Béyjingda xitay - amérika yuqiri derijilikler herbiy söhbiti ötküzüldi


2006-06-08
Share
Amérikining tinch okyan herbiy qismining bashliqi Admiral William Fallon 2006 – yili 10 – may küni béyjingda xitay dölet mudapi'e ministiri saw gu'angchu'en bilen körüshken idi. AFP

Junggo - amérika yéngi bir nöwetlik yuqiri derijilikler herbiy söhbiti peyshenbe küni béyjingda ikki dölet köngül bölidighan xelq'ara mesililer, rayon bixeterliki, herbiy qisimlarning alaqisi we herbiy qisimlar qurulushi qatarliq mesililerni asas qilghan we ikki terepning dölet mudapi'e mesiliside yéqindin béri küchiyishke bashlighan qiziq témilar boyiche muzakire élip bardi.

Béyjingdiki amérika elchixanisining bayanatchisi fransiye axbarat agéntliqigha, amérika yardemchi dölet mudapi'e ministiri pétir rodmanning yuqiri derijilik xitay herbiy emeldarliri bilen peyshenbe küni élip barghan bir künlük herbiy söhbiti, ikki dölet arisida 1997- yildin béri nöwet bilen dawamliship kéliwatqan herbiy ishlar söhbitining bir qisimi, dep tekitligen bolsimu, lékin u, söhbetning tepsilatini ashkarilashni ret qildi.

Shinxu'a axbarat agéntliqining xewer qilishiche, pétir rodman söhbetning échilish nutuqida "bizning herbiylar arisidiki munasiwetni ilgiri sürüshimizge zörüriyet bar. Chünki bu, bizning pütün munasiwetlirimizni ilgiri sürüshning muhim terkibi qisimi" deydu.

Xitay: söhbet "semimiy, dostane we ijadiy" élip bérildi

Söhbetke qatnashqan xitay herbiy wekiller ömikige junggo xelq azadliq armiyisining yardemchi bash shtab bashliqi jang chinshing yitekchilik qilghan. Xitay dölet mudapi'e ministirliqi söhbettin kéyin élan qilghan bayanatida, söhbetke "semimiy, dostane we ijadiy" dep baha berdi. Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi lyu jyenchaw shu künki bayanatida "bu xildiki herbiy pikir almashturushlar junggo - amérika arisidiki öz ara ishenchni, ijadiy we hemkarlashquchi munasiwetni ilgiri sürüshke yardemchi bolidu " dédi. Söhbet toghrisida "buningdin kéyin qilishqa tigishlik bolghan we oxshimighan derijilikler buyiche biz dawamlashturidighan nurghun ishlar bar " dep tekitligen pétir rodman, " biz rayon xaraktérlik mesililer we yadro siyasiti heqqide yuqiri sewiyilik muzakiriler élip barduq " deydu. U, söhbettin kéyin xitay herbiy qisimlirining bash shtab bashliqi lyang gu'angléy bilen uchrashqan. Rodman, "herbiy alaqimizni her qaysi saheler boyiche kücheytishimiz kérek " dep tekitligen lyang gu'angléyge "eger otturida mesile yaki endishilirimiz bolsa toghrisi uni sorash we sözlishishtur" dep körsetti.

Fransiye axbarat agéntliqining eskertishiche, bu qétimqi söhbet amérika dölet mudapi'e ministirliqi ötken ayda élan qilghan xitayning herbiy tereqqiyat kölimi we sür'iti, uzun menzilni közde tutqanda amérikigha tehdit shekillendürmekte, dégen doklatidin kéyin, xitay - amérika arisida peyda bolghan soghuqchiliqni éritishke qaritilmighan.

Junggoning herbiy küchini keng - kölemde tereqqi qildurushi qoshlirini endishige salmaqta

Amérika dölet mudapi'e ministirliqining doklatida "junggoning herbiy tereqqiyat kölimi rayondiki herbiy küchler tengpungliqining özgirishini keltürüp chiqardi" dep agahlandurghan idi. Doklatta " junggoning istratégiyilik yadro qorallirini uzun mezgillik zamaniwiylashturush pilani, quruqluq we déngizni baza qilghan zerbe bérish küchi, del jayigha tekküzidighan qorallargha ige bolush rayondiki zamaniwiy herbiy küchlerge yoshurun tehdit élip kelmekte "deydu.

Amérika dölet mejlisi qarmiqidiki junggo - amérika iqtisadi we bixeterlikni közitish komitétining ezasi, amérika karxana tetqiqat ornining xitay ishlar mutexessisi daniyal bluméntalning qarishiche, junggoning yéqinqi 10 yil ichidiki herbiy tereqqiyati kishining diqqitini qozghaydu. Junggo herbiy xam chotini köpeytish sür'iti dunya boyiche eng yuqiri dölet.

Bluméntal, amérika miras fondi jem'iyitide charshenbe küni chaqirghan muhakime yighinida " junggo herbiy sahesi nöwette déngiz armiye küchini kücheytishke köp köngül bölmekte. Junggoning meqsiti amérikini asiya - tinch okyan rayonidin siqip chiqiralaydighan déngiz armiye küchige ige bolush. Amérika nöwette xitayning tinch okyan rayonigha orunlashturghan su asti paraxotlirining awarichiliqigha duch kéliwatidu. Junggoning herbiy küchini keng - kölemde tereqqi qildurush pilani uning xoshlirini endishige salmaqta" deydu.

Amérika dölet mudapi'e ministirliqining analiz qilishiche, xitay da'iriliri bu yilqi herbiy xam chotini 30 milyard dollar, dep élan qilghan bolsimu, lékin emeliyettiki sommisi 70 milyard dollardin 105 milyard dollarghiche bolushi mumkin.

Xitay: tenqid ni qobul qilmaymiz

Amérika xitayni herbiy ishlarda ashkara bolmasliq we xupiyane heriket qilish bilen eyiblimekte. Lékin béyjing da'irilirining qarishiche, amérika dölet mudapi'e ministirliqi junggoning herbiy küchi we mudapi'e xam chotini mubalighileshtürmekte we uning doklati "soghuq munasiwetler dewrining tepekkur qilish usuli" boyiche teyyarlan'ghan.

Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi lyu jyenchaw seyshenbe künki bir bayanatida, amérika dölet mudapi'e ministiri donald ramsfildning "junggo herbiy ishlarda ashkara emes. Herbiy ishlirini ziyade mexpiy tutmaqta " dégen sözlirini ret qilip, " biz dunya boyiche herbige eng köp pul xejleydighan bu döletning tenqidini qobul qilalmaymiz " deydu. (Erkin)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet