"Samawar chayxanisi" her xil medeniyet pa'aliyetliri arqiliq Uyghur yashlirining meniwi éhtiyajini qandurmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2019-12-06
Élxet
Pikir
Share
Print
Istanbulning sefaköy kemalpasha mehelliside resmiy ishqa kirishken "Samawar chayxanisi".
Istanbulning sefaköy kemalpasha mehelliside resmiy ishqa kirishken "Samawar chayxanisi".
Social Media

Bu yil 7-aydin bashlap istanbulning sefaköy kemalpasha mehelliside resmiy ishqa kirishken "Samawar chayxanisi" herxil ilmiy söhbetler we medeniyet pa'aliyetliri arqiliq istanbuldiki Uyghur jama'itining meniwi éhtiyajini qandurup kelmekte.

Igilishimizche, "Samawar chayxanisi" istanbuldiki Uyghur baylirining meblegh sélishi, sherqiy türkistan yéngi ewlad herikiti we achil guruppisining ortaq hemkarliq bilen qurulghan bolup, tijaret meqsiti yoq iken. Chayxana nizamnamisige yézilishiche, kirgen kirim chayxanining chiqimlirini kötürüshtin bashqa, éship qalghan qismi chayxana namidin oqughuchilargha oqush yardem puli bérishqa ishlitilidiken. Chayxana qurulushining meqsiti yashlarda munazire medeniyiti berpa qilish, yashlarning sherqiy türkistan dawasi heqqidiki pikirlirini chongqurlashturushtin ibaret iken. Biz samawar chayxanisi ötküzüp kéliwatqan pa'aliyetlerdin melumat igilesh üchün samawar chayxanisining xojayinini abduréshit emin ependimni ziyaret qilduq. 

Abduréshit ependim samawar chayxanisida ötküzülüp kéliwatqan pa'aliyetlerning shekli we meqsiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "Ötküzülüwatqan pa'aliyetlerni 3 xil katégoriyege bölgili bolidu. 1-Xili ölimalarni, yurt chongliri yaki ziyaliylarni türkiyege kelgende léksiyege teklip qilghinimizda aldin teyyarliqi bolmighanliqi üchün ret qilidiken, chayxanida ochuq-ashkara so'al-jawab yaki munazire sheklide söhbetke teklip qilsaq andin maqul bolidiken. Chayxanimiz bu boshluqni toldurushni meqset qilghanliqi üchün léksiyeni emes, söhbetni asas qilip kelduq. Yawropadiki yaki türkiyediki ustazlar bilen belgilen'gen témida mulahiziler bolup ötidu.

2-Türlük pa'aliyet léksiyeni asas qilghan bolup, öginish yaki siyasiy mesililerde léksiyeler boldi. 3-Türlük pa'aliyitimiz yashlar oyghinish herikiti nami astida yashlarni chaqirip yumilaq üstel sheklide söhbetleshtuq. Yuqiriqi pa'aliyetler samawar chayxanisi namida élip bériliwatidu. Chayxanimiz mesililerni ochuq munazire qilinidighan sorun, biz buning üchün küchewatimiz. Bezide konkrét mesile we kishiler üstidimu munazire élip bériwatimiz. Biz küntertiptiki mesililer heqqide yashlar ochuq munazire qilalaydighan sorun hazirlimaqchi."

"Samawar chayxanisi" ilmiy söhbet we medeniyet pa'aliyetliridin bashqa yene yashlarning öz ara munaziriliship, muzakire exlaqini yétildüridighan soruni haligha kelgen bolup, "Samawar chayxanisi" da da'im, her xil témilarda her xil uslubta munaziriler orunlashturulidiken. Yashlarning bu xil pa'aliyetler arqiliq oxshimighan pikirlerge bolghan keng qorsaqliq we sapa yétildüridighanliqi ilgiri sürülmekte. Biz bu xil pa'aliyetlerning, munazire medeniyitining yashlarning yétilishige qandaq tesir körsitidighanliqini igilesh üchün bashaq sheher Uyghur medeniyet merkizining re'isi abdulhemit pak yol ependimni ziyaret qilduq. Abdulhemit pak yol ependim bu heqte toxtilip mundaq dédi: "Istanbulda samawar chayxanisigha oxshash ilmiy söhbet we medeniyet pa'aliyetliri ötküzülidighan sorunlarning köplep échilishi türkiyediki Uyghurlarning medeniyet hayatigha nahayiti muhim tesir körsitidu dep qaraymen. Bolupmu söhbet, munazire we muzakire medeniyiti qatarliq jehetlerde ilmiy sapaning küchiyishige paydiliq. Öz ara oxshimighan pikirdiki kishilerning pikirliri, munaziriliri we muzakirileshken waqitta bashqa birining pikirini qulaq sélip anglash, qoshulidighan tereplirini mu'eyyenleshtürüsh, qoshulmaydighan tereplerni ret qilish, ilmiy usulda pikirlirini otturigha qoyush dégendek jehetlerde bu xil sorunlarning köpiyishi peydin-pey sapaning yétilishide paydiliq bolidu dep qaraymen" 

Közetküchlerning éytishiche, Uyghurlar topliship olturaqlashqan rayonlarda Uyghur medeniyiti we tarixigha munasiwetlik medeniyet pa'aliyetliri yaki ilmiy söhbetlerning köplep orunlashturulushi yashlarning milliy kimlikini saqlap qilish we Uyghur jama'itining birliki jehettin intayin muhim ehmiyetke ige iken. Abdulhemit pak yol ependim ziyaret dawamida "Samawar chayxanisi" gha oxshash Uyghurlar topliship pa'aliyet qilidighan medeniyet orunlirining qurulush ehmiyiti we ötküzülüwatqan pa'aliyetlerning muhajirettiki Uyghurlarning meniwi hayatigha körsitidighan tesiri heqqide tepsiliy toxtaldi.

Toluq bet