Америка дөләт мәҗлиси мәхсус комиссийә қуруп, америкидики хитай телефон алақә ширкәтлирини тәкшүриду

Америка дөләт мәҗлиси америкида сода қилидиған хитай телефон алақә ширкәтлирини тәкшүрүп, уларниң америкиға тәһдит селиватқан - салмайватқанлиқи тәкшүридиғанлиқини елан қилди.
Өз мухбиримиз әркин
2011-11-21
Share
huawei-305 Хуавей ширкитиниң еланлиридин бир көрүнүш.
AFP
Америка дөләт мәҗлиси америкида сода қилидиған хитай телефон алақә ширкәтлирини тәкшүрүп, уларниң америкиға тәһдит селиватқан - салмайватқанлиқи тәкшүридиғанлиқини елан қилди.

Америка дөләт мәҗлиси авам палатасиниң бир комитети йеқинда америкидики хитай телефон алақә ширкәтлириниң паалийитигә мунасивәтлик бир қарар чиқарди. Авам палата истихбарат комитети өткән пәйшәнбә күни чиқарған қарарида авам палата мәхсус комиссийисиниң тәкшүрүш елип берип, америкидики хитай телефон алақә ширкәтлириниң америка дөләт бихәтәрликигә қандақ тәһдит селиватқанлиқи, уларниң хитай һөкүмити билән һәмкарлишип, униң җасуслуқ паалийитигә ярдәм қилған - қилмиғанлиқи, америкиниң ачқучлуқ асаси әслиһәлиригә пәйда қилидиған тәһдитини ениқлайдиғанлиқини билдүргән. Қарарда йәнә америка һөкүмитиниң бу хил тәһдиткә қарши қандақ тақабил туруш тәдбирлирини алғанлиқиниң тәкшүрүлидиғанлиқи илгири сүрүлгән.

Җумһурийәтчи авам палата әзаси, истихбарат комитети рәиси майк роҗерс мәзкур қарар һәққидә тохтилип: бизниң ачқучлуқ асаси әслиһәлиримизниң бизгә қарши ишлитилиш еһтималлиқидин ибарәт бу пакит көңүл бөлидиған җиддий мәсилә, дегән.

Хитайниң америкида мәшғулат елип баридиған дуняви учур - алақә технологийә карханилиридин "хуавей технологийә чәклик ширкити" билән униң "җоңшиң учур алақә чәклик һәссидарлиқ ширкити" авам палата истихбарат комитети тәрипидин тәкшүрүлидиған нуқтилиқ ширкәтләрдур.

Майк роҗерс америка карханилирини агаһландуруп: биз пүткүл асас әслиһәләр дуч келиватқан тәһдитни омуми йүзлүк көздин кәчүримиз. Хуавей ширкити буниң ичидики әң чоң мәсилә. Бирақ тәкшүрүш обйекти башқа ширкәтләрниму өз ичигә алиду. Мән рәсмий тәкшүрүш башлиниш мунасивити билән, биз уларниң мәқситини толуқ ениқлап чиқиштин бурун америка сода саһәсидикиләр хуавей технологийә ширкити билән мунасивәт қилғанда еһтият қилиши керәк, дегән мәйданда туримән, дәп әскәртти.

Демократик авам палата әзаси дач ропперсбергер тәкшүрүш мәқсити һәққидә тохтилип: биз хитайниң тор системимизға илгириләп һуҗум қилип, ачқучлуқ асас әслиһәлиримизгә тәһдит селиватқанлиқи, америка карханилириниң милйонлиған доллар қиммитидики әқлий мүлкини оғрилаватқанлиқини билимиз. Бу бизниң дөләт бихәтәрликимизгә бузғунчилиқ қилип, америкиниң дуня базиридики риқабәт күчигә зиян салмақта, нурғун хизмәт пурситиң бешиға чиқмақта. Лекин тор һуҗуми тәһдит болуш билән биргә, учур алақә санаитимизниң уларниң қаттиқ деталиға тайиниши бизниң аҗиз нуқтимиз. Мәзкур тәкшүрүшниң мәқсити хитай учур алақә ширкәтлириниң дуняви мәшғулат көлими, буниң миллий вә иқтисади бихәтәрликимизгә елип келидиған тәһдитини қандақ қилип азайтиш чарисини тепип чиқиш, дәп көрситиду.

Дөләт мәҗлисиниң тәкшүрүш елип берип, қандақ хуласә чиқиридиғанлиқиға һазир бир немә демәк балдурлуқ қилиду. Бирақ америкида яшайдиған хитай тор вә учур әркинлик мәсилилири мутәхәссиси ли хоңкуән хитай технологийә карханилириниң америкиға тәһдит селиватқанлиқи раст, дәп көрсәтти.

У: бу әлвәттә бир хил хәвп. Чүнки хуа вей ширкитигә охшаш җуңгодики арқа көрүнүши наһайити мурәккәп бундақ бир ширкәтниң бу хил вәзиписиниң болуши чоқум. Җуңго һөкүмити вә униң бихәтәрлик органлири чоқум униңға бундақ тәләпни қойиду. Йәни учур йиғишни, сиңип киришни, америкиниң муһим техникилирини топлаш вә җуңго һәрбий тәрәпниң ишлитишигә беришни тәләп қилиду. Бу һәммигә аян болған мәхпийәтлик, дәп көрсәтти.

Бирақ ли хоңкуән әпәндиниң илгири сүрүшичә, бу мәсилидики ачқучлуқ нуқта хитай карханилириниң буни қандақ елип бериватқанлиқидур. У америка хитай карханилириниң бу ишларни америка қанунидики бошлуқтин пайдилинип елип бериватқанлиқидин ибарәт бир мәсилигә дуч келиш еһтималлиқи мәвҗут, дәп әскәртти.

Ли хоңкуән мундақ дәйду: бу йәрдики мәсилә улар бу ишларни қандақ елип бериватиду. Улар америкиниң техника вә ахбаратиға қануни йоллар билән еришип, бу арқилиқ америкиниң назаритидин атлап өтүватқан болуши мумкин. Бу америка дуч келиш еһтималлиқи мәвҗут мәсилә. Чүнки нәтиҗиси америкиға зиянлиқ нурғун ишлар йүз бәргән. Улар америка қанунидики бошлуққа киривалған. Җуңгониң бу карханилириниң наһайити күчлүк сәрмайә асаси бар. Улар америкиниң наһайити қабилийәтлик адвокат вә боғалтирлирини яллиялайду. Бу кишиләр америка қанунидики бошлуқни наһайити яхши билиду. Улар бу кишиләр арқилиқ өзи еришмәкчи болған нәрсигә еришиши мумкин.

Америка авам палата истихбарат комитетиниң қарари хитай даирилириниң наразилиқини қозғиди. Хитай һөкүмити америкидики хитай карханилириниң "базар иқтисади принсиплириға" асасән мәшғулат елип бериватқанлиқи, америкиниң содини "сиясийлаштурмаслиқи" керәкликини илгири сүргән.

Авам палата истихбарат комитетиниң хитай карханилирини тәкшүрүш тоғрисидики қарари президент обаманиң һавайдики асия - тинч окян иқтисади һәмкарлиқиниң йиғини вә һиндонезийидики шәрқий җәнубий асия иттипақиниң йиғинида америкиниң асия - тинч окян райониға қайтидиғанлиқини елан қилип, хитайниң хәлқара қаидә низамларға риайә қилишқа чақирған сәзгүр бир пәйткә тоғра кәлгән.

Ли хоңкүән әпәнди авам палатасиниң мәзкур мәсилисини бундақ бир пәйткә тоғрилап оттуриға қоюлушидики сәвәбкә өз пикрини билдүрди. У, мундақ деди: дөләт мәҗлиси җуңгоға қаритилған дөләт бихәтәрлик, истихбарат, җасуслуқ мәсилилиридә дөләт мәҗлисидә даим зор бесимға дуч келиду. Улар дуч келидиған бесим асаслиқи сәрмайидарларниң бесими. Чүнки нурғун сәрмайидарларниң җуңгода зор мәнпәити бар. Улар америка билән җуңгониң тиркишип қелишини халимайду. Икки дөләт достанә мунасивәтни сақлиса улар җуңгода сода қилалайду........... Уларниң бесими истихбарат комитети қатарлиқ америка органлириниң һәрикитини мәлум дәриҗидә чәкләп кәлгән. Истихбарат комитетиниң бу мәсилини оттуриға қоюши үчүн чоқум мувапиқ бир пәйтни күтүшкә тоғра келәтти. APEC Ниң йиғини, җуңгониң баш көтүрүп, америкиниң асия - тинч окяндики мәнпәитигә тәһдит селиши вә америка җамаәт пикри қатарлиқ амиллар бу мәсилиниң һазир оттуриға қоюлушиға түрткә болди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт