Б д т хитайни қуш зукам вируси тоғрисида агаһландурди


2005.06.28

Дуня сәһийә тәшкилатиниң көрситишичә, хитайниң ғәрбий шималида чиңхәй өлкисидики қушларда байқалған 5N1 типлиқ әҗәллик қуш зукам вирусиниң тарқилиш әһвали, хитай һөкүмитиниң бу һәқтики доклатиға қариғанда көп еғиркән.

Өлгән қушлар һөкүмәт мәлуматидин бәш һәссә көп

Йеқинда чиңхәй өлкисидики вәқә йүз бәргән районларда тәкшүрүш елип барған дуня сәһийә тәшкилатидики мутәхәссисләр, қуш зукамида өлгән көчмән қушларниң сани хитай һөкүмитиниң доклатидики сандин бәш һәссә көп, дәп көрсәтти.

Дуня сәһийә тәшкилатиниң ашкарилишичә, бу йил 4 - айларда қуш зукам вирусида өлгән чиңхәй көлидики көчмән қушларниң сани 5000 ға йетидикән. Хитай һөкүмити бу йил 5 - айда қуш зукам вирусида өлгән қушларниң сани 1000 әтрапида, дәп елан қилған иди.

Дуня сәһийә тәшкилати хитайни тәкшүрүш елип беришкә чақирди

Дуня сәһийә тәшкилатиниң юқири дәриҗилик мутәхәссиси доктор. Җулий холлниң тәкитлишичә, бу әҗәллик қуш зукам вирусиниң көчмән қушларда тунҗи қетим бу қәдәр зор көләмдә байқилиши болуп һесаблиниду. У, "вирустики өзгүрүш униң өлтүрүш иқтидарини күчәйишкә башлиған. Буниң инсанларға қандақ тәсир көрситидиғанлиқини һазирчә билмәймиз," деди.

Җулий холл , хитай даирилирини көчмән қушлар әтраптики дөләтләргә көчүштин бурун, қушлар топи үстидин H5N1 типлиқ қуш зукам вируси тәҗрибиси елип беришкә чақирған. У, " бизниң бу җайдики қушлар үстидин тәтқиқат елип бериш арқилиқ қайси қушларниң вирус елип йүридиған, қайсилириниң елип йүрмәйдиғанлиқини билиш пурситимиз бар. Пурситимиз наһайити чәклик, пәқәт 2 - 3 айла вақтимиз бар," дәп көрсәтти.

Қушлардики вирусниң адәмләргә тарқилиш мүмкинчилики бар

Әмма мутәхәссисләр, чиңхәй көлидики қушлар әтраптики җайларға көчүш җәрянида өзидики вирусни башқа һайванларға юқтуруш мумкинчилики бар, дәп әндишә қилмақта.

Дуня сәһийә тәшкилатиниң хитайда турушлуқ вәкили хәнк бекидамниң франсийә ахбарат агентлиқиға тәкитлишичә, чиңхәйдә байқалған қуш зукам вируси кишини пәвқулладә әндишигә салидикән. У, " бу қушлар миң километир узунлуққа учалайду, бу әһвал бәзи мәсилиләрни туғдуруши мумкин," дәп тәкитлиди.

Шәрқий - җәнубий асияда қуш зукам вирусиға қарши он милйонлиған ой қушлири өлтүрүлди. Мутәхәссисләрниң тәкитлишичә, қуш зукам вируси бу вирус билән юқумланған һайванлар яки қушларға йеқинлашқан кишиләргә юқудикән. 2003 - Йилдин бери вейтнам, тайланд вә камбоджаларда 54 киши мәзкур вирусни юқтурувелип өлгән.

Хитайлар д с т ниң уйғур аптоном районида тәкшүрүш елип беришиға рухсәт қилмиди

Мәзкур вирус уйғур аптоном райониниң чөчәк вә санҗи шәһәрлиридики бақмичилиқ пермилирида арқа- арқидин байқалди. Хитай һөкүмити бир тәрәптин әһвални дуня сәһийә тәшкилатиға мәлум қилип, кесәллик әһвалиниң контрол қилинғанлиқини билдүргән болса, йәнә бир тәрәптин уйғур аптоном районидики уйғурчә вә хитай тилида чиқидиған мәтбуатларда кесәл тарқалғанлиқини хәвәр қилмиди шундақла дуня сәһийә тәшкилатиниң уйғур аптоном районидики кесәл тарқалған җайларни тәкшүрүш тәлипини рәт қилди.

Қуш зукам вируси йәр шари характерлик апәт пәйда қилалайду

Тиббий мутәхәссисләр, қуш зукам вирусиниң инсанларға техиму асан юқудиған һаләткә келишидин әндишә қилматикән. Чүнки бу әһвалда қуш зукам вируси йәр шари бойичә нәччә милйон инсанниң өлүшини кәлтүрүп чиқириши мумкин. Хитай һөкүмити чиңхәй көли әтрапидики радиуси 50 километир келидиған даирини апәт райони, дәп елан қилған.

Дуня сәһийә тәшкилатидики мутәхәссисләрниң билдүрүшичә, хитай даирилири һазирға қәдәр 12 қуш билән икки адәм үстидин тәкшүрүш елип барған. Б б с ниң илгири сүрүшичә, қуш зукам вируси билән юқумланған қушлар аз учрайдиған явайи қушлар болуп, даириләр бу қушларни өлтүрүшкә қиймиған.

Хитай аматидинни өй қушлириға ишләткәнликини рәт қилди

Бейҗиң һөкүмити илгири хитайда байқалған юқумлуқ кесәлләрни йошуруш билән әйибләнгән иди.

Хитай һөкүмити 2003 - йили хитайда сарс кесили тарқанғанлиқини йошурғандин кейин, мәзкур кесәллик башқа дөләтләргә тарқилип, дуня бойичә 800 кишиниң өлүшини кәлтүрүп чиқарған. Өткән һәптә хитай һөкүмити диһқанларни адәмләргә ишлитидиған вирусқа қарши туруш дориси билән һайванлирини давалап, қуш зукан вирусиниң алдини алмақчи болғанлиқини рәт қилди.

Мутәхәссисләрниң агаһландурушичә, адәмләр ишлитидиған вирусқа қарши туруш дорисини өй һайванлириға ишлитиш, мәзкур дориниң адәмләргә тәсир қилиш күчини аҗизлитиветидикән. (Әркин)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.