Алтайда қанунсиз алтун қезиш һәрикити йәнила давамлашмақта


2007-05-03
Share

Йеқинда уйғур елидин берилгән хәвәрдә, алтай районида қанунсиз алтун қезиш қилмишлириниң йәнила наһайити еғир икәнлики һәмдә бу хил әһвалниң мәзкур җайдики муһитқа зор бузғунчилиқ елип келиватқанлиқи ашкариланған.

Халиғанчә алтун қазғучилар сани йилдин -йилға көпәйгән

Алтайниң улунгур дәряси билән ертиш дәряси мәзкур җайдики асаслиқ алтун ишләпчиқириш райони болуп һесаблиниду. Йеқинда тәңритағ тор бетидә берилгән хәвәрдин ашкарилинишичә,йиллардин буян хитай һөкүмитиниң алтайдики алтун қезиш ‏- ечиш ишлириниң көпийишигә әгишип, хитайниң һәрқайси җайлиридин алтайға келип алтун колаш кимиси билән ертиш дәряси вә үлунгур дәрясидин халиғанчә алтун қазғучилар сани азаймастин, бәлки йилдин -йилға көпәйгән. Бу хил өз мәйличә алтун қезиш әһвали мәзкур җайниң екологийилик муһитиға зор бузғунчилиқ елип кәлмәктә.

Хәвәрдә ейтилишичә, алтай вилайити йәр -земин мәблиғи қанун иҗра қилиш- назарәт қилиш әтрити йеқинда көктоқай наһийисидики мунасивәтлик орунлар билән бирлишип, көктоқай наһийисидики ертиш дәрясида халиғанчә қалаймиқан алтун қезишқа ишлитилгән алтун колаш кемилирини тәкшүрүп бир тәрәп қилған.

Хәвәрдә илгири сүрүлүшичә, йеқинқи йиллардин буян, гәрчә йәрлик һөкүмәт орунлири қанунсиз алтун қезиш қилмишлирини бир тәрәп қилишта, көп қетим зәрбә бериш һәрикити елип барған болсиму, алтун қазғучилар сани йәнила азаймиған. Хәвәрдә йәнә " бу хил қанунсиз қилмишлар түпәйли, дөләтниң нормал алтун қезиш пилани зор тәсиргә учраш билән бир вақитта, алтайниң екологийилик муһитиму пүтүнләй вәйран қилинди" дәп әскәртилгән.

Хитайниң йәрлик органлиридин телефун арқилиқ игәлләнгән әһвал

Биз алтай районидики қанунсиз алтун қезиш қилмишлирини техиму яхширақ игиләш үчүн, мәзкур җайдики бир қисим аһалиләргә вә шундақла алтай вилайити йәр -земин мәблиғи қанун иҗра қилиш орунлири, алтай алтун кан ишханиси вә муһитни қоғдаш орунлириға телефон қилдуқ.

Зияритимизни қобул қилған алтай шәһиридики бир йәрлик хитай пуқра "һәр йили хитай өлкилиридин алтай райониға келип өз алдиға алтун қазидиғанлар һәқиқәтән наһайити көп, һөкүмәт тосимиз дәп миң күчигини билән, йәнила һеч амал қилалмайватиду," дәп билдүрди.

Алтай шәһириниң муһитни асраш идарисиниң башлиқи һазир алтайда қалаймиқан алтун қазғучилар пәқәт ертиш дәряси вә улункур дәрясидила әмәс, бәлки алтай тағлиридиму ямрап кетиватқанлиқини һәмдә буларниң һәммиси дегидәк хитай өлкилиридин кәлгән аққунлар икәнликини мәлум қилди.

Зияритимизни қобул қилған мәзкур идарә башлиқиниң мәлум қилишичә, алтун қезиш пәсли 5 ‏- айниң ахиридин башлап 6 ‏- ай вә 7 ‏- айларғичә давамлишидикән.

"Ичкиридин кәлгән аққунларға амалимиз йоқ"

Мәзкур идарә башлиқи сөзидә, һәр йили йәрлик һөкүмәт орунлириниң сақчилар билән бирликтә келип, қанунсиз алтун қазғучиларни сүргүн қилидиғанлиқини, лекин узун өтмәй, уларниң йәнә пәйда болидиғанлиқини билдүрди.

"Алтун қазғили келидиғанлар һәр йили дегидәк келиду. Һәммиси дегидәк ичкири өлкиләрдин кәлгәнләр. Биз сақчи хадимлири билән бирликтә уларниң алтун қезиш машиниси вә алтун колаш кемиси қатарлиқ әсваблирини мусадир қилип, уларни өз йеригә қайтуриветимиз. Лекин миң қоғлиған биләнму, уларни қоғлап болалмайдикәнмиз. Қоғлиған чағда азайғандәк қилғини билән, узун өтмәй улар йәнә пәйда болиду, уларниң арисида ичкири өлкиләрдин бу йәргә келип мәдикарлиқ қиливатқанларму бар, йәнә бәзилири мәхсус алтун колиғили кәлгәнләр....." Деди мәзкур идарә башлиқи.

Радиомизниң зияритини қобул қилған мәзкур идарә башлиқи йәрлик хәлқләрниң һечқачан бундақ қанунсиз қалаймиқан алтун қезиш һәрикәтлири билән шуғулланмайдиғанлиқини тәкитләп, мундақ деди: " екологийилик муһит һәқиқәтән вәйран болди. Йәрлик хәлиқ болса, уни қоғдашқа тиришмақта, улар һәргизму қалаймиқан алтун қазидиған ишларни қилмайду. Мәсилән, тағда қой вә кала бақидиған чарвичилар һәр даим тағларда йүрсиму, һәргиз бундақ қанунсиз ишларни қилмайду, әксичә улар көргәнлири һәққидә давамлиқ биздәк һөкүмәт орунлириға доклат қилип туриду. Биз шу заман берип қанунсиз алтун қазғучиларни бир тәрәп қилимиз."

Зияритимизни қобул қилған бу әмәлдар сөзиниң ахирида йәнә алтайниң йери кәң, земини чоң болғачқа хитай өлкилиридин келиватқан аққунларниң һәддидин ташқири көпийип кетиватқанлиқини тәкитләп, қанунсиз алтун қазғучиларни бир тәрәп қилишта һәқиқәтән амалсиз қеливатқанлиқини билдүрди. (Меһрибан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт