Amérika xitayni adem etkeschilik sodisi éghir döletler tizimlikige kirgüzdi


2007.06.13

Amérika tashqiy ishlar ministirliki aldinqi küni her qaysi döletlerdiki adem etkeschilik sodisi heqqide doklat élan qilip, xitayda her yili 100 mingdin 200 mingghiche kishining élip - sétilidighanliqini bildürdi we xitayni adem etkeschilik sodisi éghir 2 - derijilik küzütilidighan döletler tizimlikige kirgüzdi.

Doklatta eskertishiche, adem etkeschilik sodisining ziyankeshlikke uchrighuchilar köpinche ayallar we balilarni asas qilghan bolup, ular erzan emgek küchi yaki jinsi qullar qatarida xizmetke sélinmaqta iken. Bezi küzetküchilerning agahlandurushiche, axirqi yillarda xitaydiki adem etkeschilirining diqqet neziri Uyghur balilar we ayallirigha chüshken.

Xitay adem etkeschilikide küzütilidighan dölet

Amérika tashqiy ishlar ministirliki amérika dölet mejlisining 2000 - yili chiqarghan bir qanunigha asasen her qaysi döletlerni bu döletlerdiki adem etkeschilikining éghir - yéniklik derijisige qarap retke turghuzup kéliwatidu. Tashqiy ishlar ministirliqi aldinqi küni élan qilghan 2007 - yilliq adem etkeschilik sodisining ehwali heqqidiki doklatida, xitayni adem etkeschiliki éghir 2 - derijilik küzütilidighan döletler tizimlikige kirgüzdi.

Doklatta eskertishiche, xitay adem etkeschilikining ötkili bolupla qalmay, etkeschilikning kélish menbesi shundaqla axirqi békiti bolup, erler, ayallar we balilar jinsi qullar ornida hem mejburi emgekke sélinidighan emgek küchi süpitide sétiliwatqan dölettur.

Doklatta, adem etkeschiliki asasen xitayning memliket ichide élip bériliwatqan bolsimu, lékin xelq'aragha kéngiyiwatqanliqini, bolupmu xitay puqralirining afriqa, asiya, yawropa, latin amérika, ottura sherq we shimaliy amérikigha sétiliwatqanliqini, bezi ayallarning teywen, tayland, malaysiya, yaponiyilerde jinsiy qulluqqa sélinish meqsitide aldap apirilghanliqini, bezi xitaylar qerzini emgek bilen töleshke séliniwatqanliqini yazdi.

Rayis: tashqiy siyasitimizning merkizi insanning izzet hörmitini qoghdash

Amérika tashqiy ishlar ministiri kandiliza rayis, seyshenbe küni doklat élan qilish munasiwiti bilen ötküzgen axbarat élan qilish yighinida, adem etkeschilirining nishani jem'iyettiki ajiz kishilerge qaritilghanliqini bildürdi. U,"bu kishiler köpinche ékspilatatsiye we ézilishke uchrighan ayallar we balilarni asas qilmaqta.

Etkeschiler ularning qiyinchiliqta qalghanliqini payda élishning pursiti qiliwatidu. Insaniyetning ghururi we izzet - hörmitini qoghdash amérika tashqiy siyasitining merkizi. Amérika hökümiti dunya miqyasida bashqa döletler bilen hemkarliship, adem etkeschilikining ziyankeshlikige uchrighuchilargha yardem qilidu we ularni xatirjem qilishni oylaydu. Biz adem etkeschilikige qet'i zerbe béripla qalmay, belki bu qilmishning yiltizini qurutushqa tirishidu," dep körsetti. Kandiliza rayisning eskertishiche, amérika tashqiy ishlar ministirlikining yilda bir qétim adem etkeschiliki toghrisida doklat élan qilishtiki meqsidi, kishilerning adem etkeschilik mesilisige diqqitini qozghash shundaqla her qaysi dölet hökümetlirini adem etkeschilirige qarshi qet'i zerbe bérishke seperwerlik qilishtur.

Uyghur ayallar we balilar adem etkeschilikining ziyankeshlikige uchrawatidu

Doklatta eskertishiche, xitayning memliket ichide adem etkeschilik mesilisi nahayiti éghir bolup, yiligha 100 mingdin 200 mingghiche adem etkeschiler teripidin sétilmaqta we sétilghuchilarning % 90 ni ayallar- balilar igillimekte.

Doklatta, etkeschilik qurbani bu ayallar we balilarning asasliqi enxuy, xénen, xunen, sichüen, yünnen we gu'angshilardin kélidighanliqini bildürdi. Amérika tashqiy ishlar ministirliki doklatida Uyghurning etkeschilik qurbanigha aylinish ehwali qaysi derijide ikenliki heqqide mexsus toxtalmidi. Lékin etkeschilik weqesidin xewerdar erbaplar, yéqinqi yillardin béri xitayda etkeschilerning diqqet neziri Uyghur ayalliri we balilirigha buralghanliqini we etkeschilik torigha chüshüp qalghan Uyghur ayallar we balilarning téz köpiyiwatqanliqini bildürmekte.

Amérika tashqiy ishlarministirlikining doklatida, xitayning adem etkeschilirige zerbe bérish, ziyankeshlikke uchrughuchilarni qutquzush we ularni pisxilogiyilik dawalash xizmitide yenila zor kemchiliki barliqini, bolupmu shimaliy koriyilik ziyankeshlikke uchrighuchilargha iqtisadi musapirlar mu'amilisi qiliniwatqanliqini, xitay mushu sewebler tüpeyli bu qétim adem etkeschilikige qarshi turush kürishide eng töwen ölchemge yételmigen döletler tizimlikige kirgüzülgenlikini qeyt qildi.

Xitay nupusining tengpungsizliqi sewebchi boliwatamdu ?

Doklatta, adem etkeschilirining ayallarni élip sétish we ularni erge tégishke mejburlishida xitayda er- ayallar nupusidiki tengpungsizliqning muhim roli barliqini tekitligen.

Béyjingdiki adwukat wang shin'go xitayda ayallarni élip -sétish sodisining janlinishigha sewebchi boliwatqan amillar heqqide toxtaldi. U, "bolupmu sichüendin gensu we xénen'giche bolghan rayonlarda adem etkeschiliki, ayallarni sétish bir qeder köp uchraydighan hadise bolushi mümkin.

Chünki bu rayonlardiki yézilarda er - ayallar nupusining tengpungsizliqi mewjüt. Gherbtiki ölkiler bir qeder namrat. Qizlar erge tegmekchi bolsa, iqtisadi shara'iti yaxshi erlerni qoghlishidu. Shunga bezi erkeklerge toy qilmaqchi bolsa, xutun tépish bir qeder teske chüshüwatidu. Bu hadise ayallarni élip - sétish sodisini janlandurmaqta," deydu.

Xitay adem etkeschilikige qarshi turush ehdinamisigha qatnashmidi

Amérika tashqiy ishlar ministirlikining doklatida, xitayning hazirgha qeder adem etkeschilikige zerbe bérish mesiliside konkirit we roshen bir melumat ambiri yoqliqini, bolupmu xitay hazirghiche b d t ning 2000 - yili imzalan'ghan adem etkeschilikige zerbe bérish xelq'ara kélishimige imza qoymighanliqini alahide tilgha aldi.

Amérika tashqiy ishlar ministirliqining doklatida yene, xitay adem etkeschilik sodisining ötkili bolupla qalmay, belki yene mongghuliye, bérma, shimaliy koriye, wyétnam we rusiyilik ayallar sétilidighan, xotunluqqa mejburlinidighan yaki pahishilikke sélinidighan adem etkeschilik sodisining axirqi béketliridin biri, dep körsitildi. (Erkin)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.