Amérika dölet mejlisining doklati Uyghurlargha qandaq emeliy menpe'etlerni élip kélidu?

Uyghurlarning kishilik hoquq weziyiti dunyadiki herqaysi kishilik hoquq teshkilatlirining diqqet qilidighan muhim mesilisige aylanmaqta. Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitétining 2010 - yilliq doklatidimu Uyghur mesilisige alahide yer bérilgen bolup, Uyghurlarning xitayda eng éghir zulumgha uchrawatqanliqi bildürülgen.
Muxbirimiz irade
2010.10.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
US-CONGRESS-305.jpg Amérika dölet mejlisidin bir körünüsh.
www.house.gov

Doklatta, xitay da'irilirining 5 - iyul weqesige da'ir délolarni bir terep qilish ehwalliri, Uyghur élide qanunni depsende qilish ehwalining éghirlashqanliqi we yéngi xitay sékrétar jang chünshyenning basturush siyasitige warisliq qiliwatqanliqigha oxshash melumatlar bérilgen.

Bu yilliq doklatta yene, xitay hökümiti teripidin Uyghur rayonida élip bériliwatqan halqima tereqqiyat pilani heqqidimu pikir bayan qilin'ghan bolup, hazir Uyghur rayonida yolgha qoyuluwatqan yéngi iqtisadiy tereqqiyat pilanlirining emeliyette xitay köchmenliri we hakimiyet béshidikilerning menpe'eti üchün paydiliq paydiliq ikenliki eskertip ötülgen. Uningda Uyghur rayonidiki qosh tilliq ma'arip siyasiti, köchmen yötkesh mesilisi qatarliq mesililer üstide toxtilip, Uyghurlarning öz tupriqida az sanliq weziyitige chüshüp qélishtek xeterge duch kéliwatqanliqi alahide tekitlen'gen.

Biz bu doklatta otturigha qoyulghan mesililer heqqide köz qarashlirini élish üchün Uyghur ziyaliyliridin türkiye ege uniwérsitétining proféssori alimjan inayet ependini ziyaret qilduq. U, doklatta éytilghan xitaydiki az sanliq milletlerning zulumgha uchrash mesilisi heqqide öz köz qarashlirini bayan qildi.

Alimjan inayet ependi doklatta otturigha qoyulghan Uyghur rayonigha köchmen yötkesh siyasiti we Uyghurlarning öz wetinide az sanliq bolup qélish xewpige duch kéliwatqanliqi heqqidimu öz köz qarishini bayan qildi we sözining axirida, bu doklatning ehmiyitining chongluqini, emma buning yalghuz mesile barliqini éytip qoyush bilenla cheklinip qalsa bolmaydighanliqini tekitlidi.

Biz mezkur doklatning ehmiyiti we uning chet'ellerdiki Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetlirige qandaq tesir körsitidighanliqi heqqide pikrini élish üchün amérika Uyghur birleshmisining mu'awin re'isi adwokat alim séyitof ependini ziyaret qilduq. Alim séyitof ependi amérika dölet mejlisi teripidin doklatning teyyarlinish jeryani we uning roli heqqide melumat berdi.

Alim séyitof ependi yene, bu xil doklatlarning Uyghurlar we shundaqla chet'ellerdiki Uyghur pa'aliyetlirige körsitidighan tesiri üstide toxtilip, buning Uyghurlargha élip kélidighan emeliy menpe'etlirining zorluqini éytti.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.