Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti 'ikki nizamname' heqqide doklat élan qildi

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti yéqinda Uyghur rayonida yolgha qoyulghan "milletler ittipaqliqi qanuni" we "jem'iyet amanliqini her tereplime tüzesh qanuni"gha da'ir ikki parche doklat teyyarlidi.
Muxbirimiz irade
2010.03.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Amerika-kongres-binasi-1-305 Amérika parlamént binasining sirtqi körünüshi.
www.house.gov Din élindi.

Komitét doklatida Uyghur rayonida yolgha qoyulghan bu ikki qanunning xitayning bashqa ölkiliride mewjut emeslikini we yerlik hökümetning herxil zerbe bérish heriketliri arqiliq xelqning ténchliq bilen élip bériwatqan pa'aliyetlirini we pikir erkinlikini qattiq basturuwatqanliqini ilgiri sürdi. Töwende bu doklat heqqide muxbirimiz irade tepsiliy melumat béridu.

Xitay yerlik hökümiti Uyghur élida 5 - iyul weqesidin kéyin tüzüp chiqqan "aptonom rayonning milletler ittipaqliqi nizamnamisi" we "aptonom rayonning jem'iyet muqimliqini her tereplime tüzesh nizamnamisi"din ibaret ikki nizamini 1 - féwraldin bashlap resmiy yolgha qoyghan idi.

Bu nöwet yolgha qoyulghan "milletler ittipaqliqi nizamnamisi" de, her qandaq organ we shexsning milletler ittipaqliqigha paydisiz gep - sözlerni qilishi, tarqitishi, toplishi, teminlishi, bésishi, élan qilishi yaki milletler ittipaqliqigha paydisiz uchurlarni tarqitishi cheklen'gen. Shuningdek yuqiriqi qa'idige xilapliq qilghuchilarning amanliq bashqurush charisige asasen bir terep qilinidighanliqi, jinayet shekillendürgen dep qaralghanlarning jinayi jawabkarliqi sürüshtürülidighanliqi bildürülgen.

Xitay hökümiti teripidin yolgha qoyulghan yene bir "jem'iyet amanliqini her tereplime tüzesh nizamnamisi" bolsa esli 1994 - yili yolgha qoyulghan. Nizamname1997 - yildiki 5 - féwral ghulja weqesidin kéyin bir qétim özgertilip 8 - nöwetlik xelq qurultiyi 13 - yighinda qayta maqullan'ghan. Bu nizamname yene 2009 - yili 5 - iyul weqesidin kéyin yene bir qétim özgertilip 2009 - yili 11 - ayning 23 ‏ - küni Uyghur aptonom rayonluq 11 - nöwetlik xelq qurultiyi 15 - yighinida tonushturulghan idi.

Bu nöwet jem'iyet amanliqi nizamnamisigha yéngidin qoshulghan maddida, puqralargha inqilabi qurbanliq sheripi bérish belgilen'gen bolup, uningda puqralar jem'iyet amanliqini qoghdash üchün, qanunsiz jinayi qilmishlar bilen küresh qilip ölüp ketken teqdirde, ulargha dölet we aptonom rayonining munasiwetlik belgilimilirige asasen inqilabi qurbanliq nami bérilip, a'ile tawabi'atlirining nepiqe bilen teminlinidighanliqi belgilen'gen.

Bu qétim tüzitilip békitilgen "jem'iyet amanliqini her tereplime tüzesh nizamnamisi" jem'iy 7 bab, 48 maddidin terkib tapqan bolup, bu nizamname hökümet, herbiy, ijtima'iy birlik, idare -organ we xelq ammisigha qarita chiqirilghan.

Nizamnamide, jem'iyet muqimliqni qoghdashqa, qanun - edliye, herbiy - saqchi we hökümetning her derijilik apparatlirigha tayan'ghandin sirt, idare - organ, kocha - bashqarma, mehelle, ma'arip tarmaqliri, ayallar birleshmisi, her derijilik ittipaq jem'iyetliri, diniy sahe, zawut - karxanilar ishlepchiqirish sepliri, ishchi - déhqanlar we adettiki puqralarghiche ortaq qatnishish telep qilin'ghan.

Bügün amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti Uyghur rayonida 1 - féwraldin étibaren yolgha qoyulghan mezkur ikki nizamname heqqide tekshürüsh élip bérip doklat élan qildi. Komitét doklatida doklatni qurmu - qur inchikilep chiqqan bolup, "jem'iyet amanliqini her tereplime tüzesh nizamnamisi" da yolgha qoyulghan belgilimilerning xitayning bashqa ölkiliride yoqluqini, xitay hökümitining Uyghur rayonida her tereplime tüzesh nizamnamisi arqiliq Uyghur rayonidiki xelqlerning ténchliq pa'aliyetlirini, pikir erkinlikini we normal diniy pa'aliyetlirinimu dölet bixeterlikige tehdit sélish jinayiti bilen eyiblep jazalawatqanliqini otturigha qoyghan.

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti yene, "milletler ittipaqliqi nizamnamisi" heqqide élan qilghan doklatida yerlik hökümetning milletler ittipaqliqi nizamnamisini Uyghur rayonidiki her derijilik idare - organ, her qatlamghiche hetta yesli balilirighiche omumlashturuwatqanliqini alahide tekitligen we bu nizamnamining xelq'ara kishilik hoquq nizamnamilirigha éghir derijide xilapliqini körsitip, milletler ittipaqliqi nizamnamisi arqiliq kishilerning yerlik mesililer, kompartiyining milliy siyasitige da'ir tenqidiy pikirlerni tosash arqiliq kishilerning pikir erkinlikini éghir depsende qiliwatqanliqi körsitilgen.

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti, xitayning dölet we kishilik hoquq ehwalini közitip, tetqiq qilip amérika dölet mejlisi we hökümitige teklip we hel qilish chariliri üstide meslihet béridighan muhim dölet apparati bolup, bu komitét her yili xitay ishliri heqqide yilliq doklatlar élan qilip hemde bu xildiki doklatlirida Uyghur éli weziyitigimu alahide orun bérip kelmekte.

Amérika Uyghur jem'iyitining mu'awin re'isi ilshat ependining qarishiche, Uyghur rayonida yolgha qoyulghan ikki yerlik nizamnamining amérika dölet mejliside tetqiq qilinip, doklat élan qilinishi ijabiy bir ehwal bolup, bu xitay hökümitining Uyghur rayonida yürgüzüwatqan siyasetlirining mahiyitining otturigha chiqishi üchün muhim ehmiyetke ige iken.

Ilshat ependi sözide yene, amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti élan qilghan bu xil doklatlarning xitay hökümitigimu belgilik bésim peyda qilidighanliqini bildürdi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.