Әнгилийә баш министири тоний блайир хитайни зиярәт қилди


2005-09-05
Share
CHINA-EU-BRITAIN-SUMMIT-200.jpg
5-Сентәбир күни хитай рәиси ху җинтав әнгилийә баш министири тоний билайәр билән хәлқ сарийида. AFP

Әнгилийә баш министири тоний блайир дүшәнбә күни бейҗиңда хитай дөләт рәиси ху җинтав билән өткүзгән хитай - явропа иттипақи башлиқлар йиғинида, сода вә йәр шари килиматидики өзгириш қатарлиқ мәсилиләрни асас қилған темилар бойичә сөһбәт елип барди.

Ху җинтав билән тоний блайир бейҗиңда учрашқан шу күни, явропа иттипақи билән хитай тоқулма буюмлар импорт вә експорт содисидики ихтилаплар тоғрисида келишим имзалиған.

Тоний блайир ху җинтав билән сөһбәт өткүзди

Ху җинтав, явропа иттипақиниң бу нөвәтлик рәис дөлити әнгилийә баш министирини хәлқ сарийида күтувалди. Тоний блайирниң баянатчиси, сөһбәтниң йәр шари килиматидики өзгириш вә б д т қатарлиқ мәсилиләргә четилғанлиқини билдүрди. Башлиқлар сөһбити йәнә район характирлик мәсилиләр, шималий корийиниң ядро қораллар пилани вә кишилик һоқуқ мәсилилирини музакирә қилған. Блайирниң зиярити сәйшәнбә күни ахирлишиду. У, бейҗиңда " хитай билән явропа иттипақиниң истиратигийилик шериклик мунасвити сода вә иқтисади мәсилиләрдә интайин муһим болупла қалмай, бәлки дуня дуч келиватқан зор сияси мәсилиләрдики һәмкарлиқимизму интайин муһим," деди.

Хитай сөһбәткә явропа комитетиниң рәиси хусей мануел барросо, явропа иттипақиниң сода комисари петир мандилсон вә ташқи ишлар комисари соланалар, хитай тәрәптин ташқий ишлар министири ли җав шиңлар иштирак қилди. Ху җинтав сөһбәтни " ортақ чүшәнчә һасил қилишимиз вә өз ара мәнпәәт йәткүзүшимизгә пайдилиқ," дәп тәриплигән.

Хитай билән явропа иттипақи тоқулма буюмлар мәсилиси бойичә келишим имзалиди

Тоний блайирниң зиярити явропа иттипақи билән хитай арисидики сода ихтилапиниң көләңгүси астида башланди. Әмма шу күни явропа иттипақи сода комисари манделсон, хитай сода министири бо шиләй билән явропа деңиз портлиридики хитай тоқулма буюмлирини бир тәрәп қилиш тоғрисида келишим һасил қилған.

Ройтерсниң хәвәр қилишичә, келишимгә асасән явропа иттипақи явропа деңиз портлиридики хитай тоқулма буюминиң чигридин киришигә рухсәт қилиду. Әмма бу товарлар хитай билән явропа иттипақи бу йил 6 - айда имзалиған келишим бойичә, хитай явропаға 2006 - йили експорт қилидиған товарлар қатарида бир тәрәп қилиниду. Бу нөвәтлик йиғинда явропа иттипақи билән хитай бир қатар муһим келишимләрни имзалайдикән. Бу келишимләр " әмгәк, ишқа орунлишиш вә иҗтимаий параванлиқ бойичә өз ара чүшүнүш әсләтмиси," " аләм бошлуқи тәрәққият вә тәтқиқат һәмкарлиқи бойичә бирләшмә ахбарати" вә явропа мәбләғ банкисиниң бейҗиң пайтәхт айдурумини кеңәйтиш қурулушиға 500 милйон явро қәрз бериш түрлирини өз ичигә алиду.

Тәрәпләр кишилик һоқуқ мәсилисини музакирә қилиду

Тоний блайир, зияритини башлашниң алдида хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң бесимиға дуч кәлгән иди.

Франсийә ахбарат агентлиқи, кишилик һоқуқниң блайир билән ху җинтав оттурисида музакирә қилинидиған темилар иди, дәп тәкитлигән. Мәркизи лондондики әркин тибәт һәрикити тәшкилати зиярәт башлиниш баянат елан қилип, әнгилийә баш министири вә явропа иттипақидин ху җинтавни далай лама билән көрүшүшкә қисташни тәләп қилған.

Әркин тибәт һәрикитиниң аял баянатчиси, " биз тибәт мәсилиси вә кишилик һоқуқни тоқулма буюмлар мәсилисидики ихтилаплар вә башқа мәсилиләргә селиштурғанда муһим әмәс, дәп қаримаймиз. Бизниңчә әң муһими бейҗиң билән тибәт сәргәрдан һөкүмитиниң йеңи башланған учрушишини илгири сүрүш. Биз ху җинтавниң далай лама билән шәхсән өзи көрүшишини үмид қилимиз," дигән.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати: уйғур мусулманларға зәрбә бәрмәктә

Шу күни хәлқара кишилик һоқуқни көзүтүш тәшкилати елан қилған баянатида, "хитай һөкүмити тероризимға қарши туруш нами астида уйғур мусулманлириға зәрбә бәрмәктә," дәп тәнқидлигән.

Кишилик һоқуқни көзүтүш тәшкилати, блайирниң мәтбуат вә сөз әркинлики, өлүм җазаси, әмгәк билән өзгәртиш лагирлири, сияси мәһбуслар вә диний әркинлик мәсилилирини оттуриға қоюшни тәләп қилди. Йәр шари килиматини тизгинләш қилиш мәсилисидә тоний блайир, хитайниң йәр шари килиматини тизгинләш сөһбитигә қатнишишини үмид қилдикән.

Музакирә темилириниң бири йәр шари килимати

Хитай керәксиз газ қоюп бериш өлчимини бошаштуруп, йәр шари килиматиниң иссип кетишини тезләтмәктә, дәп тәнқидлиниватқан дөләтләрниң бири болуп, килимат мәсилиси бу йил 7 - айда чақирилған санаәтләшкән 8 дөләт башлиқлар йиғинида музакирә қилинди. Блайирниң тәкитлишичә, явропа иттипақи хитайниң пакиз ениргийә истансилирини қуруш, керәксиз газни аз чиқиридиған ениргийә техникисини раваҗландурушиға ярдәм қилидикән. Блайир шу күни хитай баш министири вен җябав билән имза қоюш мурасими өткүзүп, хитай һава йоллириниң явропадин айрупилан сетивелиш келишими имзалиди.(Әркин)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт