Йәршари характерлик доклатта хитайниң давалаш саһәсидики чириклик мәсилиси оттуриға қоюлди

2006-02-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилати йеқинда елан қилған " 2006 - йиллиқ йәршари характерлик доклати" да, һәрқайси дөләтләрниң медитсина системисидики чириклик түпәйлидин келип чиқиватқан мәсилиләрни оттуриға қоюш билән бир вақитта, хитайниң медитсина саһасидики чириклик мәсилисиниң интайин еғир икәнликини һәмдә бу хил әһвалниң, пуқраларниң дохтурға көринәлмәсликигә сәвәбчи болуватқанлиқини оттуриға қойған.

Чириклик түпәйли кишиләр давалиниш пурсәтлиридин айрилмақта

Мәзкур доклатта көрситилишичә, дунядики көплигән дөләтләрдә, бир қисим парихор һөкүмәт әмәлдарлири түрлүк амаллар арқилиқ дөләтниң тибби саһәгә аҗратқан мәблиғини хиянәт қилишқа урунидикән. Уларниң бу хил чириклик һәрикәтлири давалиниш вә қутқузушқа әң моһтаҗ болуватқан намрат хәлқниң һаятиға зор тәһдит елип кәлгән. Нурғунлиған кишиләр, тибби саһәдики чириклик мәсилиси түпәйлидин, давалиниш һоқуқидин айрилип қалған һәтта әсли бәһриман болушқа тегишлик болған давалиниш вә сақлиқни сақлаш пурсәтлиригиму еришәлмигән.

Мәзкур доклатта йәнә, һәр йили дуня тибби вә сәһийә саһәсигә аҗритилидиған пулниң 3 тирилйон америка доллиридин ашидиғанлиқи лекин бу пулниң аз дегәндә 5% и чириклик түпәйлидин йоқ болуватқанлиқи көрситилгән.

Хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилати елан қилған йиллиқ доклатта көрситилишичә, чириклик һәрикәтлири көплигән дөләтләрдә сахта дориларниң көпийиши, кесәл микробиниң тарқилиши вә шундақла миңлиған кишиләрниң вақтида давалиналмай һаятидин айрилип қелиши қатарлиқ мәсилиләрниң келип чиқишиға сәвәбчи болған. Медитсина саһәсидики чириклик түпәйлидин келип чиққан зиян һәрқандақ зияндин ешип чүшкән.

Хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилатиниң хитай вә җәнубий асия ишлири мәсули ляв рән асия райониниң медитсина саһәсидики чириклик әһвали һәққидә тохтилип," мәзкур райондики давалаш вә сәһийә саһәсидики чирикликниң даириси интайин кәң болуп, униң җәмийәткә елип келиватқан зийини интайин зор " дәп көрсәткән.

Радиомизниң зияритини қобул қилған хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилатиниң хитай вә җәнубий асия ишлири мәсули ляврән сөзидә йәнә, медитсина саһәсидики чирикликниң болупму һиндистан вә җәнубий асия районида техиму бәк әвҗ елип кетиватқанлиқини шундақла мәзкур җайларда әйдиз кесилиниң ямрап кетиши билән бир вақитта, әйдиз кесилини давалайдиған дора баһасиниңму асман пәләк өрләп кетиватқанлиқини мәлум қилди.

Хитайда әһвал еғир

Хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилатиниң 2006 ‏- йиллиқ доклатидики хитайға аит қисмида " хитайдики пуқраларниң дохтурға көрүнүшкә ешиналмаслиқи дәл медитсина саһәсидики чирикликтин келип чиққан" дәп тәкитләнгән. Мәзкур доклатта йәнә " хитай һөкүмити тәрипидин берилгән санлиқ статистикиларға асасланғанда, давалиниш чиқими, йемәк ‏- ичмәк вә маарип чиқимидин қалса 3 ‏- орунда туридиған чоң бир йүккә айланған. Мәсилән 2004 - йили бейҗиң районидики 10 чоң дохтурхана арисида елип берилған тәкшүрүштә, мәзкур дохтурханиларниң түзүмгә хилаплиқ қилип, бимарлардин артуқ йиғқан пулиниң сани 12 милйон сомға йәткән" дәп көрситилгән.

Хәлқара чирикликкә қарши туруш көзитиш тәшкилатиниң хитай вә җәнубий асия ишлири мәсули ляврән " хитай һөкүмитиниң өткән 20 йилдин буян медитсина саһәсидә елип барған ислаһати пүтүнләй мәғлуп болди. Чүнки ислаһат елип бериш җәрянида, мәбләғ пүтүнләй манапол қилинип, дохтурханилар пул тепиш орниға айланди " дәп билдүрди.

Дуня сәһийә тәшкилати йеқинда дунядики 191 дөләттики давалаш мәсилиси һәққидә мәхсус тәкшүрүш елип барған. Хитай болса 188 - орунда болуп, дуняниң әң арқида қалған. Чүнки сәһийә чиқиминиң 80% - 90% пирсәнтини һөкүмәт көтүрүдиған тәрәққий қилған дөләтләргә селиштурғанда, хитай һөкүмитиниң сәһийә саһәсигә салған мәблиғи пәқәт 17% ни игилигән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт