Бейҗиңда давам қиливатқан уйғур мәдәний мираслири көргәзмисиниң мәқсити немә?

Бейҗиңдики уйғур мәдәний мираслири көргәзмисидә уйғур мираслириниң арисиға хитай йезиқидики тарихий боюм дәп қаралған асарә-әтиқиләр, язма һөҗҗәтләрму киргүзгән.
Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2011.02.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

1-Айниң 27-күни, явропа парламентида "ғайиб болуш алдида турған йипәк йолидики бостанлиқ-қәшқәр" намлиқ муһакимә йиғини өткүзүлгән иди. Қизиқ йери, дәл бир күн бурун, йәни "1-айниң 26-күни хитай һөкүмити бейҗиңда" шинҗаң тарих материяллири вә қәдимки әсәрләрни қоғдаш мувәппәқийәтлири көргәзмиси" ни башлиған.

Хәлқ ториниң хәвиригә асасланғанда, 3-айниң 27-күнигичә давам қилидиған бу көргәзмигә уйғурларниң тарихиға аит бир қисим қәдимий китаблар, тариша пүтүкләр, тарихий пуллар қатарлиқ 320 парчидин артуқ қәдимий мираслар қоюлған. Шуниң билән биргә, бу мираслар арисиға хитай йезиқидики тарихий боюм дәп қаралған асарә-әтиқиләр, язма һөҗҗәтләрму киргүзүлүп, уйғурлар билән хитайларниң әзәлдин бир туғқан икәнлики, уйғурларниң җуңхуа аилисиниң бир әзаси икәнлики намаян қилинған.

Хәвәрдә әйнән һалда шундақ дейилгән: "көргәзмидә мол, рәңгарәң, қиммәтлик язма материялларни көргәзмә қилиш арқилиқ шинҗаңниң қәдимдин тартип җуңгониң айрилмас бир қисми икәнлики, һәрқайси милләтләрниң узундин буян өз-ара арилишип қошулуши шинҗаңниң өзгичә тарихий мәдәнийитини шәкилләндүргәнлики, өзгичә бу мәдәнийәтниң җуңхуа мәдәнийитиниң муһим тәркибий қисми икәнлики әкс әттүрүлгән."

Хитай һөкүмити немә үчүн "шинҗаң тарих материяллири вә қәдимки әсәрләрни қоғдаш мувәппәқийәтлири көргәзмиси" ни бурунму әмәс, кейинму әмәс, дәл явропа парламентидики йиғинниң алдиға орунлаштуриду?

Явропа парламентида "ғайиб болуш алдида турған йипәк йолидики бостанлиқ-қәшқәр" намлиқ муһакимә йиғиниға қатнашқан д у қ баш катипи долқун әйса әпәнди бу соалимизға җаваб берип өтти.

Хитай һөкүмитиниң бир тәрәптин, уйғур мәдәний мираслирини системилиқ, пиланлиқ рәвиштә вәйран қилса, йәнә бир тәрәптин уйғур мәдәнийитигә аит көргәзмиләрни уюштуруп, дуняниң көзини бойимақчи болуватқанлиқини илгири сүргән долқун әйса әпәнди, хитайниң уйғурларни хитайлаштуруш үчүн қолидин келидиған барлиқ чариләргә мураҗиәт қиливатқанлиқини, хитайниң түп мәқситиниң шәрқий түркистанни мәңгү мустәмликиси астида тутуп туруш икәнликини тәкитлиди.
Д у қ ниң явропа парламентидики вәкили мәмәт тохти әпәнди 2-айниң 14-күни явропа парламентида "ғайиб болуш алдида турған йипәк йолидики бостанлиқ-қәшқәр" темисида қайтидин музакирә елип берилидиғанлиқини, хитайниң көз боямчилиқ һәрикәтлириниң хәлқарада ақмайдиғанлиқини әскәртти.

Бейҗиң дөләтлик кутупханида башланған бу қетимқи көргәзмигә хитай мәмликәтлик сиясий кеңишиниң муавин рәиси абләт абдурешит, мәдәнийәт министирлиқиниң муавин министири ваң венҗаң, уйғур аптоном райониниң муавин рәиси тиливалди абдурешит, дөләтлик кутупханиниң башлиқи, дөләт қәдимки әсәрләрни қоғдаш мәркизиниң мудири җув хепиң қатарлиқлар қатнашқан.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.