Дуня уйғурлириниң нөвәттики қурултай роһи қазақистанлиқ уйғурларға йәткүзүлди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016.07.28
duq-qazaqistan-doklat.jpg Д у қ сиясий кеңишиниң әзаси қәһриман ғоҗамбәрди әпәнди д у қ 5-нөвәтлик омумий вәкилләр қурултийиниң роһини қазақистандики уйғурларға йәткүзмәктә. 2016-Йили 24-июл, алмата.
RFA/Oyghan

24-Июлда алмата шәһириниң заря-востока мәһәллисидики “ билал назим” кафейханисида фирансийә пайтәхти париж шәһиридә 11-июлдин 13-июлғичә чақирилған дуня уйғур қурултийиниң 5-нөвәтлик омумий вәкилләр қурултийиниң роһини йәткүзүш паалийити болуп өтти. Мәзкур паалийәткә алмата шәһири вә униң әтрапидики һәмдә алмата вилайитиниң панфилоф, уйғур, әмгәкчиқазақ, талғир, қарасай вә җамбул наһийилириниң мәһәллә-йезилиридин кәлгән вәкилләр, зиялийлар, яшлар болуп 200дин ошуқ киши қатнашти.

Сөзгә чиққан дуня уйғур қурултийи сиясий кеңишиниң әзаси, тонулған сиясәтшунас қәһриман ғоҗамбәрди парижда үч күн мабәйнидә өткән дуня уйғурлириниң нөвәттики қурултийи қариған вә муһакимә қилған мәсилиләр, алған қарарлар, шундақла мәзкур қурултайниң уйғур миллий һәрикитиниң бүгүнки күндики маһийити, пүткүл дуня уйғурлириниң миллий лидери рабийә қадир ханим һәм униң әтрапидики милләтпәрвәр, хәлқпәрвәр шәхсләрниң паалийәтлири һәққидә тәпсилий доклат қилди.

Бу мурасимда сөзгә чиққан уйғур зиялийлиридин тилшунас доктор дилнур қасимова оттура асия вә болупму қазақистандики, шундақла уйғур елидики миллий маарип тәқдири һәққидә өз пикирлирини илгири сүрсә, шаир абдуғопур қутлуқоф болса, қәһриман ғоҗамбәрдиниң бу қетимлиқ қурултай һәққидә тәпсилий сөзләп бәргәнликини, униң вәтәнпәрвәрлик роһиниң юқири икәнликини, шундақла бу қурултайға һәр қандақ бир уйғурниң, шу җүмлидин өзиниңму уйғур болғанлиқи үчүн қатнашқанлиқини, рабийә қадирниң бир пүтүн хәлққә ана сүпитидә вәкиллик қиливатқанлиқини оттуриға қойди. Буниңдин ташқири тарихчи қасим мәсими, талғир наһийиси туздибастав йезисиниң ақсақаллар кеңиши рәиси алмасхан, алмата шәһири горний гигант мәһәллиси турғуни тиливалди қурбаноф, қазақистан уйғур яшлири бирлики рәисиниң орунбасари илшат иминоф, сабиқ шәрқий түркистан җумһурийити һөкүмәт рәиси абдуруп мәхсумниң оғли азтекин ибраһимоф вә башқилар рабийә қадир башлиқ дуня уйғур қурултийиниң елип бериватқан паалийити, уйғурлар алдида турған тил, дин, маарип вә башқиму муһим мәсилиләр, бирлик вә иттипақлиқ һәққидә өз пикирлирини оттуриға қойди.

Радийомиз зияритини қобул қилған алмата шәһири турғуни асимҗан қәмбәроф мәзкур баш қошушта қурултай қатнашқучилиридин көплигән яхши хәвәрләрни алғанлиқини, қурултай җәряниниңму утуқлуқ болғанлиқини вә униң әһмийитини мундақ дәп чүшәндүрди: “әркин алиптекин оттуриға қойған һәр түрлүк тәшкилатларни йиғип, рабийә қадирниң әтрапиға йиғилайли дәп ейтқан пикригә, башқиларму әркин алиптекинниң пикригә қошулуп, рабийә қадирни миллий лидеримиз дәп елан қилғанлиқиға биз наһайити хурсән болдуқ. Биз әркин алиптекингә рәһмәт ейтиш билән бирликтә рабийә қадирни тәбрикләймиз.”

А. Қәмбәроф рабийә қадирниң дуня уйғур қурултийи рәиси болуп қалғанлиқини пүткүл оттура асия уйғурлириниң қоллап-қувәтләйдиғанлиқини, рабийә қадирниң һәқиқәтәнму уйғурларниң бүгүнки һал-әһвалини чүшәнгән, уйғурларниң миллий һәрикитигә рәһбәрлик қилиш иқтидариға игә бирдин-бир рәһбәр икәнликини илгири сүрди. У шундақла қ. Ғоҗамбәрдини оттура асиядики уйғур лидери сүпитидә тонуйдиғанлиқини, оттура асиядики уйғурларниң әнә шу қ. Ғоҗамбәрдидәк шәхсләрниң әтрапиға йиғилишқа чақиридиғанлиқини, бүгүнки күндә бирлик вә иттипақлиқниң һәл қилғучи рол ойнайдиғанлиқини билдүрди. Униң пикричә, бу қетимлиқ қурултай уйғурларниң әң ғәлибилик қурултийидур.

Зияритимизни қобул қилған қазақистан уйғур яшлири бирлики рәисиниң орунбасари илшат иминоф бу қетимқи паалийәттин көп тәсирләнгәнликини билдүрүп, мундақ деди: “бүгүн дуня уйғур қурултийиниң парижда өткән бәшинчи нөвәтлик йиғини тоғрилиқ бай мәлуматларни алдуқ. Мушу йиғинға берип кәлгән бизниң вәкиллиримиз дуня уйғур қурултийиниң өз алдиға қойған вәзипилирини бизгә йәткүзди. Бу вәзипиләрниң ичидә мәдәнийәт, маарип, илим-пән, әдәбият, яшлар вә башқиму мәсилиләр бар. Бу қетимда әнә шу дуня уйғур қурултийи рәисиниң, йәни уйғурларниң миллий лидери рабийә қадир ханимниң оттура асиядики орунбасари болуп әркин әхмәтофниң сайланғанлиқини биз, яшлар, алаһидә хушаллиқ билән қарши алдуқ. Мән бу йәрдики қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик етно-мәдәнийәт мәркизи йенидики қазақистан яшлар бирлики рәисиниң орунбасари болуп хизмәт қиливатимән. Бизму мушу қазақистан һөкүмитиниң биз охшаш милләтләргә бәргән һоқуқлиридин пайдиланған һалда, яшларни вәтәнпәрвәрлик роһида тәрбийиләш, уларда өз хәлқиниң һәм башқиму хәлқләрниң, биринчи нөвәттә қериндаш қазақ хәлқиниң тарихиға, мәдәнийитигә болған һөрмәт сезимлирини, ана тилини сақлаш, өрп-адәтлиримизни раваҗландуруш охшаш улуғ пәзиләтләрни, достлуқ, бирлик, разимәнлик охшаш алий қәдрийәтләрни шәкилләндүрүшни мәқсәт қиливатимиз.”

И. Иминоф шундақла келәчәктә әнә шу әркин әхмәтоф һәм дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики башқиму вәкиллири билән, шундақла башқиму мәмликәтләрдә яшаватқан уйғур қериндашлар билән бирликтә ишләп, уйғур миллитиниң алдида турған муһим мәсилиләрни һәл қилишқа бар күчини чиқиришқа үмид қилидиғанлиқини, барлиқ қазақистанлиқ яшлар намидин пүткүл дунядики уйғур яшлирини бирликкә, иттипақлиққа чақиридиғанлиқини билдүрди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.