Amérika prézidénti jorji bush xitayni teywendin ölge élishqa chaqirdi


2005-11-16
Share

Bush bu sözlerni kyutoda sözligen nutuqida we shu küni yaponiye bash ministiri koyzumi bilen élip barghan söhbitidin kéyin ötküzgen muxbirlarni kütüwélish yighinida tekitligen. Bush "zamaniwi teywen erkinlik, démokratiye we güllinishke tolghan bir jem'iyet. Erkinlikni pütün qatlamlargha omumlashturdi. Teywen puqralirigha güllinish ata qilip, erkin we démokratik xitay jem'iyiti berpa qildi," deydu.

Birleshme axbarat agéntliqining eskertishiche, prézidént bushning bu nutuqi uning sherqiy asiyadiki sepiri jeryanida xitay toghrisida sözligen eng muhim nutuqi bolup hésablinidu.

Yaponiye amérikining iraq herikitidiki muhim ittipaqdishi bolup, koyzumi, amérika hökümining iraq herikitini qollighan we 2004 - yili 1 - ayda bir yilliq muddet bilen iraqqa arqa sep qisimlirini ewetken idi. Koyzumi muxbirlarni kütüwélish yighinida, iraqtiki yaponiye qisimlirini chékindürüsh yaki turush mudditini uzartish mesilisi heqqide toxtalmidi. Emma ular, shimaliy koriye yadro qorallar mesiliside bir meydanda turidighanliqini eskertip, yadro qorallarning xelq'ara közetküchilerning nazariti astida yoq qilinishini telep qildi.

Bush: rehberler öz jem'iyitidiki erkinliktin qorqmasliqi kérek

Men bashqilargha tekitligendek xitayghimu shuni tekitlimekchimen: erkin jem'iyet silerning menpe'etinglargha uyghun kélidu... Puqralarning erkin ibadet qilishigha yol qoyush, jem'iyet muqimliqini saqlaydighan asaslirining biri. Rehberler öz jem'iyitidiki erkinliktin qorqmasliqi kérek.

Prézidént bush xitayni hepte axirida ziyaret qilidu. Xitayni ashkara halda erkinlikke chaqirghan prézidént bush, "men bashqilargha tekitligendek xitayghimu shuni tekitlimekchimen: erkin jem'iyet silerning menpe'etinglargha uyghun kélidu " dédi. Bush yene "puqralarning erkin ibadet qilishigha yol qoyush, jem'iyet muqimliqini saqlaydighan asaslirining biri. Rehberler öz jem'iyitidiki erkinliktin qorqmasliqi kérek " deydu.

Prézidént bush teywen démokratiyisini maxtash bilen birge yaponiyini dunyadiki eng erkin dölet, dédi. U mundaq deydu : "asiyada erkinlik buningdin yérim esir ilgiri yaponiyidin bashlandi. Bügün yaponiye puqraliri dunyadiki eng erkin kishiler".

Prézidént bush bilen bash ministir koyzumining söhbiti xelq'ara rayon xaraktérlik mesililer, xitay - yaponiye munasiwiti we amérika - yaponiye hemkarliqi qatarliq keng témidiki mesililerge chétilghan. Amérika dölet xewpsizlik komitétining emeldari maykil grénning tekitlishiche, koyzumi yaponiye - xitay munasiwitidiki awarichiliqlarni tonushturghan. Maykil grén, koyzumining "mana bu, amérika - yaponiye ittipaqdashliqi her ikkila dölet üchün achquchluq mesile ikenlikining sewebi " dégenlikini eskertti.

Xitay puqralirigha téximu köp erkinlik bérish kérek

Xitay rehberliri iqtisadi islahat bilen birge, erkinlikke échilishqa bashlighan derwazini izdep tépishi kérek. Erkinlik derwazisini taqap qoyushqa bolmaydu. Kishiler bay bolghanséri ularning erkinlikke bolghan telipi küchiyidu.

Prézidént bush kyutoda sözligen nutuqida, xitay iqtisadi tereqqiyatigha egiship, xitay puqralirigha téximu köp erkinlik bérilishi kérek, deydu. Bush, "xitay rehberliri iqtisadi islahat bilen birge, erkinlikke échilishqa bashlighan derwazini izdep tépishi kérek. Erkinlik derwazisini taqap qoyushqa bolmaydu. Kishiler bay bolghanséri ularning erkinlikke bolghan telipi küchiyidu" dédi.

Bush mundaq deydu: " men burun tekitlep ötkinimdek , xitay xelqi özini ipadilesh üchün téximu köp erkinlikke, bolupmu hökümet terepning kontrolliqi bolmighan diniy erkinlikke, hökümet terepning kontrolliqi bolmighan injil we bashqa muqeddes kitablarni bésip tarqitish erkinlikige érishishni arzu qilidu".

Diniy erkinlik

Prézidént bush ilgiri xitaydiki ziyariti jeryanida , chérkawgha bérip ibadet qilishni arzu qilghan idi. Aq sarayning seyshenbe küni ashkarilishiche, bush béyjingda xristiyan jem'iyitining ibadet pa'aliyitige qatnishidiken. Xitay tashqi ishlar ministirliqi, prézidént bushning béyjingda élip baridighan shexsiy pa'aliyiti orunlashturiliwatqanliqini tekitligen.

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti Uyghur aptonom rayoni qatarliq jaylarda tekshürüsh élip barghandin kéyin, ötken hepte élan qilghan doklatida, 1996 - yildin béri Uyghur aptonom rayoni boyiche birmu meschit sélinmighanliqini tilgha alghan.

Aq sarayning ashkarilishiche, prézidént bush xu jintaw bilen uchrashqanda, diniy erkinlik mesilisini otturigha qoyudiken. Emma prézidént bushning teywenni asiyadiki démokratik döletler qatarida tilgha élip, béyjing da'irilirini uningdin ölge élishqa chaqirishi, xitay hökümitini ghezeplendürdi. Jenubiy koriyining bosan shehiride asiya - tinch okyan iqtisadi hemkarliq teshkilatining ministirlar yighinigha qatnishiwatqan xitay tashqiy ishlar ministiri li jyawshing, " teywen junggoning bir qisimi, junggo chet'el döletlirining ichki ishlirimizgha arilishishigha yol qoymaydu " dep tekitligen.

Prézidént bush nutuqida amérikining " bir junggo siyasiti" özgermeydighanliqini bildürdi. U, bu siyasetning üch qoshma axbarat we teywen munasiwet qanunigha tayinidighanliqini eskertip, " biz her qandaq bir terep mewjut haletni bir tereplimilik halda özgertishke urunmasliqi kérek, dep qaraymiz " deydu. (Erkin)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet