"Yürikimiz qan yighlaydu" : lagér mehbuslirining paji'elik kechmishliri (2)

Muxbirimiz jüme
2018-09-28
Élxet
Pikir
Share
Print
Nöwette türkiyede yashawatqan sabiq lagér mehbusi abdusalam muhemmet ependi.
Nöwette türkiyede yashawatqan sabiq lagér mehbusi abdusalam muhemmet ependi.
RFA/Jume

Abdusalam muhemmet: xalisa ishikning tüwige achiqip uridu

Nöwette 1 milyonidin artuq Uyghurning atalmish "Qayta terbiyilesh lagérliri" gha qamiliwatqanliqi heqqidiki xewerler dunya metbu'atlirida qiziq témigha aylan'ghan bir künde mezkur lagérlarning heqiqiy mahiyiti we uning qara derwazisi ichidiki sirlar téxi toluq échilghini yoq.

Undaqta bu lagérlar zadi qandaq jay? bu yerge bend qilin'ghan kishiler qandaq qismetlerge duchar bolidu? lagérlar xitay hökümiti ilgiri sürüwatqandek "Terbiyilesh orni" mu?

Biz bu so'allargha jawab tépish üchün bu xildiki lagérlargha bir mezgil qamalghandin kéyin bashqa ellerge yerleshken bir qisim Uyghurlarni ziyaret qilduq. Bügün anglaydighininglar "Yürikimiz qan yighlaydu" namliq yürüshlük programmining ikkinchi qismi. Buningda yene nöwette türkiyede yashawatqan sabiq lagér mehbusi abdusalam muhemmet bilen ötküzgen söhbetning dawamini anglaysiler.

Aldinqi qétimliq programmimizda bayan qilip ötkinimizdek, abdusalam muhemmet ürümchidin yandurup élip kélin'gendin kéyin, xoten nahiyisidiki dölet xewpsizlik idarisining bashqurushidiki bir qamaqxanigha tashlinidu. U bu jeryanda ademning eqli yetküsiz derijidiki xorluqlargha uchraydu we shahit bolidu. 

U aldi bilen türmining orunlashturulushi we qamaqxana kamérining orunlashturulushi heqqide toxtaldi. 

Undaqta, kamérdiki Uyghur "Mehbuslar" qandaq mu'amilige uchraydu? ularning shexsiyiti we qedir-qimmiti depsende qilinamdu-yoq?

Abdusalam muhemmetning bu so'allirimizgha bergen jawabliri bir qisim radi'o anglighuchilirimizni bi'aram qilishi mumkin bolsimu, emma uning bayanliridiki tepsilatlar xitay türmisidiki Uyghurlarning azghine bolsimu shexsiyitini pinhan tutush heqqiningmu yoqluqidin ibaret achchiq ré'alliqni yorutup béridighan bolghachqa, bu mezmunlarnimu melum nisbette anglitishni toghra taptuq.

Abdusalam muhemmet bu heqtiki tepsilatlarnimu öz béshidin ötkenlirige asasen mupessel bayan qildi. Emma u türmide tartqan xorluq we zulumlar heqqide toxtalghanda közliri elemge, chirayi pighan'gha toldi. 

Waqit munasiwiti bilen bu qétimliq söhbitimizni bügün mushu yergiche anglitimiz. Türmige bend qilin'ghan atalmish gumandar Uyghurlar yene qandaq xorluqlargha uchraydu? ularning türmidiki bir küni qandaq ötidu? bu heqtiki so'allarning jawabini kéler qétimliq söhbitimizdin anglighaysiler.

Toluq bet