«Лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» да уйғурлар мәсилиси муһим тема болди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-10-20
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Долқун әйса әпәнди шиветсарийәдә өткүзүлгән 7-нөвәтлик «лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» да җаза лагерлири мәсилисини тонуштурмақта. 2020-Йили 18-өктәбир. Лугано, шиветсарийә.
Долқун әйса әпәнди шиветсарийәдә өткүзүлгән 7-нөвәтлик «лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» да җаза лагерлири мәсилисини тонуштурмақта. 2020-Йили 18-өктәбир. Лугано, шиветсарийә.
Social Media

7-Нөвәтлик «лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» 14-өктәбирдин 18-өктәбиргә қәдәр шиветсарийәниң лугано шәһридә өткүзүлгән. Бу фестивални «лугано кишилик һоқуқ фонди» ниң йетәкчиликидә һәр саһәгә мәнсуп болған 51 орган бирликтә тәшкиллигән.

Мәзкур фестивалда уйғурларниң нөвәттики вәзийитидин мәлумат беришкә алаһидә тәклип қилинған д у қ рәиси долқун әйса әпәнди 16-өктәбир шиветсарийәгә йетип келипла дуняниң һәрқайси җайлиридин бу паалийәткә қатнишиш үчүн кәлгән кишилик һоқуқ актиплири билән учришип уйғурлар мәсилисини аңлитиш паалийәтлирини башлиған һәмдә шу күнила ахбарат елан қилиш йиғини өткүзгән.
Долқун әйса әпәндиниң бу қетимқи шиветсарийә зиярити шиветсарийә вә италийә мәтбуатларниң җиддий диққитини қозғиған. Италийәдә нәширдин чиқидиған «дуня» гезити 16-өктәбир күнила долқун әйса әпәндини зиярәт қилип, «хитайниң уйғурларни йоқитиш қилмишлириға барлиқ һөкүмәтләр ортақ қарши чиқиши керәк» намлиқ бир мақалә елан қилған. Мақалә «хитайниң ғәрбий шималидики шинҗаң районида мусулман азсанлиқлири болған уйғурлар үстидин елип бериватқан бастуруш сиясәтлири мусулман дунясиниң бипәрвалиқи вә ғәрбниң сүкүтлири қойнида һелиһәм давам қилмақта. Уйғурлар пәқәт етиқади сәвәбликла зулумға, тәнһалиққа, лагерларға мәһкум болмақта. Бу һәқтә биз уйғурларниң вәкили, д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ» дегән җүмлә билән башланған. 
Долқун әйса әпәндиниң билдүришичә, бу филим фестивалида дуняниң һәрқайси әллиридики кишилик һоқуқ вәзийитигә мунасивәтлик 25 филим көрситилгән. Уйғурлар мәсилисиму фестивалда муһим тема қатарида орун тутқан. Уйғурлар мәсилиси тоғрилиқ 3 қетим мәхсус доклат бериш йиғини уюштурулған. 

«Лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» ниң мәсуллиридин бири болған вивияна вира ханим бу һәқтә зияритимизни қобул қилғанда, уйғурлар мәсилисиниң бу фестивалда күнтәртипни игилишидики сәвәб һәққидә тохтилип өтти. У мундақ деди: «долқун әйса әпәнди бу фестивалда нөвәттә уйғурларниң бешиға келиватқан еғир күлпәтләр тоғрисида әмәлий мисаллар билән көп қетим наһайити тәсирлик нутуқларни сөзләп, кишиләрниң диққитини җаза лагерлириға мәркәзләштүрди. Һазирға қәдәр испатланған һөҗҗәтләр хитайниң җаза лагерлириниң қәбиһликтә қайси дәриҗигә йәткәнликини дәлилләп бәргән болсиму, уйғурларниң һекайисини бир уйғурниң ағзидин аңлаш йәнә башқичә болидикән. Бу фестивал гоя мәхсус уйғурларниң мәсилисигә беғишланғандәк тәсират пәйда қилди».

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу фестивал өткүзиливатқан чоң йиғин залида уйғурлар мәсилисигә йеқиндин көңүл бөлгән «лугано кишилик һоқуқ филим фестивали» ниң қурғучилиридин бири болған профессор павло бернаскониға шәрқий түркистанниң ай юлтузлуқ көк байриқини вә уйғур допписини тәқдим қилип қизғин алқишқа сазавәр болған.

Италийә билән шиветсарийә чеграсиға җайлашқан лугано шәһридә өткүзүлгән бу қетимқи «лугано кишилик һоқуқ филим фестивалич» ға бир бөлүк италийәлик сиясәтчиләр вә кишилик һоқуқ актиплириму қатнашқан. Уларниң уйғурлар мәсилисигә қарита қизиқиши алаһидә юқири болған һәмдә «уйғурлар қандақ ярдәм қилалаймиз?» дегән тема үстидә талаш-тартишлар елип барған.

Мәлум болғинидәк, долқун әйса әпәнди 2017-йили 7-айда италийә парламент әзалириниң тәшкиллиши билән италийә юқири палатасида өткүзүлмәкчи болған «уйғурларниң омумий вәзийити һәққидә мәтбуат йиғини» ға қатнишиш үчүн римға барғанда хитайниң бесими сәвәблик италийә бихәтәрлик күчлири тәрипидин тутуп кетилип 2 саәттин кейин қоюп берилгән вә бу мәтбуат йиғини әмәлдин қалдурулған бир вәқә йүз бәргән. Өз вақтида италийә мәтбуатлирида зор ғулғула қозғиған бу вәқәдин кейин долқун әйса әпәндиниң италийәдики паалийәтлири чәклимигә учрап бақмиған. Болупму 2019-йилидин буян хитайдин тарқалған корона вируси италийәликләргә еғир зәрбә елип кәлгәндин кейин уларниң хитайға болған иҗабий қарашлирида зор өзгүрүшләр йүз бәргән. Уйғурлар мәсилисигә көңүл бөлидиған, хитайға қарши еғиз ачидиған парламент әзалириниң сани италийәдә барғансери көпийишкә башлиған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт