Zeherlik chékimlikni tashlash mumkinmu?


2006.02.23
aids.jpg
Béyjingdiki yer asti poyiz istansisidiki eydiz heqqidiki teshwiqat taxtisi. 1-Dékabir. AFP

Uyghur éli zeherlik chékimlik chekküchilerning sani jehette xitay boyiche aldinqi qatarda saniliwatqan jaylarning biri. Uyghur élidiki zeherlik chékimlik chekküchilerning mutleq köp sandikisi Uyghurlar bolup, ular asasen xéro'inni chékidu yaki okul qilip uridu. Zeherlik chékimlikke xumar bolghuchilar, özining yashliqi, hayati, istiqbali, iqtisadi hetta barliqini is‏- tütekke aylandurghandin bashqa, a'ilisinimu pütmes- tügimes qayghu hem azablargha duchar qilmaqta. Zeherlik chékimliktin ibaret aq alwastining ziyankeshlikidin weyran bolghan a'ililer, közi ochuq ketken ata anilar, yitim bolghan balilarmu az emes. Bolupmu xéro'inni oxshash yingne arqiliq tomurigha urush nöwette Uyghur élide eydizning yamrishidiki eng asasliq amil bolup qaldi.

Zeherlik chékimlik sewebidin kélip chiqiwatqan bir qatar mesililer Uyghurlarni endishige salmaqta. Meyli zeherlik chékimlikke xumar bolghandin kéyin pushayman qilip, tashlap yene chékip, yene tashlap yene chékip, zeherlik chékimliktin qol üzelmey azabliniwatqanlar bolsun, we yaki zeherlik chékimlik chekküchilerning a'ile-tawabi'atliri bolsun ular oxshashla "zeherlik chékimlik tashlashning ünümlük dorisi barmidu ? zadi zeherlik chékimlikni tashlash mumkinmidu?" dégen so'allargha jawab izdeydu. "Belkim chet'ellerde buning amali bolsa kérek "dep qaraydighanlarmu bar.

Bab jordan ependi bilen söhbet

Biz bu mesililerge jawab élish üchün, zeherlik chékimlik chekküchilerni dawalashta bir nechche on yilliq tejiribilerge ige bolghan amérikidiki florida watérshét xumar qilghuchi boyumlarni ishletküchilerni dawalash ornining mutexessisi bab jordan ependi bilen söhbetleshtuq.

- Bab jordan ependi, bizning"xéro'in qandaq xaraktérdiki zeherlik chékimlik, adette qanche qétim ishletkende xumar qilidu?"

- Xéro'in zeherlik chékimlikler ichide eng küchlük xumar qilish hemde beden'ge zexme yetküzüsh küchige ige bolghan, epyündin pishshiqlap ishlen'gen morfinni asasiy terkip qilghan bir xil zeher. Adette xéro'inni 0. 1 Gramdin ikki üch qétim chekkende yaki suyuqluqqa aylandurup okul qilip urghanda xumar qilidu. Deslep az miqdarda ishletken bolsa, bara‏- bara uning xumari kücheygenséri uni ishlitish miqdarimu éship baridu. Xéro'in qan arqiliq insanning söngek toqulmilirighiche tesir körsitidu. Shunga uning xumarimu intayin azabliq, xumari tutqanda, esnesh, ishtiyi tutulush, burni éqish, qosiqi mujup aghrish, köngli élishish, éghir bolghanda tartiship qélish, pütün bedenning söngek hem muskulliri aghrishqa oxshash éghir késelliktek alametler bolidu.

‏‏- Xéro'in tashlash mumkinmu ? uning ünümlük bir dorisi barmu?

‏- Xéro'in'gha xumar bolghuchilarning bu xil zeherdin qol üzüshi mumkin emma bir xil dorini ichipla, bu xil zeherlik chékimliktin qutulushi mumkin emes. Xéro'inni üzüsh uzun muddetlik kontrol qilish hemde dawalashqa baghliq. Shunga biz xéro'in'gha xumar bolghuchilarni dawalashta "mutleq" dégen sözni ishletmeymiz. Xéro'inni tashlash bir tereptin dawalashning yardimi bilen bolsa, yene bir tereptin xéro'in'gha öginip qalghuchining özini yéngishke qet'iy ishenchisi hemde küchlük iradisini telep qilidu. Ikki tereptin teng maslashqandila uni yenggili bolidu.

- Amérikida xéro'in chekküchilerni qandaq usullar bilen dawalaysiler?

‏- Xéro'indin ibaret bu xil zeher insanning pütün bedinining sistémisida ximiyilik özgirish yasaydu. Xéro'inning terkibidiki zeherlik maddilar sökenglerge singip tesir körsitidu. Nöwette amérikida xéro'indin ibaret zeherlik chékimlikni chekküchilerni dawalashta asasen métadon isimlik bir xil dora asasliq ishlitilidu. Bu dora xéro'in'gha oxshash mestxush qilmaydu yeni keypi bolmaydu, emma xéro'inning ornini élip aghriq azablirini peseytish rolini oynaydu. Xéro'in chekküchiler bu xil dorini ichish arqiliq normal kishilerge oxshash xizmet qilip yashap yüreleydu bahasimu anche qimmet emes. Bu dorini doxturning körsetmisi boyiche kündilik ichishke bolidu. Amérikida xéro'in chekküchilerni dawalashta peqet dora béripla emes belki ularni 12 xil basquch bilen dawalaymiz. Yeni xiro'inning ornini basidighan dora arqiliq aghriq azablirini yéniklitish, chekküchining néme üchün xéro'inni chekkenlik sewebini éniqlash, uning bilen söhbetlishish, rohi jehettin ilham bérish, normal kishilerge oxshash köngül bölüsh, xéro'indin bashqa yene, bashqa mest qilghuchi, xumar qilghuchi zeher hetta haraqlarghiche perz tutush, chéniqish qatarliq basquchlar arqiliq uzun muddet iz qoghlap közitip dawalaymiz.

‏- Xéro'in'gha xumar bolghuchilar gerche bir nechche qétim tashlashqa irade baghlisimu, aghriq azabigha chidimay yene qayta chékiwalidighan ehwal nahayiti omumyüzlük iken, xéro'in chekküchiler xumari tutqanda aghriqlardin ölüpmu kétemdu?

‏- Xéro'in chekküchilerning xumari tutqanda heqiqeten éghir aghriq azablirini tartidu emma uning bilen ölüp qélishi mumkin emes. Peqet aghriqqa chidimay özini öltürüwalidighanlar bolushi mumkin. Emma xéro'inni heddidin ziyade ishletkende ademning hayatigha tehdit élip kélish éhtimalliqi intayin yuqiri. Xéro'in'gha xumar bolghuchilar xéro'inni tashlash jeryanida bedende körülidighan aghriqlardin intayin azablinidu, tashlash jeryanida hetta xéro'inni tashlap bir nechche ayghichimu pütün bedenning söngek hem muskulliri qattiq aghriydu, bu ötkeldin ötüsh üchün xumar bolghuchi özining iradisidin bashqa bashqilarning köngül bölüshi hemde ilham bérishigimu muhtaj elwette. Amérikida yuqirida dep ötken köp basquchluq dawalashtin bashqa yene, xéro'in chekküchilerge erkin pikirlishish shara'itini hazirlan'ghan. Bu xil ochuq pikir almashturush ularning öz ‏- ara bir - biri bilen tejribe almashturush hemde bir ‏- birige ilham bérishi üchün paydiliq.

Bilishimche, nöwette xitaydimu amérikining köp basquchluq dawalash usullirini qollinishqa bashlighan. Chünki ular, zeherlik chékimlik chekklüchilerni solap, kontrol qilghan bilenla netije hasil bolmaydighanliqini hés qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.