Хитайдики уйғурлар: шиветсарийә шерик болуп қалмаслиқи керәк

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020.04.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
anjela-matli-xanim.jpg Америка кеңәш палатасиниң 7 нәпәр нопузлуқ әзаси б д т баш катипи антонио гутерресқа мәктуп язғанлиқи тоғрилиқ елан қилинған мақалидин сүрәткә елинған. 2020-Йили 7-апрел.
Social Media

Шиветсарийәниң хитай билән болған әркин сода келишимини қайтидин көздин көчүрүшини тәләп қилиш имза паалийити башланди

Кишилик һоқуқ органлири уйғурлар үчүн шиветсарийәниң хитай билән болған әркин сода келишимини қайтидин көздин көчүрүшини тәләп қилиш имза паалийитини йолға қойди.

Мәркизи германийәдә болған хәтәр астидики хәлқләр тәшкилати мәркизи шиветсарийәдә болған кампах һәмдә шиветсарийә уйғур җәмийити қатарлиқ кишилик һоқуқ органлири бирликтә 7-апрелдин башлап иҗтимаий учур васитилиридә “хитайдики уйғурлар: шиветсарийә шерик болуп қалмаслиқи керәк” дегән темида имза топлаш паалийитини башлап, шиветсарийәни хитай билән болған әркин сода келишимини қайтидин ойлишишқа чақирди.

Мәзкур имза паалийитиниң кириш сөзигә: “3 милйонға йеқин уйғур хитайниң мәҗбурий әмгәк лагерлириға қамалди. Шиветсийә хитайниң бу җинайәтлиригә шерик болуп қалмаслиқи керәк. Шиветсарийә һөкүмити хитай билән болған әркин сода келишимини қайтидин көздин көчүрүши лазим” дегән җүмлиләр йезилған.

Юқириқи тәшкилатлар тәрипидин йәнә имза топлаш паалийитигә сәпәрвәрлик қилиш син филими тарқитилған болуп, филимда “хитайниң мәҗбурий әмгәк лагерлириға қамалған 3 милйон уйғурниң қанчә йүз миңи хәлқарадики даңлиқ маркилиқ мәһсулатларни ишләпчиқиришқа мәҗбурланмақта. Шиветсарийә хитайға шерик болуп қалмаслиқи керәк” дегән ибариләргә орун берилгән.

Филимда д у қ рәиси долқун әйса әпәнди билән хәтәр астидики хәлқләр тәшкилатиниң мәзкур имза компанийәсигә мәсул хадими анҗела матли ханим сөз қилип, пүтүн дуня хәлқини зулум астидики уйғурларниң мәсилисигә җиддий игә чиқишқа чақирған. Долқун әйса әпәнди сөзидә; “һазир сода қилидиған вақит әмәс, бәлки пүтүн дуня уйғурлар тәрәптә туруп хитайдин һесаб сорайдиған вә хитайниң уйғурлар үстидин елип бериватқан инсанийәтсиз зулумлириға хатимә беридиған вақит” дегәнләрни тилға алған.

Хәтәр астидики хәлқләр тәшкилатиниң директори улрик делиюс әпәнди бу хусуста тохталғанда һазир шиветсарийәгә хәлқаралиқ бесим ишлитип хитай билән болған иқтисадий мунасивәтлирини қайтидин ойлишишқа мәҗбурлашниң яхши пәйти икәнликини тилға алди. У мундақ деди: “хитай һакимийити дәсләптә тутқун қилинған милйонлиған уйғурлар үстидин җаза лагерлирида меңә ююш, миллий вә диний кимликидин мәһрум қалдуруш, системилиқ ассимилятсийә қилиш сияситини йүргүзгән болса, әмдиликтә уларни лагерларда мәҗбурий әмгәккә селипла қалмай, йәнә миңлиған уйғурларни хитайниң вирус вәһимиси қаплиған ичкири өлкилиригә йөткәп мәҗбурий әмгәккә салмақта. Бу, бүгүнки дуняда һеч қобул қилғили болмайдиған бир зулум. Корона вирусиниң тарқилиши сәвәбидин пүтүн дуня һазир хитайға нәпрәт билән қаримақта. Бу вирусниң зәрбисигә шиветсарийәму йетәрлик дәриҗидә учриди. Бундақ бир вәзийәттә, шиветсарийәни хитай билән болған әркин сода келишими үстидә қайтидин ойлинишқа мәҗбурлашниң пайдиси бар. Әмәлийәттә, һазир нурғунлиған дөләтләр хитай билән болған һәр саһә мунасивәтлири үстидә қайтидин ойланмақта.”

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә зияритимизни қобул қилғанда ушбу имза топлаш паалийитиниң мәқсити тоғрисида тохтилип өтти. Д у қ муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәндиму бу тоғрисида өз қарашлирини баян қилди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.