Altay wilayiti yigirme yildin buyanqi eng éghir kelkün apitige uchridi


2005.06.03

Altay teweside tuyuqsiz yaqqan yamghur hem möldürning tesiride 1- iyundin bashlap yüz bergen kelkün apiti barghanche kéngeymekte.

Altaydin igilishimizche, bu qétimliq kelkün apitide altay sheher ichi éghir weyranchiliqqa uchrap, 8 milyon yu'en etrapida iqtisadi ziyan körülgendin bashqa, burchin hem qaba deryalirining süyi shiddet bilen örlep, derya bilen chégridash bolghan, qaba nahiyisi, burchin nahiyiside nurghun öylerning örülüp, térilghu yerlerning weyranchiliqqa uchrighanliqi melum bolghan idi.

Kelkünning tesiri xéli keng bolghan

Déhqanlirimizgha eng éghir bolghini shu térilghularning weyran qilin'ghanliqi boldi. Biz emdi apetning keltürgen ziyanlirini eng töwen chekke chüshürüsh üchün tirishiwatimiz, bu altayda yigirme yildin buyan körülgen eng éghir apet!

3-Iyun, jüme küni ige bolghan eng yéngi uchurlirimizgha asaslan'ghanda, qattiq yamghur jüme küni chüshtin kéyin toxtighan bolup, bu jeryanda yene qaba hem burchin deryalirining süyi dawamliq örlep kelkün apiti köktoqay hemde chinggil nahiyilirigiche kéngeygen. Kelkün chinggil deryasidiki bir qanche köwrükni éqitip ketken, chinggil nahiyisidiki besh yézida jemi 882 a'ililik 4 ming ikki yüzge yéqin kishi apet tesirige uchrighan.

Köktoqay nahiyiside yamghur bashqa jaylardin uzaqraq dawam qilghan bolghachqa, köktoqay baziri, téméki yézisi hemde kürti yézilirida apet bashqa jaylardin éghirraq bolghan.

Téméki yézisida 560mo térilghu yer weyran qilin'ghan, töt köwrük buzulghan, yigirme a'ililikning öyi örülgen yene 62 a'ilikning öyige su kirip xeterlik öylerge aylan'ghan. Kürti yézisigha tewe 300mo yaylaq, 10 a'ililik öy pütünley weyran qilin'ghan.

Altay hökümet torida bérilgen statiskiliq melumatqa qarighanda, köktoqay nahiyisining bu qétimqi kelkün apitide uchrighan biwaste iqtisadi ziyini 10milyon yu'endin éship ketken. Kelkün apitige da'ir uchurlargha asaslan'ghanda, altayda keng da'iride yüz bergen bu kelkün apitide hazirgha qeder téxi yarilinish, ölüm hadisisi melum bolmighan.

Yigirme yildin buyan körülgen eng éghir apet!

Biz apet éghir bolghan köktoqay nahiyisining téméki yézisidin emeliy ehwal igiliduq. Yéza bashliqi bizge " bu qétimliq kelkün apitini altay wélayitide yigirme yildin buyanqi eng éghir apet diyishke bolidu" - dep bildürdi.

U téméki yézisining bu apette qanchilik ziyan'gha uchrighanliqi heqqide qisqiche melumat bérip mundaq dédi:

"Téméki yézimizda üch kün qattiq yamghur yéghip, téxi bügün chüshtin kéyin toxtidi. Yézimizdiki bughdayliq yerning 80٪i kelkünde weyran boldi. Örülgen, zeyleshken öyler bek jiq- 60٪ge yétidu. Kelkün'ghu asasen tizginlendi, emma ziyan éghir. Éniq sanliq melumatlar yenila statistika qiliniwatidu. Chünki, öyler dawamliq örülüwatidu.

Muxbirimizning "kelkün adem yaki mal charwilarning hayatigha xewp ekeldimu?" dégen so'aligha u mundaq jawab berdi:

"Hazirghiche téxi adem ölgen yaki charwilarning ölgenlik, yarilan'ghanliqi heqqide xewer anglimiduq. Hazir nahiye - wilayetning bashliqliri hemmisi éghir ziyan bolghan jaylarni tekshürüwatidu. Déhqanlirimizgha eng éghir bolghini shu, térilghularning weyran qilin'ghanliqi boldi. Biz emdi apetning keltürgen ziyanlirini eng töwen chekke chüshürüsh üchün tirishiwatimiz, bu altayda yigirme yildin buyan körülgen eng éghir apet!"

Altay wilayetlik hökümetning kelkündin mudapi'elinish ishxanisidin igilishimizche, altayda kelkün apiti dawamliq kéngeygen bolghachqa, apetning keltürgen ziyanlirining statistika xizmiti téxi axirlashmighan. Ularning bildürüshiche, toluq melumat kéler hepte ichide melum bolidiken.(Gülchéhre)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.