“йүрикимиз қан йиғлайду” : лагер мәһбуслириниң паҗиәлик кәчмишлири (2)

Мухбиримиз җүмә
2018.09.28
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
abdusalam-muhemmet-sabiq-lager-mehbus.jpg Нөвәттә түркийәдә яшаватқан сабиқ лагер мәһбуси абдусалам муһәммәт әпәнди.
RFA/Jume

Абдусалам муһәммәт: халиса ишикниң түвигә ачиқип уриду

Нөвәттә 1 милйонидин артуқ уйғурниң аталмиш “қайта тәрбийиләш лагерлири” ға қамиливатқанлиқи һәққидики хәвәрләр дуня мәтбуатлирида қизиқ темиға айланған бир күндә мәзкур лагерларниң һәқиқий маһийити вә униң қара дәрвазиси ичидики сирлар техи толуқ ечилғини йоқ.

Ундақта бу лагерлар зади қандақ җай? бу йәргә бәнд қилинған кишиләр қандақ қисмәтләргә дучар болиду? лагерлар хитай һөкүмити илгири сүрүватқандәк “тәрбийиләш орни” му?

Биз бу соалларға җаваб тепиш үчүн бу хилдики лагерларға бир мәзгил қамалғандин кейин башқа әлләргә йәрләшкән бир қисим уйғурларни зиярәт қилдуқ. Бүгүн аңлайдиғиниңлар “йүрикимиз қан йиғлайду” намлиқ йүрүшлүк программиниң иккинчи қисми. Буниңда йәнә нөвәттә түркийәдә яшаватқан сабиқ лагер мәһбуси абдусалам муһәммәт билән өткүзгән сөһбәтниң давамини аңлайсиләр.

Алдинқи қетимлиқ программимизда баян қилип өткинимиздәк, абдусалам муһәммәт үрүмчидин яндуруп елип келингәндин кейин, хотән наһийисидики дөләт хәвпсизлик идарисиниң башқурушидики бир қамақханиға ташлиниду. У бу җәрянда адәмниң әқли йәткүсиз дәриҗидики хорлуқларға учрайду вә шаһит болиду. 

У алди билән түрминиң орунлаштурулуши вә қамақхана камериниң орунлаштурулуши һәққидә тохталди. 

Ундақта, камердики уйғур “мәһбуслар” қандақ муамилигә учрайду? уларниң шәхсийити вә қәдир-қиммити дәпсәндә қилинамду-йоқ?

Абдусалам муһәммәтниң бу соаллиримизға бәргән җаваблири бир қисим радио аңлиғучилиримизни биарам қилиши мумкин болсиму, әмма униң баянлиридики тәпсилатлар хитай түрмисидики уйғурларниң азғинә болсиму шәхсийитини пинһан тутуш һәққиниңму йоқлуқидин ибарәт аччиқ реаллиқни йорутуп беридиған болғачқа, бу мәзмунларниму мәлум нисбәттә аңлитишни тоғра таптуқ.

Абдусалам муһәммәт бу һәқтики тәпсилатларниму өз бешидин өткәнлиригә асасән мупәссәл баян қилди. Әмма у түрмидә тартқан хорлуқ вә зулумлар һәққидә тохталғанда көзлири әләмгә, чирайи пиғанға толди. 

Вақит мунасивити билән бу қетимлиқ сөһбитимизни бүгүн мушу йәргичә аңлитимиз. Түрмигә бәнд қилинған аталмиш гумандар уйғурлар йәнә қандақ хорлуқларға учрайду? уларниң түрмидики бир күни қандақ өтиду? бу һәқтики соалларниң җавабини келәр қетимлиқ сөһбитимиздин аңлиғайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.