Америкиниң афғанистандики һәрбий һәрикити күткән нәтиҗини бәрдиму?


2006-10-24
Share

Һәрбий мутәхәсисләрниң билдүрүшичә, афғанистандики талибанлар һакимийитиниң гумран болушидин 5 йил өткәндин кейин, қайтидин тәшкилләнгән талибан қалдуқлири аллиқачан афғанистан территорийисиниң үчтин бир қисминиң контроллуқини қолиға алған болуп, афған армийисигә вә афғанистандики бирләшмә армийә қисимлириға қарши 400 – 500 кишилик мунтизим армийә қисимлири шәклидә һуҗумлар елиш беришқа башлиған.

Талибанларниң һуҗумлири барғансери күчәймәктә

Афғанистандики әнгилийә һәрбий қисимлириниң йеқинда вәзиписидин айрилмақчи болған қомандани генерал ид бәтләр афғанистандики вәзийәтниң ирақтики вәзийәттинму яман икәнликини билдүрди. Афғанистандики шималий атлантик окян әһди тәшкилати қисимлириниң қоманданлириниң бери болған әнглийилик генерал дивид ричардс талибан қалдуқлириниң болупму пакистан президенти пәрвез мушәррәп пакистандики талибанларниң иттипақдашлири билән тинчлиқ келишими имзалиғандин кейин, һуҗумлирини техиму күчәйткәнликини билдүрмәктә.

Тоқунушларниң алдини елиш инстетотиниң дерктори аҗай саһниниң йеқинда асия вақти гезитидә елан қилған мақалисидә билдүрүшичә, афғанистандики талибан қалдуқлириниң қайтидин тәшкиллинип, афған миллий армийиси вә шималий атлантик окян әһди тәшкилати һәрбий қисимлириға тәһдит салалайдиған бир күчкә айланғанлиқи, америкиниң афғанистанға қарши елип барған һәрбий һәрикитиниң күткән нәтиҗини бәрмигәнликини көрситиду. Чүнки америкиниң афғанистанда елип барған һәрбий һәрикити 11‏- сентәбир террорлуқ һуҗумлирини пиланлап, бу һуҗумларни елип барған әлқаидә тәшкилати вә униң рәһбәрлиригә панаһлиқ бәргән талибанлар һакимийитини җазалаш һәмдә әлқаидә тәшкилатиниң афғанистанни қайтидин паалийәт базисиға айландурувилишиниң алдини елишни мәқсәт қилған.

Гәрчә америкиниң һәрбий һәрикити нәтиҗисидә афғанистандики талибанлар һакимийити гумран болған болсиму, лекин афғанистанда мәвҗут вәзийәт америкиниң асаслиқ мәқситиниң әмәлгә ашмиғанлиқини көрситиду. Талибанлар қайтидин тәшкиллинипла қалмай күнсери күчәймәктә һәмдә афғанистанниң талибанлар контроллуқидики районларда әлқаидә тәшкилати паалйитини давамлаштурмақта.

Аҗай саһни: талибанлар һәрикитиниң күчийишигә пакистан сәвәб болған

Аҗай саһниниң асия вақти гезитидә елан қилған мақалисидә тәкитлишичә, афғанистанда талибанлар һәрикитиниң қайтидин күчийишигә асасән америкиниң елип барған хата сиясити һәмдә америка террорчилиққа қарши урушта өзиниң әң йеқин иттипақдиши дәп елан қилған пакистан һөкүмитиниң мәқсәтлик сиясити сәвәб болған.

Афғанистан президенти һамд кәрзәй узундин бери афғанистандики талибан қалдуқлириниң күчийишидә асаслиқ мәсилисиниң пакистанда икәнликини тәкитләп кәлгән болуп, афғанистандики америка вә бирләшмә армийә қоманданлириму афғанистан президентиниң бу һәқтики сөзлирини қоллимақта. Уларниң ейтишичә, әгәр пакистан һәрбий ахбарат идариси ярдәм қилмиса, талибанларниң бүгүнкидәк бир күчкә еришиши мумкин әмәс. Талибанлар билән пакистан һәрбий ахбарат идариси оттурисида узун йиллиқ йеқин мунасивәт мәвҗут болуп, талибанлар һәрикити 1994 ‏- йили пакистан һәрбий ахбарат идарисиниң ярдими билән афғанистанда һәрбий һәрикәт башлиған.

Хәвәрләргә қариғанда, талибан қисимлириниң афғанистанда елип бериватқан кәң көләмлик һуҗумлирида пакистанниң қоли барлиқи техиму ениқ көрүнмәктә. 4‏-Сентәбир күнидин 17‏- сентәбир күнигичә афғанистанниң пәнҗвай районида 1500 кишилик мунтизим бир талибан қисими билән шималий атлантик окян әһди тәшкилати қисимлири оттурисида қаттиқ тоқунушлар йүз бәрди. Бу тоқунушларда 1100 әтрапида талибан милитани өлгән вә 160 талибан пидаийси шималий атлантик окян әһди тәшкилати һәрбий қисимлириниң қолиға әсир чүшкән. Әсир чүшкән талибан милитанлириниң сорақ хатирилири пакистан һәрбий ахбарат идарисиниң талибанлар һәрикитидики ролини очуқ көрсәтмәктә.

Бәзи мутәхәссисиләрниң ейтишичә, хәлқара террорчилиққа қарши урушта өзини америкиниң тәврәнмәс иттипақдиши, дәп көрситиватқан пакистанниң президенти пәрвез мушәррәп, бу устилиқ билән бир тәрәптин америкини қоллиған болуп америкиниң ярдимигә еришип, йәнә бир тәрәптин талибанларниң қайтидин тәшкиллинишигә ярдәм қилиш арқилиқ америкиниң афғанистандики һәрбий һәрикитиниң күткәндәк нәтиҗигә еришәлмәсликидә асаслиқ рол ойниған. (Қанат)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт