Xitaydiki Uyghurlar: shiwétsariye shérik bolup qalmasliqi kérek

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020.04.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
anjela-matli-xanim.jpg Amérika kéngesh palatasining 7 neper nopuzluq ezasi b d t bash katipi antoni'o gutérrésqa mektup yazghanliqi toghriliq élan qilin'ghan maqalidin süretke élin'ghan. 2020-Yili 7-aprél.
Social Media

Shiwétsariyening xitay bilen bolghan erkin soda kélishimini qaytidin közdin köchürüshini telep qilish imza pa'aliyiti bashlandi

Kishilik hoquq organliri Uyghurlar üchün shiwétsariyening xitay bilen bolghan erkin soda kélishimini qaytidin közdin köchürüshini telep qilish imza pa'aliyitini yolgha qoydi.

Merkizi gérmaniyede bolghan xeter astidiki xelqler teshkilati merkizi shiwétsariyede bolghan kampax hemde shiwétsariye Uyghur jem'iyiti qatarliq kishilik hoquq organliri birlikte 7-apréldin bashlap ijtima'iy uchur wasitiliride “Xitaydiki Uyghurlar: shiwétsariye shérik bolup qalmasliqi kérek” dégen témida imza toplash pa'aliyitini bashlap, shiwétsariyeni xitay bilen bolghan erkin soda kélishimini qaytidin oylishishqa chaqirdi.

Mezkur imza pa'aliyitining kirish sözige: “3 Milyon'gha yéqin Uyghur xitayning mejburiy emgek lagérlirigha qamaldi. Shiwétsiye xitayning bu jinayetlirige shérik bolup qalmasliqi kérek. Shiwétsariye hökümiti xitay bilen bolghan erkin soda kélishimini qaytidin közdin köchürüshi lazim” dégen jümliler yézilghan.

Yuqiriqi teshkilatlar teripidin yene imza toplash pa'aliyitige seperwerlik qilish sin filimi tarqitilghan bolup, filimda “Xitayning mejburiy emgek lagérlirigha qamalghan 3 milyon Uyghurning qanche yüz mingi xelq'aradiki dangliq markiliq mehsulatlarni ishlepchiqirishqa mejburlanmaqta. Shiwétsariye xitaygha shérik bolup qalmasliqi kérek” dégen ibarilerge orun bérilgen.

Filimda d u q re'isi dolqun eysa ependi bilen xeter astidiki xelqler teshkilatining mezkur imza kompaniyesige mes'ul xadimi anjéla matli xanim söz qilip, pütün dunya xelqini zulum astidiki Uyghurlarning mesilisige jiddiy ige chiqishqa chaqirghan. Dolqun eysa ependi sözide؛ “Hazir soda qilidighan waqit emes, belki pütün dunya Uyghurlar terepte turup xitaydin hésab soraydighan we xitayning Uyghurlar üstidin élip bériwatqan insaniyetsiz zulumlirigha xatime béridighan waqit” dégenlerni tilgha alghan.

Xeter astidiki xelqler teshkilatining diréktori ulrik déliyus ependi bu xususta toxtalghanda hazir shiwétsariyege xelq'araliq bésim ishlitip xitay bilen bolghan iqtisadiy munasiwetlirini qaytidin oylishishqa mejburlashning yaxshi peyti ikenlikini tilgha aldi. U mundaq dédi: “Xitay hakimiyiti deslepte tutqun qilin'ghan milyonlighan Uyghurlar üstidin jaza lagérlirida ménge yuyush, milliy we diniy kimlikidin mehrum qaldurush, sistémiliq assimilyatsiye qilish siyasitini yürgüzgen bolsa, emdilikte ularni lagérlarda mejburiy emgekke sélipla qalmay, yene minglighan Uyghurlarni xitayning wirus wehimisi qaplighan ichkiri ölkilirige yötkep mejburiy emgekke salmaqta. Bu, bügünki dunyada héch qobul qilghili bolmaydighan bir zulum. Korona wirusining tarqilishi sewebidin pütün dunya hazir xitaygha nepret bilen qarimaqta. Bu wirusning zerbisige shiwétsariyemu yéterlik derijide uchridi. Bundaq bir weziyette, shiwétsariyeni xitay bilen bolghan erkin soda kélishimi üstide qaytidin oylinishqa mejburlashning paydisi bar. Emeliyette, hazir nurghunlighan döletler xitay bilen bolghan her sahe munasiwetliri üstide qaytidin oylanmaqta.”

D u q re'isi dolqun eysa ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilghanda ushbu imza toplash pa'aliyitining meqsiti toghrisida toxtilip ötti. D u q mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependimu bu toghrisida öz qarashlirini bayan qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.