Америкиниң йеңи ядро қораллар истратегийиси

Учур вастилири түнүгүн кәчтин башлап америка президенти обама җакарлайдиған америкиниң ядро қораллар истратегийисиниң мәзмунини ашкарилашқа башлиди.
Мухбиримиз вәли
2010-04-06
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка деңиз армийиси тенч окйан қисимлириниң бир маниверидин көрүнүш.
Америка деңиз армийиси тенч окйан қисимлириниң бир маниверидин көрүнүш.
AFP Photo

Америка дөләт мәҗлиси һәр қетимлиқ һөкүмәттин өзиниң ядро қораллар истратегийисини йоллашни тәләп қилиду. Америка авазниң баян қилишичә, бу қетим обама һөкүмити йоллиған америкиниң ядроқораллар истратегийисидә техиму қаттиқ чәклимә бәлгиләнгән.

Президент обама дүшәнбә күни америкиниң ядро қораллар истратегийисигә түзитиш киргүзди

Нюйорк вақти гезитиниң баян қилишичә, президент обама дүшәнбә күни америкиниң ядро қораллар истратегийисигә түзитиш киргүзди. Бу истратегийидә америкиниң ядро қоралларни қоллиниш еһтималлиқиға чәкилимә бәлгиләнгән. Обама мәзкур гезитиниң зияритини қобул қилғанда 'иран, шималий корийигә охшаш ядро қораллириниң тарқилип кетишини чәкләш келишимигә хилаплиқ қилғанлар бу чәклимигә кирмәйду' дегән.

Америка ядро қораллири йоқ дөләтләргә қарита ядро қорал ишләтмәйду, һәтта биологийилик яки хемийевий қоралларниң һуҗумиға учриғандиму...

Бирләшмә агентлиқиниң баян қилишичә, обама җакарлимақчи болған америкиниң йеңи ядро қораллар истратегийиси дуняни ядро қораллардин хали қилишни мәқсәт қилиду, америка ядро қораллири йоқ дөләтләргә қарита ядро қорал ишләтмәйду, һәтта у биологийилик яки хемийевий қоралларниң һуҗумиға учриғандиму, дегәндин ибарәт.

Мортон һалперинниң қаришичә, ядро қораллирини ишлитидиған пурсәт кәлмәйду

Америкиниң сабиқ америка президентлиридин җоһнсон, никсон, килинтон һөкүмәтлириниң дөләт мудапиә министир мәслиһәтчиси болған, америкиниң ташқи ишлар сиясити вә дөләт ичидики әркинлик мутәхәссиси мортон һалперин, хитайниң дөләт мудапиә университетиниң профессори лю миңфуниң 'хитайниң чүши' дегән китабида, хитай һәрбий қисимлириниң қурулушини тезлитип, дуняда америкиниң орнини игилигән бир күчлүк һәрбий дөләт болуш лазимлиқини көрсәткәндә, ядро қораллирини ишлитидиған пурсәт кәлмәйду, дәп кәскин җаваб бәргән иди.

Һазир дунядики пүтүн ядро қораллириниң 90% америка билән русийиниң қолида

Америкидики йел университетиниң хәлқара мунасивәтләр мутәхәссиси доктор мортон һалперин буниңдин бурун радиомиз арқилиқ, дуняда ядро қораллирини ишлитиш еһтималлиқи һәққидә өзиниң көз қаришини тәпсилий баян қилған иди. Доктор мортон һалперинниң ейтишичә, һазир дунядики пүтүн ядро қораллириниң 90% и америка билән русийиниң қолида.

Соғуқчилиқ уруши ахирлашқандин кейин, америка билән русийә бирликтә назарәт сестимиси қурди

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, соғуқчилиқ уруши ахирлашқандин кейин, америкиниң ядро қораллири қарши тәрәпни 'чүчүтүш' мәқситидә орунлаштурулди. Килинтон һөкүмити дәвридә, америкиниң ядро қораллири русийини өз ичигә алған бир нәччә дөләтни қариға алди.

Русийиму һәр еһтималға қарши америкини өз ичигә алған һәр бир нишаниға 2 дин ядро бомбисини тәйярлап қойди. Навада русийә тәрәптә бир хата сезим пәйда болсила, ядро қораллирини етиш еһтимали болғанлиқи үчүн, америка русийигә ядро қораллирини биринчи болуп атмайдиғанлиқини җакарлиди вә русийә билән бирликтә назарәт сестимиси қурди.

Америка йеңичә ядро қорал ясимиди, әмма...

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, шуниңдин кейин америка йеңичә ядро қорал ясимиди. Әмма бюрократ органлар пат-патла бурунқи соғуқчилиқ уруши дәвридики доклатлардики 'совет иттипақи' дегән намни 'русийә' дәп өзгәртипла дәриҗиму-дәриҗә йоллап, юқирини агаһландуруп турди.

Җорҗ буш һөкүмити асиядики ядро қораллирини еливетишни қарар қилди

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, җорҗ буш һөкүмити асиядики ядро қораллирини еливитишни, пәқәт су асти парахотлиридики башқурулидиған бомбиларнила сақлап қелишни қарар қилди. японийиму ядро қорал ясимайдиған болди. Шуңлашқа асияда һазир ядро қораллиридин әндишә қилмайду.

Дуняда ядро қораллири болмиған дөләткә ядро бомбиси ишләткән мисал йоқ

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, дуняда ядро қорал ишлитишкә пурсәт кәлмәйду. Дуняда та һазирға қәдәр ядро қораллири болмиған дөләткә ядро бомбиси ишләткән мисал йоқ. Америка ветнамға ишләтмиди, русийә афғанистанға ишләтмиди, хитайму вейтнамға ишләтмиди. Русийә хитайдин келидиған ядро қорал һуҗумидин әндишә қилмайду, хитайниң ядро қораллири аз, русийә пәқәт хитайниң мунтизим һәрбий күчиниң ешип кетишидинла әндишә қилиду.

Хитай һазир парахотларда қоллинидиған ядро қораллири ясаватиду, лекин уни қоллиналиғидәк техникиға игә әмәс

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, хитайниң бир нәччә йүзла ядро бомбиси бар, униң һәммиси қуруқлуқта. Әмма америкиниң деңизлардила бир нәччә миң ядро бомбиси бар. Хитай һазир парахотларда қоллинидиған ядро қораллири ясаватиду, лекин уни қоллиналиғидәк техникиға игә әмәс. Гәрчә һечким бирәр тал бомба 'тордин қачмайду' дейәлмисиму, әмма 'хитай бир һуҗумдила америкиниң 20% күчини юқиталайду' дегәнни қуруқ гәп дейишкә тамамән қадир, чүнки хитайда бунчилик күч йоқ.

Америка мушу йеқинқи 3-5 йил ичидә тәйвән мәсилисиниң һәл болушини күтиду

Доктор мортон һалперинниң баян қилишичә, әгәр хитай тәйвәнгә мунтизим қораллар билән һуҗум қилса, америка униңдин мудапиә көрәләйду. Мунтизим қоралларни 90 деңиз чақирими даирисдә қоллиниш асан әмәс, хитай бундақ тәҗрибигә игә әмәс. Хитай өзидин 3 деңиз чақирими йерақлиқтики җинмен арилини алмақчи болуп урушта йеңилип қалдиғу! әмма америкиниң деңиздики башқурулидиған бомбилири йәнә 10 йилдин кейин раван учалмайду, шуңлашқа америка мушу йеқинқи 3-5 йил ичидә тәйвән мәсилисиниң һәл болушини күтиду.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт