Ата аниға яхшилиқ қилиш инсаний гүзәл әхлақтур


2007-12-24
Share

Уйғурлар һәқиқәтән вападар милләт. Улар яхшилиққа яхшилиқ қайтурушни билиду. Уйғурларниң вападарлиқ хислити уларниң ата - анисиға болған көйүмчанлиқи вә тәңдашсиз ихласидин чиқип туриду.

Ата - аниниң хизмитини қилиш балиларниң бурчидур

Сәуди әрәбистанниң мәдинә мунәввәрә шәһиридә турушлуқ муһәммәд нияз һаҗимниң ейтишичә, ата - аниға яхшилиқ қилиш, уларниң хизмитини қилиш вә уларни һөрмәтләш пүтүн инсан уруқиниң униңдин баш тартип болалмайдиған мәңгүлүк бурчидур. Чүнки ата - ана балиларниң дуняға келишигә сәвәб болған вә уларни беқип чоң қилған кишилиридур. Дуняда балилар үчүн ата - анилардинму меһрибан, пидакар вә көйүмчан кишиләр йоқтур. Шуңа балилар қанчә қилсиму үстидики ана - ана һәқлирини қәтий төләп болалмайду. Ата - аниси яшинип қалғанда уларни бақмайдиғанлар пүтүн инсанийәтниң луғитидә сөкүлидиған вә қарғишларға учрайдиған бәхтсизләрдур. Ата - анисини баққанларни балилириму бақиду. Чүнки "бу аләм өтнә аләм "дур.

Ата аниға улар вапат болғандин кейинму яхшилиқ қилиш керәк

Муһәммәд нияз һаҗим ата - аниға улар вапат болуп кәткәндин кейинму яхшилиқ қилишниң пәрзлики һәққидә тохтилип мундақ диди:" әбу сәид рәзийәллаһу әнһудин ривайәт қилинидуки, у мундақ дәйду: 'биз пәйғәмбәр әләйһиссаламниң әтрапида олтураттуқ, сәлимә қәбилисидин бир адәм келип 'ярәсуләллаһ! ата анамға қилишқа тегишлик яхшилиқлардин улар вапат болуп кәткәндин кейинму барму?' дәп сориди, пәйғәмбәр әләйһиссалам, 'әлвәттә бар, уларниң һәққидә дуа қилиш, уларниң гунаһлириниң мәғпирәт қилинишини тиләш, уларниң әһдилирини йүргүзүш, улар арқилиқ қилинип кәлгән рәһимләрни давам қилдуруш, уларниң биллә өткән дост бурадәрлирини һөрмәт қилиш' дәп җаваб бәрди. Бу һәдистин шуни көрүшкә болидуки, ата аниларниң пәрзәнтлири үчүн қилған меһнәтлирини уларға қанчилик яхшилиқ қилипму ада қилип болғили болмайду. Улар өлүп кәткәндин кейинму балиларниң гәдәнлиридә уларға дуа қилиш, гунаһлириниң мәғпирәтликини тиләш, уларниң вәсийәтлирини әмәлгә ашуруш, уларниң достлириға дост болуп уларға һөрмәт қилиш, уларниң ирадисигә варислиқ қилиш қатарлиқ һәқләрниң қалидиғанлиқи вә бу һәқләрни ада қилишниң зөрүр икәнлики ениқ бир һәқиқәттур."

Ата - ана мусулман болмисиму уларниң хизмитини қилиш керәк

Муһәммәд нияз һаҗимниң ейтишичә, қуран кәрим ата аниларниң қәдрини шунчилик көтирип, уларниң һәқлирини шунчилик қәдирләйдуки, һәтта улар капир, мушрик болған тәқдирдиму, балиларниң уларға яхшилиқ қилишини тәвсийә қилиду.

Аллаһ таала қуран кәримдә мундақ дәйду: " әгәр ата анаң сени сән билмәйдиған нәрсини маңа шерик кәлтүрүшкә зорлиса уларға итаәт қилмиғин, уларға дуняда яхшилиқ қилғин."

Шуниң үчүн биравниң ата аниси әгәр капир болған тәқдирдиму, аллаһқа асийлиқ болмайдиған барлиқ ишларда уларға итаәт қилиши, хизмәтлирини қилиши вә уларни һөрмәтлиши ислам шәриитидә буйрулған қәрздур.

Аниниң һәққи атиниң һәққидин чоңдур

Аниларниң балилар үстидики һәқлири атиниң һәқлиридин көптур. Шуниң үчүн аниларниң һәқлири уларни ада қилиш җәһәттә, атиларниң һәқлиридин әвзәл вә аввалқи орунда турушқа тегишлик. Чүнки аниниң балисини қурсиқида көтирип, туғуп, емитип, чоң қилип қатарға қошуш җәрянида чәккән җапа мушәққәтлири, атиниң аилиниң кәмлирини бар қилип, униң еһтияҗлиридин чиқиш йолида чәккән меһнәтлиридин әлвәттә еғир вә көптур. Шуниң үчүн ислам дини аниларниң бала туғуп чоң қилиш йолидики меһнәтлирини алаһидә қәдирләп, уларниң һәқлирини атиларниң һәқлиридин аввалқи орунда қойди вә пәрзәнтләрниң бу һәқләрни өз йолида, толуқ орундишини тәвсийә қилди.

Бу тоғрида пәйғәмбәр әләйһиссаламниң муну һәдиси ривайәт қилинған. Әбу һүрәйрә рәзийәллаһу әнһу мундақ дәйду: "бир адәм пәйғәмбәр әләйһиссаламниң йениға келип, "я рәсулиллаһ! яхшилиқ қилишим үчүн әң һәқлиқ болған кишим ким?" дәп сориғанда, пәйғәмбәр әләйһиссалам униңға, "анаң" (йәни яхшилиқ қилишиңға әң һәқлиқ кишиниң анаң) дәп җаваб бәргәндин кейин, бу адәм, "униңдин қалсичу?" дәп сорайду, пәйғәмбәр әләйһиссалам йәнә, "анаң" дәп җаваб бериду, бу адәм йәнә, "униңдин қалсичу?" дәп сорайду, пәйғәмбәр әләйһиссалам йәнә "анаң" дәп җаваб бериду, бу адәм йәнә, "униңдин қалса ким?" сорайду, бу чағда пәйғәмбәр әләйһиссалам "атаң" дәп җаваб бериду." (Өмәрҗан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт