Altay shehiridiki birdinbir Uyghur mektep - 5-otturaning mudiri reyhan emet lagérda jan üzgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2021-06-21
Share
xitaylashturush-uyghur-medeniyiti-lozunka-bashlanghuch.jpg Sim tosuqta oralghan yeslining témigha ésilghan "Wetiningizni söyüsh xitayche sözleshtin bashlinidu" sho'ari. 2019-Yili mart, qeshqer.
BITTER WINTER

Melum bolushiche, 5‏-ottura mektep altay shehiridiki birdin-bir Uyghur mektipi bolup, bu mektep 2017‏-yilining aldinqi yérimida altaydiki lagér tutqunining bashlan'ghuch nuqtisi bolup qalghan. 3 Aygha yetmigen waqit ichide yette neper oqutquchi béshigha qara xalta kiydürülüp bu mekteptin tutup kétilgen. Bulardin mezkur mektepning mudiri reyhan emet lagérda soraq üstide hayatidin ayrilghan.

Altay weziyitidin xewerdar kishilerdin birining inkas qilishiche, 2017-‏yilining deslepki yérimida, altay sheherlik 5‏-ottura mektepning 7 neper oqutquchisi arqa-arqidin mekteptin ghayib bolghan. Bular mektep mudiri reyhan emet, jughrapiye oqutquchisi reyhan musa, rus tili oqutquchisi ekber, kompyutér oqutquchisi alim qatarliqlar iken. Bu 7 neper oqutquchining altay sheherlik dölet xewpsizliki saqchiliri teripidin béshigha qara xalta kiydürlüp élip méngilishi, mekteptiki pütün oqutquchi-oqughuchilarning köz aldida yüz bergen bolsimu, emma ularning nege ekétilgenliki we néme üchün tutqun qilin'ghanliqi uzun mezgillergiche sir péti dawam qilghan. Shu yili 7‏-ayda altay sheherlik j x idarisi mezkur mektep rehberlik guruppisigha reyhan emetning "Dölet tili ma'aripigha qarshi turush" we "Döletni parchilashqa urunush" jinayiti bilen tutulghanliqini uqturghan. Yene bir aydin kéyin, uning tutup tekshürülüsh dawamida yürek késili qozghilip jan üzgenliki uqturulghan, emma ölüm xewirining oqughuchilardin sir tutulushi telep qilin'ghan.

Téléfonimizni qobul qilghan altay sheherlik ma'arip idarisi reyhan emetning ehwali heqqide melumat bérishni ret qildi. Emma reyhan emet bilen birlikte mezkur mekteptin 7 oqutquchining tutqun qilin'ghanliq uchurini inkar qilmidi.

Nöwette yaponiyede yashawatqan tetqiqatchi muxter abduraxman ependi, özining altayliq tonushliri arqiliq mudir reyhan emetning ölüm sewebi heqqide melumat sorighan we uning tutulush sewebi heqqide belgilik uchur alghan. Muxter ependining déyishiche, mudir reyhan emet eyni chaghda Uyghur tilida oqutush emeldin qaldurulghanda, bundaq ushtumtut ijra'atning mektepning omumiy oqutushini aqsitidighanliqini bildürüp, pikir bayan qilghan. Bu naraziliq pikri uning atalmish "Bölgünchilik" jinayitige pakit qilin'ghan. Yene melum bolushiche, mezkur mekteptin tutulghan qalghan 6 oqutquchimu eyni chaghda reyhan emetning pikrini qollap ipade bildürgenler iken.

Weziyettin xewerdar kishining yene eskertishiche, reyhan emet tutup kétilip 2 aydin kéyin jesiti a'ilisige tapshurulghan. Jeset saqchilarning nazariti astida yerlikke qoyulghan. Méyitning diniy we milliy örp-adetler boyiche uzitilishini ruxset qilinmighan. Mezkur a'ile we merhumning yerliki bir ay muddetche saqchilarning kéche-kündüz nazariti astida turghan.

Altaydiki alaqidar xadimlar, bu tür délolarning sezgürlükini tekitlep, so'allirimizgha jawab bérishni ret qildi.

Weziyettin xewerdar kishining bayan qilishiche, mudir reyhan emet jarangliq awazi, keskin mijezi, mol mektep bashqurush tejribisi bilenla emes, tinimsiz izdinish we her küni seherde chéniqish aditi bilenmu mekteptiki oquqtquchi-oqughuchilar arisida untulmas tesir qaldurghan iken. Shunga weziyettin xewerdar kishi 50 yéshida dunya bilen widalashqan reyhan emetning yürek késili bilen ölgenlikining gumanliq ikenlikini eskertidu we uning qéyin-qistaqtin ölgenlikini küchlük bir éhtimalliq süpitide ilgiri süridu.

Altaydiki alaqidar xadimlardin biri mudir reyhan emetning tutqundiki mezgilde jan üzgenlikini delillidi, emma ölüm sewebi heqqide tepsiliy melumat bérelmidi.

Yuqirida Uyghur tilida oqutushning emeldin qaldurulishigha naraziliq bildürgen altay sheherlik 5-ottura mektepning sabiq mudiri reyhan emetning lagérda jan üzgenliki heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet