Ақсуда олимпик мәзгилидә тутқун қилинған уйғурлар сот қилинмақчи

Хитай дөләт байриминиң 60 йиллиқини хатириләш һарписида, уйғур елиниң һәр қайси җайлирида 100 күнлүк зәрбә бериш һәрикитини елип бериватқан болуп, исмини ашкарилашни халимиған бир радио аңлиғучимиз радийомизниң уйғур бөлүмигә учур йоллап, 2009 - йили 5 - айниң 27 - күни ақсу шәһиридә очуқ сот ечилип, бултур олимпик мәзгилидә тутқун қилинған уйғурлар устидин очуқ сот ечилидиғанлиқини мәлум қилди.
Мухбиримиз миһрибан
2009-05-26
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Уйғур елидә, хитай һакимийитиниң уйғур тутқунлар үстидин сот қиливатқан көрүнүшлиридин бири.
Уйғур елидә, хитай һакимийитиниң уйғур тутқунлар үстидин сот қиливатқан көрүнүшлиридин бири.
RFA File

Биз у киши тәминлигән учурға асасән сотлинидиған балиниң ағинисигә телефон қилиш арқилиқ, 5 - айниң 27 - күни һәқиқәтән очуқ сот йиғини ечилидиғанлиқи һәққидики учурға игә болдуқ. Хәвәрни йәткүзгүчи киши бизгә, бу қетим сотлинидиғанларниң бултур йәни 2008 - йили олимпикниң алди кәйнидә "муқимлиқ" ни вә "3 хил күчләргә зәрбә бериш "ни баһанә қилип,гуманлиқ кишиләр дәп тутулған бир қисим уйғурлар икәнликини дәп бәрди.

Биз бу учурға асасән, ақсу шәһәрлик сот мәһкимисигә телефон қилип, һөкүмәт даирилири тәрипидин бу хәвәрни дәлиллимәкчи болғинимизда, телефонимизни алған нөвәтчи хадим, бизгә ақсу шәһәрлик сот мәһкимисиниң йиғин залида һәр күни сот ечилип туридиғанлиқини, бизниң билмәкчи болғинимиз қандақ характердики сот икәнликини сориди.

Биз униңға олимпик мәзгилидә, ичкири өлкиләрдин тутуп келингән балилар устидин ечилидиған сотниң әһвалини игилимәкчи икәнликимизни ейтқинимизда, у наһайити сәзгүрлүк билән бизниң қайси гезитниң мухбири икәнликимизни қайта сориди, у бизниң әркин асия радио истансисиниң мухбири икәнликимизни билгәндин кейин, әтиликкә ишханиға келип әһвал игилишимизни ейтип телефонни қоювәтти.

Исмини ашкарилашни халимиған бу радио аңлиғучимизниң дейишичә, бу қетим сот ечилип, җаза һөкүм қилинидиғанларниң асаслиқи, сиясий җинайәт гумандарлири болуп. Радиомизға учур йәткүзгән бу кишиниң ашкарилишичә, бу қетим буларға берилидиған җаза еғир болуши мумкин икән, һөкүм елан қилинидиғанларға аз дегәндиму 10 йиллиқ қамақ җазаси берилиши мумкин икән. Униң баян қилишичә, бу қетим сотлинидиған балиларниң аилә әзалириға, түнүгүн йәни 5 - айниң 25 - күни, сот ечилишқа 2 күн қалғанда уқтуруш қилинип, уларниң әгәр өзлири халиса, әтики сот учун адвокат яллиса болидиғанлиқини уқтурған.

Бизгә учур йәткүзгән бу киши сөһбәт җәрянида, сот ечилишқа 2 күн қалғанда, сотниң җинайәт гумандарлириниң аилисигә сот вақтини уқтуруш қилиши, һәм уларниң адвокат таллиса болидиғанлиқиға рухсәт қилинишиниң әмәлийәттә бир көз боямчилиқ икәнликини тәкитләп, уйғур елидә адәттә сиясий җинайәтчиләр адвокат яллиған һаләттиму бу адвокатниң әмәлийәттә һечқандақ роли болмайдиғанлиқини баян қилди.

Хитай җамаәт хәвпсизлик министирлиқи бу йил 4 - айниң 27 - күни телевизийә - телефон йиғини ечип, җайлардики җамаәт хәвпсизлик тармақлирини, пүтүн мәмликәт миқясида 5 - айдин 10 - айғичә болған 6 ай җәрянида " җәмийәт аманлиқини қоғдаш, муқимлиқни сақлаш " қа капаләтлик қилип, дөләт байриминиң 60 йиллиқини хатирҗәм күтүвелишқа чақирған иди.

Уйғур аптоном районида җамаәт хәвпсизлик назаритиму буйруқ елан қилип, уйғур елиниң муқимлиқини қоғдаштики асаслиқ нуқта " җәмийәт муқимлиқини қоғдап, дөләтни парчилашқа қарши туруш ", " 3 хил күчләргә зәрбә бериш " дәп тәкитлигән иди. Ақсу шәһиридә ечилмақчи болған бу очуқ сот йиғини, әмәлийәттә хитайниң "қаттиқ зәрбә бериш һәрикити" ниң бир ипадиси дейиш мумкин.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт