Обама америка - хитай мунасивитини муһим һәмкарлиқ вә реқабәт мунасивити дәп җакарлиди

Америка президенти обама хитайни зиярәт қилиш алдида, америка - хитай мунасивитини муһим һәмкарлиқ вә реқабәт мунасивити дәп җакарлиди. Америка дөләт мәҗлисиниң диний әркиник комитети обамаға хитайни зиярәт қилғанда тибәт, уйғур вә фалунгоң мәсилисини оттуриға қоюшни тәшәббус қилди.
Мухбиримиз вәли
2009-11-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, 10 - нойабир, президент обама америка форт худ армийә базисида өткүзүлгән шу базида 5 - нойабир күни  өлтүрүлгән америка әскәрлиригә берилгән тәзийә йиғинида тәзийә нутқи сөзләватқан көрүнүшләрдин бири.
Сүрәт, 10 - нойабир, президент обама америка форт худ армийә базисида өткүзүлгән шу базида 5 - нойабир күни өлтүрүлгән америка әскәрлиригә берилгән тәзийә йиғинида тәзийә нутқи сөзләватқан көрүнүшләрдин бири.
AFP Photo

Америка президенти барәк обама йеқинда елип баридиған тунҗи қетимлиқ шәрқий асия зияритидә, алди билән японийини зиярәт қилип, андин сингапорға берип асия - тинч окян дөләтлириниң алий дәриҗилик учришишиға қатнишиду, униңдин кейин хитайни, әң ахирида җәнубий корийини зиярәт қилиду.
 
Б б с ниң баян қилишичә, обама түнүгүн (дүшәнбә күни) америка - хитай мунасивитини муһим һәмкарлиқ вә реқабәт мунасивити, дәп җакарлиди. Бу, обаманиң америка президенти болғандин кейин, америка - хитай мунасивити буйичә қоллинидиған сияситини тунҗи қетим ашкара җакарлиши болуп һесаблиниду.

Америка - хитай мунасивити - чиң пут терәп туруп һәмкарлишидиған вә реқабәтлишидиған мунасивәт

Ройтрс агентлиқиниң баян қилишичә, обама америка - хитай мунасивитини келимат өзгириши, иқтисадни җанландуруш, ядро қораллири тарқилип кетишниң алдини елиш қатарлиқ мәсилилиридә хитай билән чиң пут терәп туруп һәмкарлишдиған вә реқабәтлишидиған мунасивәт, бу мәсилиләрдә қайси бир тәрәп өз хаһиши буйичә иш қилип мәқситигә йетәлмәйду, һәр икки тәрәпниң истималчиларни вә базар игиликини нәзәрдә тутқан реқабити, хәлқара өлчәмгә тошидиған реқабәт болиду, дәп көрсәтти.

Әгәр америка билән хитай оттурисидики содидики тосалғулар һәл қилинмиса, бу икки дөләтниң мунасивити наһайити чоң бесимға дуч келиду

Хәвәрдә ейтилишичә, обама америка билән хитай оттурисидики сода мәсилисидә 'хитай тәрәп америкиға икиспорт қилған көп меқтардики әрзан маллар америкилиқларниң турмушини мол мәзмунға игә қилди, әмма бу җәһәттә америкидики һәр дәриҗилик һөкүмәтләр вә шәхсийләр буни зайомға тайинип истимал қилди. Бундақ сода модели буйичә, бир тәрәптин иқтисадий кризис ичидә туруватқан америкилиқлар өзлириниң аманәт пул вә сәрпият адитини өзгәртиши лазим болса, йәнә бир тәрәптин хитайға техиму көп мал икиспорт қилиши, хитай һөкүмити хәлқини америка маллирини көпләп сетивелишқа риғбәтләндүрүши лазм болиду. Буниң үчүн хитай алди билән пулниң алмаштурулуш қиммити һәққидики ислаһатни илгири сүриши керәк. Шундақ болса, һәр икки дөләт содидин охшаш мәнпәәт алиду, хәлқара җәмийәттиму муқимлиқ көрилиду. Әгәр америка билән хитай оттурисидики содидики тосалғулар һәл қилинмиса, бу икки дөләтниң мунасивити наһайити чоң бесимға дуч келиду' дәп тәкитлиди.

Обама бу қетим хуҗинтав билән хәлқниң пикир әрликинки, диний әркинлики вә қанун билән идарә қилишниң адил болуши һәққидә сөзлишиду

Америка авазиниң баян қилишичә, обама хитайдики төт күнлүк зияритидә, хуҗинтав билән кишилик һоқуқ мәсилисини, тәпсилий қилип ейтқанда, хәлқниң пикир әркинлики, диний әркинлики вә қанун билән идарә қилишниң адил болуши һәққидә сөзлишиду. Америкидики һәр саһә обамадин бу һәқтә нәтиҗә көрүлүшини күтиду.

Америка дөләт мәҗлиси диний әркиник комитети обамаға тибәт, уйғур, фалунгоң мәсилисини оттуриға қоюшни тәшәббус қилди

Бүгүн америка дөләт мәҗлисиниң диний әркинлик комитети елан қилған учур ахбаратида, обаманиң, һазир кишилик һоқуқни рәт қиливатқан хитай һөкүмитигә тибәт, уйғур вә фалунгоң мәсилисини бивастә оттуриға қоюшини тәшәббус қилди.

Америка дөләт мәҗлиси диний әркиник комитетиниң бу учур ахбаратида, хитай һазир хиристянларниң, католикларниң, тибәт буддистлириниң, уйғур мусулманлириниң, фалунгоңчиларниң тинч елип бериватқан нормал диний паалийәтлирини 'қанунсиз диний паалийәт' дәп бастуруватиду, болупму тибәт, уйғур районлирида, тибәтләрниң вә уйғурларниң диний паалийәтлирини һәрбий қисимлар билән бастуруватиду. Буниңдин келип чиққан мәсилиләрниму һәл қилмайватиду. Бу мәсилиләрни вә қанун буйичә әркинликни қоғдашни күн тәртипкә қойған адвокатларни чәкләватиду дәп көрсәтти.
 
 Америка дөләт мәҗлиси диний әркинлик комитетиниң бу учур ахбаратида йәнә, хитай һөкүмити тинч диний паалийәт елип берип вә әркинликни ипадиләп қолға елинған уйғурларниң һәммисини дәрһал түрмидин бошитиши лазим дәп көрсәтти шундақла йәнә, рабийә қадирниң аилә тәвәбатлирини дәрһал түрмидин қоюп бериши лазим дәп көрсәтти.

 
Пикирләр (1)
Share

Исимсиз оқурмән

Dimek amerkiliqlarning ishi chataq, hitay yene aldash ni bashlaptu.

Nov 11, 2009 12:50 PM

Толуқ бәт