Абдухалиқ миҗит дилосиниң маһийити


2007-01-23
Share

Өткән йили 12 – айниң 20 – күни, хитай һөкүмәт органлири тәрипидин "нервисидин адашқан адәм" дәп қаралған абдухалиқ миҗит исимлик бир уйғур киши, үрүмчи 65 – оттура мәктипиниң икки нәпәр хитай оқуғучисини өлтүрүп, йәнә үч нәпәр хитай оқуғучи вә бир нәпәр оқутқучиниң еғир ярилинишини кәлтүрүп чиқарған иди.

Хитай һөкүмити гәрчә абдухалиқ миҗитни дәрһал өлүм җазасиға мәһкум қилған болсиму, униң нимә сәвәбтин қатиллиқ қилғанлиқини ашкарилимиған. Мәзкур вәқә һәққидә хитай ахбарат вастилири бир биригә зит һәм ялған хәвәрләрни елан қилип, делониң һәқиқий маһийити йошуруп кәлгән.

Қатили ениқланмиған өлүм

Германийигә кәлгинигә бир нәччә күн болған, мәзкур дилониң әмәлий җәрянидин йетәрлик хәвири болған бир ханимниң бәргән мәлуматиға асасланғанда, абдухалиқ миҗит исимлик бу уйғур кишиниң қатиллиқ қилишиға, һөкүмәт органлириниң униң әриз – шикайитигә қулақ салмиғанлиқи вә әксичә әриз қилишни тохтатмиса түрмигә қамайдиғанлиқи һәққидә тәһдит селип, бир қанчә қетим уни сақчиханиға қамап қойғанлиқи сәвәп болған.

Абдухалиқ миҗит қәшқәр вилайитиниң пәйзиват наһийисидин болуп, икки пәрзәнтини 10 йилдин бери өзи һәм ана һәм дада болуп беқип чоң қилған. Униң намәлум кишиләр тәрипидин өлтүрүлгән 12 яшлиқ қизи, әслидә хитай – уйғур арилишип оқуйдиған 65 – оттура мәктәпниң башланғуч бөлүминиң оқуғучиси болуп, 2005 – йили 12 – айда, бу қиз "100 йүән пул оғрилиған", дегән әйип билән оқутқучиси тәрипидин мәктәптә сазайи қилинған. Бу қизниң бир мәктәптә оқуйдиған 14 яшлиқ акиси, мәктәптин янғанда "сән мениң йүзүмни төктүң" дәп сиңлисини урған. Нәқ мәйдандики башқа савақдашлири акисини аҗритип елип кәткән. Әмма шу күни кәчтә қиз өлүп кәткән. Қанун дохтурлири тәкшүрүш арқилиқ, қизниң таяқ зәрбидин әмәс, бәлки башқилар тәрипидин боғуп өлтүрүлгәнликини испатлиған. Абдухалиқ миҗит хитай һөкүмитидин қизиниң қатилини тепип җазалап беришни тәләп қилип, барлиқ қанун органлириға әрз – шикайәт қилишқа башлиған. Бу чағда "қизни униң акиси өлтүргән" дегән миш - миш гәпләр һәммә йәргә тарқап кәткән.

Абдухалиқ миҗит, әрз қилишни давамлаштурған вә қанун дохтуриниң диагнози билән нәқ мәйдандики гуваһчиларниң сөзини асас қилип, қизини оғлиниң өлтүрмигәнликини, әксичә башқиларниң боғуп өлтүргәнликини, һөкүмәтниң қатилни чоқум җазалап беришини тәләп қилған. Һалбуки, барлиқ қанун орунлири абдухалиқ миҗитни әқлидин азған, дәп әйибләп, дило қобул қилиш түгүл, униң әрз – шикайәтлиригә пәрваму қилмиған. Қизниң җәсити бир йилғичә тоңлитип қоюлған. Исмини

12 – Айниң 19 – күни, тәңритағ раюнлуқ һөкүмәт абдухалиқ миҗитниң әрз – шикайәтлириниң җәмийәттә күчлүк инкас қозғаватқанлиқи сәвәблик, раюнлуқ һөкүмәт әмәлдарлириниң йиғинини чақирған.

"Сараң" аталған киши қатиллиқ қилғанда "сақ" санилип җазаланған

Бу йиғинға сот, әдлийә, тәптиш, адвукат, диний ишлар идариси, дәпнә ишлири идариси вә сақчилардин башқа, тәклипкә бинаән абдухалиқ миҗитму қатнашқан. Йиғинда абдухалиқ миҗитниң шикайәтлириниң партийә вә һөкүмәтниң инавитигә қаттиқ тәсир йәткүзиватқанлиқи, җәмийәттә бу һәқтики ғулғулиниң наһайити көплүки, бу дилони дәрһал үзүл – кесил ахирлаштуруп, тоңлитип қоюлған қизниң җәситини йәрликидә қоюветиш керәклики қатарлиқ мәсилиләр музакирә қилинған. Әмма абдухалиқ миҗитниң әрз – шикайәтлириниң орунлуқ яки әмәслики тилға елинмиған вә абдухалиқ миҗиткә бир еғизму сөз қилиш һәққи берилмигән. Абдухалиқ миҗит қайта – қайта сөз һәққи тәләп қилған болсиму, рәддийигә учриған вә әксичә, әгәр абдухалиқ миҗит әрз – шикайәтлирини дәрһал тохтатмиса, қанун бойичә қолға елинидиғанлиқини ейтип, ахирқи агаһландурушни бәргән.

Бу тәһдиттин ғәзәпләнгән абдухалиқ миҗит йиғинни ташлап чиқип кәткән вә әтиси чүштин бурун саәт 11:30 да қиңрақ көтүрүп, йәнән йолидики 65 – оттура мәктәп алдида учриғанлики хитай оқуғучиларға һуҗум қилип, икки оқуғучини нәқ мәйданда чепип өлтүргән вә үч оқуғучи билән бир оқутқучини яриландурған. Пүтүн һаяти намратчилиқ ичидә өткән, башқиларниң хәйри – иһсанлири билән җан сақлап яшаватқан, қиш күнлири мәшкә қалиғудәк көмүри йоқ, башқиларниң ярдимигә тайинишқа мәҗбур қалған бу адәм, шу күни нәқ мәйданда қолға елинип, узун өтмәйла өлүм җазасиға мәһкум қилинған. Әрз – шикайәт қилип йүргәндә "сараң" аталған абдухалиқ миҗит, қатиллиқ қилғанда "сақ" санилип, қанунниң җазасиға учриған.

Әйтишларға қариғанда, униң оғли "дадам һәр немә болса хитайни өлтүрүпту" дегәнлики үчүн һазир хитай түрмисидә қамақта икән. (Әкрәм)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт