Türkiye bash ministirining amérika ziyariti

Türkiye bash ministiri rejep tayip erdoghan uzundin biri teyyarliq köriwatqan, amérikigha qaratqan ziyaritini bashlidi . Erdoghan seyshenbe küni aq sarayda, amérika prézidénti jorj bush bilen uchriship uning bilen ikki dölet munasiwetlirige alaqidar mesililer üstide söhbet élip bardi .

Türkiye we amérika nurghun mesililerde ortaq menpe'etke ige döletler hésablinidu. Türkiye iqtisadiy jehette hemde yawrupa ittipaqigha kirish mesilisi shundaqla iraqning shimaliy rayonini baza qilip türkiyige qarshi térrorluq pa'aliyiti élip bériwatqan kürt jengchilirini basturush we ularning pa'aliyitining aldini élish qatarliq mesililerde amérikining yardimige muhtaj .

Amérika bolsa türkiyini , jughrapiyilik orni , islam döletlirige ölge bolalaydighan démokratik tüzümi tüpeylidin, amérikining milliy menpe'eti üchün nahayiti muhim rol oynaydighan bir dölet dep qarimaqta.

Amérika – türk munasiwitining yiriklishishi

Emma, ikki ittipaqdash dölet hésablan'ghan amérika bilen türkiye otturisidiki munasiwetler, 2003 - yildin kéyin yene amérikining iraq ishghalidin kéyin, yiriklishishke bashlidi.

Türkiye parlaménti, amérikining türkiye arqiliq iraqning shimaliy rayonigha hujum qilish telipini ret qildi. Xewerlerge qarighanda, türkiye parlaméntining amérikining türkiye térritoriyisi arqiliq iraqning shimaliy rayonigha esker kirgüzüsh telipini ret qilghanliqi, amérika armiyisining iraqni ishghal qilish mesliside tüzüp chiqqan herbiy istratégiyisini astin -üstün qilip tashlighan. Chünki amérika armiyisi iraqqa qaratqan herbiy heriket pilanida, türkiye amérikining türkiye térritoriyisi arqiliq iraqqa esker ewetishige choqum ruxset qilidu degen, ishench bilen tüzüp chiqqan iken . Türkiye parlaméntining amérikining telipini ret qilishi, amérika hökümitining qattiq ghezipini qozghidi.

Gerche, amérika we türkiye rehberliri, ikki dölet otturisidiki munasiwetlerni qaytidin yaxshilap, eslige keltürüsh üchün bezi qedemlerni basqan bolsimu, lékin, iraq ishghalidin kéyin yüz bergen bezi weqeler amérika we türkiye munasiwitining téximu nacharlishishigha shundaqla türkiyide burun körülüp baqmighan derijide amérika düshmenlikining otturigha chiqishigha sewep boldi.

Amérikining kürt siyasiti

Mundaqche qilip éytqanda, amérikining, iraqqa qaratqan herbiy herikiti jeryanida we iraqta saddam höseyin hakimiyitining aghdurulishida muhim rol oynighan kürtlerge iraqning hakimiyet qatlimida chong hoquq bergenliki, amérikining iraqning shimaliy rayonida türkiyige qarshi térrorluq pa'aliyitini dawamlashturuwatqan, türkiyilik kürt jengchilirining pa'aliyitini toxtitish üchün jiddiy tedbir almighanliqi shundaqla türkiye metbu'atining amérikining iraqtiki qarshilashquchi küchlerge qarita élip barghan herbiy heriketliri jeryanida yürbergen weqelerni nahayiti mubalighe qilip xelqghe bildürüshi, türkiye xelqi arisida amérikigha qarshi hésiyatning köpiyishini keltürüp chiqardi.

Türkiyide otturigha chiqqan amérikigha qarshi keypiyat we türkiye hökümet rehberliri hemde siyasetchilirining, amérikining iraqtiki herbiy heriketliri toghrisidiki bayanatliri, shundaqla türkiyining suriye bilen yéqinlishishi we türkiye prézidéntining amérikining qarshi chiqishigha qarimay, süriyini ziyaret qilishi, türkiye- amérika munasiwetlirining téximu yiriklishishige sewep bolghan .

Shunga, siyasiy mulahizichiler, türkiye bash ministiri erdughanning bu qétimqi amérika ziyaritini , ikki dölet munasiwetlirining qaytidin eslige keltürülüshi üchün muhim bir purset dep qarimaqta.

Emma, amérika prézidénti bush bilen türkiye bash ministiri erdoghanning uchrishishidin kéyin, amérikida chiqidighan "washin'gton post" we "washin'gton waqti" qatarliq gézitlerning xewer qilishiche, gerche her ikki rehber türkiye we amérika otturisidiki dostluq we ittipaqdashliqni tekitligen bolsimu, lékin amérika prézidénti bush, erdoghanning , shimaliy iraqta, türkiyige qarshi pa'aliyet élip bériwatqan kürt jengchilirini basturush toghrisidiki telipini qobul qilmighan . (Qanat)