Amérika emeldari: 'xitay amérika shirketliridin öch élish niyitidimu?'

5 - Féwral jüme küni xitayning soda ministiri bayanat élan qilip, amérikidin import qilinidighan toxu göshi mehsulatlirining xitay bazirini igiliwélip, xitayning dölet ichidiki toxu mehsulatlirining sétilishigha tehdit élip kelgini üchün, amérikidin import qilinidighan toxu mehsulatliridin élinidighan bajni hessilep köpeytip, amérikining toxu göshi mehsulatlirini chekleydighanliqini bildürgen.
Muxbirimiz mihriban
2010-02-05
Share
Amerika-Xitay-soda-toqunushi-305.jpg Süret, amérika hökümitining tinch okyan sherqiy asiya ishliri muawin mesuli, dölet ishliri yardemchisi dawid sxéar ispat bérish yighinida.
http://www1.voanews.com Din élndi.

Oxshash bir künde Amérika parlaméntidiki "amérika - xitay soda munasiwiti hem bixeterlik tedbirliri ispat bérish yighini" échilip, amérika ‏ - xitay munasiwitidiki yéngi weziyet muzakire qilindi.

Xitay soda ministiri amérikidin import qilinidighan toxu göshlirige cheklime qoyush qararini, amérikining xitayning qarshiliqigha qarimastin teywen'ge qoral sétip bérishi, amérika prézidénti obamaning 2 - ay ichide dalay lama bilen körüshüshni qarar qilishi hem obamaning xitay bilen bolghan soda munasiwitide qattiq qol bolush teshebbusini otturigha qoyushi netijiside, xitay hökümiti amérikigha qarita naraziliq bayanati bergen mezgilde otturigha qoydi.

Xitay soda ministirliqining bu qararida, amérikidin import qilinidighan toxu göshi mehsulatliridin élinidighan bajni eslidiki 43.1% Tin 105.4% Ke köpeytish, hem 13 - féwraldin bashlap, toxu göshi mehsulatlirini import qilidighan sodigerlerdin yuqiri nisbettiki kapalet puli élish otturigha qoyulghan.

Tünügün amérika parlaméntimu washin'gtonda, "amérika - xitay soda munasiwiti hem bixeterlik tedbirliri ispat bérish yighini" échip, amérika ‏ - xitay munasiwitidiki yéngi weziyet heqqide munazire élip barghan. Yighinda amérika hökümitining tinch okyan sherqiy asiya ishliri mu'awin mes'uli, dölet ishliri yardemchisi dawid sxé'ar hem amérika dölet bixeterlik ministirliqining jenubiy asiya hem sherqiy jenubiy asiya ishliri yardemchisi robért schér amérika ‏ - xitay munasiwitidiki soda hem bixeterlik tedbirliri heqqide ispat berdi.

Dölet ishliri yardemchisi dawid yéqinqi amérika - xitay munasiwitide yüz bergen bir qatar ishlargha qarita öz qarishini otturigha qoyup mundaq dédi: "amérikining teywen'ge éghir tiptiki qoral sétip bérish mesilisige qarita, hazir xitay hökümiti naraziliq bildürüwatidu. Biz xitayning qandaq pozitsiyide bolidighanliqini közitiwatimiz. Lékin hazirqi xitayning inkasidin qarighanda, xitay amérikining qoral shirketlirige qarita öch élish herikitide bolidighanliqini bildürüwatidu. Biz hazirghiche xitayning bu mesilide konkrét bir emeliy heriket qozghighanliqini körmiduq, shundaqtimu biz dawamliq közitimiz. Eger xitay, amérika shirketlerge qarita rastinla öch élish herikiti élip barsa bu bekmu epsuslinarliq ish bolidu."

Dölet bixeterlik ishliri yardemchisi robért schérmu öz qarishini otturigha qoyup, "xitay hazir özining sherqiy jenubi asiyadiki menpe'etini qoghdash hem rayondiki tesirini kücheytish üchün rayondiki döletler bilen bolghan diplomatik munasiwetni kücheytiwatidu, undin bashqa iqtisadi jehette bu döletlerge menpe'et bérip, rayondiki herbiy küchini kücheytiwatidu. Hazir xitay dölet ichide 1 - din kompartiyining hakimiyitini saqlap qélish üchün öz xelqige nisbeten démokratiyini cheklewatidu؛ 2 - din dölet ichide iqtisadni tereqqiy qildurup, tashqi sodida dunya bazirini igilep, bashqa döletlerning iqtisadigha tehdit élip kéliwatidu؛ 3 - din etraptiki rayonlarning bixeterliki hem muqimliqini qoghdashqa tirishiwatidu؛ 4 - din xelq'arada xitayning küchlük dölet obrazini tikleshke tirishiwatidu " dep körsetti.

Dölet ishliri yardemchisi dawid xitayning bundin kéyinki bir mezgil ichide amérikigha qaratqan pozitsiyisi heqqide toxtilip, xitayning amérikigha bolghan naraziliqini ipadileshte ishni awwal ikki dölet otturisidiki soda munasiwitidin bashlaydighanliqini, belki yéqinqi bir mezgil ichide amérika shirketlirige qarita öch élish xaraktéridiki tedbirlerni qollinishi mumkinlikini otturigha qoyup, "xitay amérika shirketliridin öch élish niyitide bolushi mumkin," dédi.

Közetküchilerning qarishiche, amérika bilen xitay otturisidiki soda munasiwiti bir yildin buyan köp qétimliq sürkilish ichide dawamlishiwatmaqta iken. Yeni ötken bir yil ichide amérika bilen xitay otturisidiki eqliy mülk mehsulatliridin, kitab, ün - sin buyumliri, kino baziridiki talash - tartish؛ amérikining xitayda ishlen'gen balonlardin élinidighan bajni köpeytish, xitayda ishlen'gen haywanat yémekliklirige cheklime qoyush, xitayda ishlen'gen balilar oyunchuqlirigha bolghan tekshürüshni kücheytish hem köpligen tawar mehsulatlirining süpet mesiliside xitayni dunya soda teshkilatigha erz qilish؛ birnechche yildin buyan üzlüksiz dawamliship kéliwatqan xitayning xelq pulining qimmitini östürüsh telipi qatarliqlar xitayning naraziliqini qozghap kéliwatqan bolup, xitaymu öz nöwitide amérika mehsulatlirigha qarita bajni östürüsh qatarliq cheklesh tedbirlirini qollinip kéliwatqan iken.

Közetküchilerning qarishiche, bolupmu yéngi yil kirgendin buyan gogul shirkitining xitayning intérnét cheklimisi tüpeylidin xitay baziridin chékinip chiqish qararini élishi, amérika tashqi ishlar ministiri hélariy kilintonning xitayni intérnét erkinlikini chekligenliki bilen eyiblishi, amérikining teywen'ge qoral sétip bérishi, obamaning dalay lama bilen körüshüshni qarar qilishi qatarliqlar eslidinla yiriklishishke bashlighan amérika - xitay munasiwitide yaman weziyet peyda qilishqa bashlighan. Bügün xitay soda ministiri otturigha qoyghan "amérikining toxu mehsulatlirigha qarita cheklime qoyush" tedbiri xitayning öch élish xaraktéridiki naraziliq herikitining ipadisi iken.

Bügün amérika jorji washin'gton uniwérsitétning iqtisadi siyaset doktor kandidati, amérika steyin stré'ét bankisining sabiq bazar analizchisi perhat bilgin ependi radi'omiz Uyghur bölümining ziyaritini qobul qilip amérika - xitay soda munasiwiti heqqide öz qarishini otturigha qoydi.

Amérika bilen xitay munasiwitini yéqindin közitip kéliwatqan mutexessislerning qarishiche, yéqinqi bir mezgil ichide amérika - xitay weziyitide yamanlishish ehwali körülüp, buning ipadiliri aldi bilen ikki dölet otturisidiki soda munasiwetliride ipadilinishi mumkin iken.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet