Doktor rahile dawut xelq'araliq "Tepekkur jasariti" mukapatigha érishti

Muxbirimiz nur'iman
2020-11-11
Share
rahile-dawut.jpg Tutqundiki doktor rahile dawut. 2002-Yili, ürümchi.
Photo: RFA

Bash shitabi nyo-yorktiki "Xewp astidiki alimlarni qutquzush" teshkilati (Scholars at Risk) 10-noyabir küni tutqundiki doktor rahile dawutqa 2020-yilliq xelq'araliq "Tepekkur jasariti" mukapatini bergenlikini élan qildi.

"Xewp astidiki alimlarni qutquzush" teshkilatining bu heqtiki bayanatigha qarighanda, 2017-yili 12-ayning otturilirida xitay da'iriliri teripidin tutqun qilin'ghan we hazirghiche iz-dériki bolmighan shinjang uniwérsitéti filologiye institutining proféssori rahile dawutning ilmiy tetqiqat saheside körsetken uzun yilliq tirishchanliqliri we jasariti mu'eyyenleshtürülüp, bu mukapatqa layiq körülgen iken.

"Xewp astidiki alimlarni qutquzush" teshkilatining tor bétide "Rahile dawut we uninggha oxshash jasaret bilen tetqiqat ilip bériwatqan bashqa mutexessisler we oqughuchilar ilim-pen erkinliki, pikir erkinliki üchün tirishchanliq körsetmekte. Shu wejidin 'tepekkur jasariti' mukapati ulargha layiq körüldi," déyilgen.

"Tepekkur jasariti" mukapati kespiy yaki ammiwi mulazimet saheliride özining shexsiy bixeterlikini qayrip qoyup, ilmiy tetqiqat erkinliki we tepekkur erkinlikni qoghdash yolida jasaret körsetken shexs, guruppa yaki organlargha bérilidiken.

"Xewp astidiki alimlarni qutquzush" teshkilatining ning ijra'iye mudiri rob ku'in mundaq dégen: "Uyghur medeniyet tetqiqati boyiche xelq'arada tonulghan tetqiqatchi doktor rahile dawutning türmige tashlinishi xitay hökümitining özi yaqturmaydighan awaz we pikirlerni ochuq-ashkara basturidighanliqini ashkarilidi. Xitay hökümitining doktor rahile dawutning ilmiy pa'aliyetlirini we erkin pikir qélishini cheklishi, ularning az sanliq milletlerning en'enisi, tarixi we tilini yoqitishqa uruniwatqanliqini körsitidu. Doktor rahile dawutning iz-déreksiz yoqap kétishige oxshash bundaq paji'elerge nisbeten hemmeylenning naraziliq bildürüsh mes'uliyitimiz bar. Bundaq wehshiylikni choqum axirlashturushimiz kérek."

Doktor rahile dawutning amérikada turushluq qizi eqide polat apisi heqqide pikir bayan qilip, mundaq dégen: "Apam jinayetchi emes, belki bir alim. U Uyghur millitining folklor we medeniyet en'enisini tetqiq qilghan. Bu hökümetke, bashqa organlargha yaki xitay xelqige tehdit emes."

Biz 2020-yilliq xelq'araliq "Tepekkur jasariti" mukapatining sahibi doktor rahile dawut xanim heqqide téximu yaxshi melumatqa irishish üchün qizi eqide bilen söhbet ötküzduq.

Eqide apisining nahayiti iradilik we millitini söyidighan bir tetqiqatchi ikenlikini, shuning bilen bir waqitta yene öz perzentige nahayiti telepchan we méhriban bir ana ikenlikini özining baliliq eslimiliri bilen anglatti.

Eqide radiyo dolqunliri arqiliq apisini tebriklep, mundaq dédi: "Apa, sen bekmu qehriman bir ana ikensen, gheyret qilghin, biz séni ashu qarangghuluqtin élip chiqmighuche hergizmu waz kechmeymiz!"

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet