Amérikining yéngi yadro qorallar istratégiyisi

Uchur wastiliri tünügün kechtin bashlap amérika prézidénti obama jakarlaydighan amérikining yadro qorallar istratégiyisining mezmunini ashkarilashqa bashlidi.
Muxbirimiz weli
2010-04-06
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika déngiz armiyisi ténch okyan qisimlirining bir maniwéridin körünüsh.
Amérika déngiz armiyisi ténch okyan qisimlirining bir maniwéridin körünüsh.
AFP Photo

Amérika dölet mejlisi her qétimliq hökümettin özining yadro qorallar istratégiyisini yollashni telep qilidu. Amérika awazning bayan qilishiche, bu qétim obama hökümiti yollighan amérikining yadroqorallar istratégiyiside téximu qattiq cheklime belgilen'gen.

Prézidént obama düshenbe küni amérikining yadro qorallar istratégiyisige tüzitish kirgüzdi

Nyuyork waqti gézitining bayan qilishiche, prézidént obama düshenbe küni amérikining yadro qorallar istratégiyisige tüzitish kirgüzdi. Bu istratégiyide amérikining yadro qorallarni qollinish éhtimalliqigha chekilime belgilen'gen. Obama mezkur gézitining ziyaritini qobul qilghanda 'iran, shimaliy koriyige oxshash yadro qorallirining tarqilip kétishini cheklesh kélishimige xilapliq qilghanlar bu cheklimige kirmeydu' dégen.

Amérika yadro qoralliri yoq döletlerge qarita yadro qoral ishletmeydu, hetta bi'ologiyilik yaki xémiyéwiy qorallarning hujumigha uchrighandimu...

Birleshme agéntliqining bayan qilishiche, obama jakarlimaqchi bolghan amérikining yéngi yadro qorallar istratégiyisi dunyani yadro qorallardin xali qilishni meqset qilidu, amérika yadro qoralliri yoq döletlerge qarita yadro qoral ishletmeydu, hetta u bi'ologiyilik yaki xémiyéwiy qorallarning hujumigha uchrighandimu, dégendin ibaret.

Morton halpérinning qarishiche, yadro qorallirini ishlitidighan purset kelmeydu

Amérikining sabiq amérika prézidéntliridin johnson, nikson, kilinton hökümetlirining dölet mudapi'e ministir meslihetchisi bolghan, amérikining tashqi ishlar siyasiti we dölet ichidiki erkinlik mutexessisi morton halpérin, xitayning dölet mudapi'e uniwérsitétining proféssori lyu mingfuning 'xitayning chüshi' dégen kitabida, xitay herbiy qisimlirining qurulushini tézlitip, dunyada amérikining ornini igiligen bir küchlük herbiy dölet bolush lazimliqini körsetkende, yadro qorallirini ishlitidighan purset kelmeydu, dep keskin jawab bergen idi.

Hazir dunyadiki pütün yadro qorallirining 90% amérika bilen rusiyining qolida

Amérikidiki yél uniwérsitétining xelq'ara munasiwetler mutexessisi doktor morton halpérin buningdin burun radi'omiz arqiliq, dunyada yadro qorallirini ishlitish éhtimalliqi heqqide özining köz qarishini tepsiliy bayan qilghan idi. Doktor morton halpérinning éytishiche, hazir dunyadiki pütün yadro qorallirining 90% i amérika bilen rusiyining qolida.

Soghuqchiliq urushi axirlashqandin kéyin, amérika bilen rusiye birlikte nazaret séstimisi qurdi

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, soghuqchiliq urushi axirlashqandin kéyin, amérikining yadro qoralliri qarshi terepni 'chüchütüsh' meqsitide orunlashturuldi. Kilinton hökümiti dewride, amérikining yadro qoralliri rusiyini öz ichige alghan bir nechche döletni qarigha aldi.

Rusiyimu her éhtimalgha qarshi amérikini öz ichige alghan her bir nishanigha 2 din yadro bombisini teyyarlap qoydi. Nawada rusiye terepte bir xata sézim peyda bolsila, yadro qorallirini étish éhtimali bolghanliqi üchün, amérika rusiyige yadro qorallirini birinchi bolup atmaydighanliqini jakarlidi we rusiye bilen birlikte nazaret séstimisi qurdi.

Amérika yéngiche yadro qoral yasimidi, emma...

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, shuningdin kéyin amérika yéngiche yadro qoral yasimidi. Emma byurokrat organlar pat-patla burunqi soghuqchiliq urushi dewridiki doklatlardiki 'sowét ittipaqi' dégen namni 'rusiye' dep özgertipla derijimu-derije yollap, yuqirini agahlandurup turdi.

Jorj bush hökümiti asiyadiki yadro qorallirini éliwétishni qarar qildi

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, jorj bush hökümiti asiyadiki yadro qorallirini éliwitishni, peqet su asti paraxotliridiki bashqurulidighan bombilarnila saqlap qélishni qarar qildi. Yaponiyimu yadro qoral yasimaydighan boldi. Shunglashqa asiyada hazir yadro qoralliridin endishe qilmaydu.

Dunyada yadro qoralliri bolmighan döletke yadro bombisi ishletken misal yoq

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, dunyada yadro qoral ishlitishke purset kelmeydu. Dunyada ta hazirgha qeder yadro qoralliri bolmighan döletke yadro bombisi ishletken misal yoq. Amérika wétnamgha ishletmidi, rusiye afghanistan'gha ishletmidi, xitaymu wéytnamgha ishletmidi. Rusiye xitaydin kélidighan yadro qoral hujumidin endishe qilmaydu, xitayning yadro qoralliri az, rusiye peqet xitayning muntizim herbiy küchining éship kétishidinla endishe qilidu.

Xitay hazir paraxotlarda qollinidighan yadro qoralliri yasawatidu, lékin uni qollinalighidek téxnikigha ige emes

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, xitayning bir nechche yüzla yadro bombisi bar, uning hemmisi quruqluqta. Emma amérikining déngizlardila bir nechche ming yadro bombisi bar. Xitay hazir paraxotlarda qollinidighan yadro qoralliri yasawatidu, lékin uni qollinalighidek téxnikigha ige emes. Gerche héchkim birer tal bomba 'tordin qachmaydu' déyelmisimu, emma 'xitay bir hujumdila amérikining 20% küchini yuqitalaydu' dégenni quruq gep déyishke tamamen qadir, chünki xitayda bunchilik küch yoq.

Amérika mushu yéqinqi 3-5 yil ichide teywen mesilisining hel bolushini kütidu

Doktor morton halpérinning bayan qilishiche, eger xitay teywen'ge muntizim qorallar bilen hujum qilsa, amérika uningdin mudapi'e köreleydu. Muntizim qorallarni 90 déngiz chaqirimi da'irisde qollinish asan emes, xitay bundaq tejribige ige emes. Xitay özidin 3 déngiz chaqirimi yéraqliqtiki jinmén arilini almaqchi bolup urushta yéngilip qaldighu! emma amérikining déngizdiki bashqurulidighan bombiliri yene 10 yildin kéyin rawan uchalmaydu, shunglashqa amérika mushu yéqinqi 3-5 yil ichide teywen mesilisining hel bolushini kütidu.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Toluq bet