түркийә ичкий ишлар министири вә көчмәнләр ишлири идарисиниң мудириға түркийәдики уйғурлар дуч келиватқан әмәлий қийинчилиқларни йәткүзгәнликини билдүрди.

Биз йәнә бу һәқтә пикир қарашлирини елиш үчүн бу һейитлишиш паалийитигә қатнашқан шәрқий түркистан өлималар бирликиниң рәиси доктур атавуллаһ шаһяр билән сөһбәт елип бардуқ. Доктур атавуллаһ шаһяр бу һәқтә пикир баян қилип, уйғурлар өзлири яшаватқан дөләтләрдә шу дөләтниң муһим сиясий әрбаблири билән йеқин мунасивәт орнитишиниң шәрқий түркистан дәваси вә уйғурлар мәсилисигә пайдилиқ болидиғанлиқини тәкитлиди. У йәнә түркийәдин ибарәт уйғур муһаҗирлири көпрәк олтурақлашқан дөләтниң ичкий ишлар министириниң мәхсус уйғурларниң қурбан һейтини тәбриклишиниң муһим әһмийәткә игә икәнликини билдүрди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.