Хитайдики ямғур апитидин кейинки мулаһизиләр

Хитай даирилири 21 - июл бейҗиңда йүз бәргән қаттиқ ямғур апитидә өлгәнләрниң санини 77 дәп елан қилди. Әмма һөкүмәтниң рас гәп қилғанлиқиға гуман билән қариған тор абонтлири интернет тор бәтлиридә мәхсус сәһипә ичип, су апитидә бейҗиң вә башқа шәһәрләрдә йоқап кәткәнләрниң исим - фамилисини, рәсимини елан қилиш арқилиқ, һәқиқий санни билишкә тиришиватқан иди. Лекин, хитай даирилириниң бүгүн уқтуруш чиқирип, ямғур апитигә алақидар барлиқ мәзмунларни интернетттин тазилиши - һөкүмәтиниң сәмимийитигә болған гуманни техиму улғайтивәтти.
Мухбиримиз ирадә
2012.07.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
beijing-kelkun-305.png Бейҗиңдики кәлкүн апитидин бир көрүнүш
AFP


Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, алдинқи шәнбә күни йүз бәргән қаттиқ ямғур сәвәбидин бейҗиңда әң аз дегәндә 77 адәм өлгәнлики елан қилинған иди. Еғир ақивәтләрни пәйда қилған ямғур апити кейин қутқузуш хизмәтлириниң вақтида ишләнмигәнлики вә бейҗиңниң йәр асти су йоллири қурулуши сүпити һәққидә нурғун муназиләр пәйда болди. Интернет тор бәтлиридики муназирә сәһипилиридә кишиләр, өзини қудрәтлик дөләт дәп атайдиған хитайниң пайтәхти бейҗиң шәһириниң асасий қурулушиниң бир қаттиқ ямғурға бәрдашлиқ берәлмигәнликини қаттиқ тәнқид қилип, буни хитай һөкүмәт әмәлдарлири арисидики чириклик, парихорлуқ вә дөләттә очуқ - ашкара тәнқид сестимисиниң йоқлуқиниң бивастә нәтиҗиси, дейишти. Өлгүчиләрниң сани һәққидә һөкүмәт елан қилған рәқәмгиму ишәнмигән тор абонтлири өз алдиға өлгәнләрниң санини истатестика қилишқа тиришити.

Әмма, җүмә күни туюқсизла бу һәқтики тәнқидий хәвәрләрни әң көп ишлигән җәнубий һәптилик гезити апәт һәққидә ишлигән барлиқ хәвәрлирини өчүрүп ташлиди. Мулаһизә бетидики мулаһизиләрниму қисқартивәтти. Буниңдин срт, җүмә күнидин итибарән сабиқ бейҗиң шәһәр башлиқи һәққидики вә бу қетимлиқ ямғур апитидә әң еғир зиянға учриған бейҗиң шәһири фаңшән райониға алақидар учурлар интернеттә тосуветилди. Тор абонтлири сина вейбо тор бетидә юқиридики исимларни киргүзүп, һечқандақ учурға еришәлмиди.

Бирләшмә агентлиқиниң ейтишичә, бу йил синтәбирдә ечилиши пилан қилиниватқан 18 - қурултай сәвәбидин һазир бейҗиңда бихәтәрлик тәдбирлири аллиқачан чиңитилған болуп, бу һәқтики наразилиқларниң күчәйгәнликини көргән һөкүмәт даирилири қурултай алдида бирәр вәқә чиқишиниң алдини елиш үчүн муназиләрни бесиқтурувәтмәкчи болған болуши мумкин икән.

Хитайдики исмини ашкарилашни халимиған бир мухбирниң бирләшмә агентлиқиға ейтип беришичә, ахбаратта ямғур апити һәққидики һөкүмәткә яқмайдиған хәвәрләрниң елип ташлинишиға өлкилик тәшвиқат вә тәшкилат бөлүми бивастә қол тиққан. Буниң билән җәнубий һәптилик гезити ямғурда өлгән 25 киши һәққидики хәвәрләрни, бейҗиң юқири сүрәтлик ташйолини су әп кетишиниң сәвәби вә йәр асти су йоли қурулуши һәққидики анализ мақалилирини елан қилиштин тохтитип қойған.

Җәнубий һәптилик гезитиниң бу хәвәрләрни елан қилмаслиққа мәҗбурлинип, илгирики хәвәрләрниңму мәҗбурий өчүрүветилгәнлики хитайдики даңлиқ муназирә тор бәтлиридә күчлүк инкас қозғиған. Нәтиҗидә, һәптилик гезит өзиму интернетта чиқмайдиған бопқалған.

юқиридики исмини ашкарилашни халимиған мухбир йәнә, хитай тәшвиқат вә тәшкилат бөлүминиң бесими билән бу гезитниң өз мухбирлириға, чәтәл мухбирлири билән сөзләшмәсликни буйруқ қилғанлиқини ейтип бәргән.

Хитай ишлири тәтқиқатчиси, аптор елизабит економийниң дипломат журнилида елан қилған мақалисидә ейтишичә, шу күни бейҗиң шәһәрлик һөкүмәт даирилири пуқраларға һечқандақ бир алдин агаһландуруш бәрмигән. Қатнаш сақчилири йолда қәпқалған аптомобилларға ярдәм қилишниң орниға, уларға җаза кәскән. юқири сүрәтлик ташйоллардики пул тапшуруш орунлиридики хизмәтчиләр җенини әп қечишқа алдираватқан аптомобил һәйдигүчиләрни тохтитип, йәнә пул елишни давам қилған. Бейҗиң даирилири елан қилған истатестикиға қариғанда, бу қетимлиқ ямғур апити кәлтүрүп чиқарған мадди зиян бир милярд 880 милйон долларға йәткән. 65 Миң киши өйидин көчүрүлгән. 77 Адәм өлгән. Хәлқниң һөкүмәтниң тәдбирсизликигә болған наразилиқи күчлүк.

Әмма, елизабет економий бу қетимлиқ вәқәдә диққәт қозғайдиған шундақ бир нуқтиниң барлиқини тәкитләйду. У болсиму, интернетниң күчи вә у яритиватқан йеңи бир әвлад хитай пуқралири. Униң ейтишичә, вәқә күни хитайдики муназирә бәтлири ярдәм беришни халайдиған кишиләрниң еланлири билән тошуп кәткән. Кишиләр өзликидин йолда қалған кишиләргә ярдәм қилған. Йүзлигән киши өзликидин бейҗиң айродромиға машина һәйдә берип, йолучиларға ярдәм қилған.

Илзабит ханим, буни интернет дәвридики пуқралар күчиниң охшимиған шәкилдә өзини көрситиши, дәйду. У йәнә, һазир интернетниң ярдими билән тәшкиллинип, өзини намайән қилишқа башлиған пуқралар күчи билән қандақ елишишни билмәй қалған һөкүмәтниң, интернетни күчиниң йетишичә чәкләватқанлиқини, әмма хитайниң йеңи сиясий актиплириниң хитай пуқралири болушқа қарап йүзләнгәнликини мулаһизә қилған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.