Алтай вилайити йигирмә йилдин буянқи әң еғир кәлкүн апитигә учриди


2005.06.03

Алтай тәвәсидә туюқсиз яққан ямғур һәм мөлдүрниң тәсиридә 1- июндин башлап йүз бәргән кәлкүн апити барғанчә кеңәймәктә.

Алтайдин игилишимизчә, бу қетимлиқ кәлкүн апитидә алтай шәһәр ичи еғир вәйранчилиққа учрап, 8 милйон юән әтрапида иқтисади зиян көрүлгәндин башқа, бурчин һәм қаба дәрялириниң сүйи шиддәт билән өрләп, дәря билән чегридаш болған, қаба наһийиси, бурчин наһийисидә нурғун өйләрниң өрүлүп, терилғу йәрләрниң вәйранчилиққа учриғанлиқи мәлум болған иди.

Кәлкүнниң тәсири хели кәң болған

Деһқанлиримизға әң еғир болғини шу терилғуларниң вәйран қилинғанлиқи болди. Биз әмди апәтниң кәлтүргән зиянлирини әң төвән чәккә чүшүрүш үчүн тиришиватимиз, бу алтайда йигирмә йилдин буян көрүлгән әң еғир апәт!

3-Июн, җүмә күни игә болған әң йеңи учурлиримизға асасланғанда, қаттиқ ямғур җүмә күни чүштин кейин тохтиған болуп, бу җәрянда йәнә қаба һәм бурчин дәрялириниң сүйи давамлиқ өрләп кәлкүн апити көктоқай һәмдә чиңгил наһийилиригичә кеңәйгән. Кәлкүн чиңгил дәрясидики бир қанчә көврүкни еқитип кәткән, чиңгил наһийисидики бәш йезида җәми 882 аилилик 4 миң икки йүзгә йеқин киши апәт тәсиригә учриған.

Көктоқай наһийисидә ямғур башқа җайлардин узақрақ давам қилған болғачқа, көктоқай базири, темеки йезиси һәмдә күрти йезилирида апәт башқа җайлардин еғиррақ болған.

Темеки йезисида 560мо терилғу йәр вәйран қилинған, төт көврүк бузулған, йигирмә аилиликниң өйи өрүлгән йәнә 62 аиликниң өйигә су кирип хәтәрлик өйләргә айланған. Күрти йезисиға тәвә 300мо яйлақ, 10 аилилик өй пүтүнләй вәйран қилинған.

Алтай һөкүмәт торида берилгән статискилиқ мәлуматқа қариғанда, көктоқай наһийисиниң бу қетимқи кәлкүн апитидә учриған бивастә иқтисади зийини 10милйон юәндин ешип кәткән. Кәлкүн апитигә даир учурларға асасланғанда, алтайда кәң даиридә йүз бәргән бу кәлкүн апитидә һазирға қәдәр техи ярилиниш, өлүм һадисиси мәлум болмиған.

Йигирмә йилдин буян көрүлгән әң еғир апәт!

Биз апәт еғир болған көктоқай наһийисиниң темеки йезисидин әмәлий әһвал игилидуқ. Йеза башлиқи бизгә " бу қетимлиқ кәлкүн апитини алтай велайитидә йигирмә йилдин буянқи әң еғир апәт дийишкә болиду" - дәп билдүрди.

У темеки йезисиниң бу апәттә қанчилик зиянға учриғанлиқи һәққидә қисқичә мәлумат берип мундақ деди:

"Темеки йезимизда үч күн қаттиқ ямғур йеғип, техи бүгүн чүштин кейин тохтиди. Йезимиздики буғдайлиқ йәрниң 80٪и кәлкүндә вәйран болди. Өрүлгән, зәйләшкән өйләр бәк җиқ- 60٪гә йетиду. Кәлкүнғу асасән тизгинләнди, әмма зиян еғир. Ениқ санлиқ мәлуматлар йәнила статистика қилиниватиду. Чүнки, өйләр давамлиқ өрүлүватиду.

Мухбиримизниң "кәлкүн адәм яки мал чарвиларниң һаятиға хәвп әкәлдиму?" дегән соалиға у мундақ җаваб бәрди:

"Һазирғичә техи адәм өлгән яки чарвиларниң өлгәнлик, яриланғанлиқи һәққидә хәвәр аңлимидуқ. Һазир наһийә - вилайәтниң башлиқлири һәммиси еғир зиян болған җайларни тәкшүрүватиду. Деһқанлиримизға әң еғир болғини шу, терилғуларниң вәйран қилинғанлиқи болди. Биз әмди апәтниң кәлтүргән зиянлирини әң төвән чәккә чүшүрүш үчүн тиришиватимиз, бу алтайда йигирмә йилдин буян көрүлгән әң еғир апәт!"

Алтай вилайәтлик һөкүмәтниң кәлкүндин мудапиәлиниш ишханисидин игилишимизчә, алтайда кәлкүн апити давамлиқ кеңәйгән болғачқа, апәтниң кәлтүргән зиянлириниң статистика хизмити техи ахирлашмиған. Уларниң билдүрүшичә, толуқ мәлумат келәр һәптә ичидә мәлум болидикән.(Гүлчеһрә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.