Albaniyidiki besh neper Uyghur ereb téléwizorida


2007-10-02
Share

Qatarning "el jezire"téléwiziye qanili 2007- yili 1 - öktebir küni dunya kishilik hoquq teshkilati xadimlirining gu'antanamo mehbuslar lagiridin albaniyege qayturulghan besh neper Uyghur yash bilen élip barghan söhbitini neq meydan körsetti. Söhbet mezkur besh neper Uyghurning albaniye lagiridiki yatiqida élip bérilghan bolup, ular bu jayni ikkinchi türme dep teripleshti.

Deslep sözge bashlighan bir Uyghur yash mundaq dédi:" biz adettiki bir tijaretchilerdin iduq. Héchbir gunahsiz halda töt yérim yil mehbus bolduq. Hazir biz albaniye, xitay we amérika öch döletning qolida oyunchuqqa oxshap qalduq. Ötken töt yérim yildin biri biz amérika hökümitidin bizni Uyghurlar bar birer memliketke yötkep qoyushini sorap kelgen bolsaqmu, epsuski, ish telep qilghinimizning eksiche bolup chiqti. Axirida birermu Uyghur yoq, Uyghur medeniyitimu yoq bir döletke kélip qalduq. Amérika hökümiti bizni gu'antanamodiki türmidin qutquzup qoyghan boldi. Buninggha rehmet éyttuq. Emma bu yerdiki hayatimiz yenila türme hayatigha qaytti. Biz mana siler köriwatqan mushu bir éghizliq yataqta hayat kechüriwatimiz. Aqiwitimizning qandaq bolidighanliqidin ensirep hemishe könglimiz bi'aram halda turuwatimiz. Bu yerde mes'ullargha sözlirimizni chüshendürüp béridighan bérermu Uyghur bolmighanliqtin, albaniyelikler bizge albaniye tilini ögitishke tirishti. Bizmu bu tilni öz hajitimizdin chiqishimiz üchün tiriship öginiwatimiz."

Ikkinchi bolup sözge bashlighan yene bir Uyghur yash mundaq dédi:" men wetende 11 yil oqughan idim. Emma hazir shu oqighanlirimning birimu yoq. Bu yerde ögen'gen nersilirimmu kallamdin tézla chiqip kétip turidu. Xuddi kallamda héch nerse yoqtek hés qilip qalimen. Bu yerge kelgendin biri anam bilen aran bir qétimla téléfon bilen sözlishish pursitige éri'ishelidim. Ikkinchi qétim anam bar öyning nomurigha téléfon urghinimda téléfon ulanmidi. Késiwétilgen iken. Hedemning öyige téléfon qilip ehwallashtim. Kéyin hedemning öyige ikkinchi qétim téléfon urghinimda téléfon ulanmidi. Shuning bilen hedemning téléfoniningmu késiwétilgenlikini bildim. Eslide xitay saqchiliri anamni we a'ilemdikilerni chaqirtip, ularning méni néme üchün chet'elge ewetkenlikini sorap bi'aram qilghan iken. Shundin biri öyimizning téléfoni késiwétilgen iken. Men anamning awazini anglashqa shunchilik zor teshna bolghan bolsammu uning bilen bir qétimdin bashqa sözlishelmidim."

Dunya kishilik hoquq teshkilati teripidin albaniyidiki mezkur besh neper Uyghur yash bilen söhbet ötküzüsh üchün barghanlardin biri mundaq dédi:" bu besh neper Uyghurni we gu'antanamo mehbuslar lagiridiki bashqimu Uyghur mehbuslarni elqa'ide teshkilatining ademliri déyishke qet'iy bolmaydu. Chünki öz waqtida afghanistandiki shimaliy ittipaqning ademliri yaki pakistanliq saqchilar bularni we bulargha oxshighan köpligen bigunah kishilerni bigunah tutuwélip, dunya menpe'eti bolghan azraq dollar bedilige sétiwetken." (Toxti)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet