Muxbirimizning dungjudiki neq meydan tekshürüshidin melumatlar


2005.12.21
dongzhou-yanxiuli--200.jpg

6 ‏- Dékabir küni xitayning gu'angdung ölkisi shenwéy shehiri dungju kentide éléktir istansisi qurush pilani, dungju kent ahalisining küchlük naraziliqini keltürüp chiqirip, kent ahalisining zor kölemlik namayish qozghishigha seweb boldi.

Xitay hökümiti bu namayishni basturush üchün, qoralliq heriket élip bardi, xitay metbu'atliri qoralliq basturushta peqet 3 ademning ölgenlikini we 3 ademning qolgha élin'ghanliqini xewer qilghan bolup, emma kent ahalisi az dégende 9 ademning qolgha élin'ghanliqini, 30 etrapida kishining ölgenlikini bildürmekte.

Xewerlerge qarighanda, bu weqe xitay bixeterlik qisimlirining 1989 ‏- yili tyen'enmén meydanida élip barghan basturush herikitidin kéyin, xitay ichide élip barghan eng qanliq basturush herikiti hésablinidiken.

Dungju kenti qattiq qamal qilin'ghan

Dungju kentide yüz bergen weqedin toluq melumat élish üchün, istansimizning xongkongda turushluq muxbiri lin di neq meydan'gha bérip ehwal igilidi.

Muxbirimiz lin dining éytip bérishiche, dongju kenti pütünley qamal qilin'ghan bolup, kent ichidin sirtqa chiqish yaki kentke kirish intayin qéyin bolup, saqchilarning qattiq tekshürüshidin ötkende andin kentke kirishke we kenttin chiqishqa ruxset bérilidiken.

Kentke kirishi bilenla muxbirimiz lin dining közige chiliqqini kentning merkizige jaylashqan ot éléktir istansisi bolup, ötken yili 11 - ayning 26 ‏- küni birinchi basquchluq qurulushning échilish murasimi ötküzülgen, bu yil 10 ‏- ayning bashliri kent ahalisi özlirige bérilgen tölem shertige qayil bolmay, naraziliq bildürgenliki üchün, mezkur qurulush toxtutup qoyulghan.

Biraq dungju kentidiki üch kishining istansimiz muxbiri lin digha éytip bérishiche, 6 ‏- dékabir namayish qoralliq basturulghandin kéyin, éléktir istansisi yene qayta ish bashlighan, ottura yashliq bir kent ahalisining bildürüshiche, éléktir istansisi déhqanchiliq meydanlirini igiliwilipla qalmastin belki kentning béliqchiliq ishlirighimu éghir tesir körsetken. Xelqning nalisi

Bu kishi muxbimizgha közidin yash töküp turup: " siz éytip béqinga, biz yerge we sugha tayinip tirikchilik qilimiz, eger yérimiz tartiwilinsa, süyimiz bulghansa bizning hayat qélishimizning nime ehmiyiti" dégen. Yene bir kishi muxbirgha " quralliq basturushta ölgen adem sani üch emes belki 20 din ashidu, qolgha élin'ghanlar sanimu metbu'atlarda déyilginidek 3 bolmasitin belki uningdin artuq, közdin yash aqquzudighan bomba étilghandin kéyin nurghun namayishchilar qéchip kitelmidi, ular oqqa tutuldi yaki tutup kitildi " dep inkas qildi.

Dungju kentining nopusi 30 mingdin artuq bolup, uning etrapidiki bir qanche kentning ahalisini qoshup hésablinighanda omumiy nopus 110 mingdin ashidiken, eger ot éléktir istansisi dawamliq tok ishlep chiqarsa, etraptiki rayonlarning déhqanchiliq we béliqchiliq ishlirigha tesir yetküzüp, déhqanchiliq we béliqchiliq bilen kirim qiliwatqan ahalining turmushigha éghir qéyinchiliqlarni élip kélishi müqerrer, buni tonup yetken xelq, mezkür éléktir istansisining qurulushigha naraziliq bildürgen.

Muxbirimiz lin dining körgen anglighanliri

Muxbirimiz lin di öz közi bilen körgen dungju kentidiki jiddiylikni teswirlep mundaq deydu:

" Kentke kirginimde deslep, döletning bixeterlikige, hökümetni himaye qilishqa a'it élanlar we charlash élip bériwatqan qoralliq esker we saqchilar közümge chéliqti" .

Lin di yene biwaste kent ahalisidin igiligen melumatliri heqqide toxtilip mundaq deydu:

"Gerche weqe yüz bérip 10 nechche kün ötken bolsimu, saqchilar yenila kent ichide charlash élip bériwatqan bolup, jinayitini qobul qilip özini melum qilghanlar hemde namayishning qozghilishigha yétekchilik qilghuchilar we qayta qalaymiqanchiliq chiqirish üchün kent ahalisini qutratquchilarni pash qilghanlar köp pul bilen mukapatlinidiken, pash qilghuchilarning salahiyiti mexpiy tutulidiken, hökümetning bu heqtiki uqturushliri kocha - kochilargha chaplan'ghan".

Hökümet yene, dungju kentige sirttin muxbir kirishni qet'iy chekligen bolup, istansimiz muxbiri lin di özining muxbirliq salahiyitini ashkarilimasliqqa mejbur bolghan. Lin dining bildürüshiche, dungju shehiride xongkongluq tijaretchiler we tughqan yoqlash üchün kelgen xongkongluqlar xéli köp bolghanliqi üchün, saqchilar uningdin guman qilmighan, emma kent ahalisidin besh - alte kishi lin digha " siz sirttin bu ishni igilesh üchün kélipsiz " dep beziliri uningdin qachqan, yene beziliri saqchilar sézip qalmisun, bizning bu yerdiki ehwallarning sirtqa tarqilip kétishi qattiq kontrol qiliniwatidu, torxanilarmu taqaldi, siz qaytip ketkendin kéyin bizning ehwalimiz heqqide köprek sözlep qoyung, bizche hetta merkezdiki rehberlermu bizning ishimizdin xewer tapmighan bolushi mumkin, bezi kishilerning éytishiche, bizning ishimiz peqet mushu yerdila bésiqturuluwétiptu" dégen.

Gerche dungjuda yüz bergen namayishning qoralliq basturulushi kishilerning diqqitini qozghighan muhim weqelerdin biri hésablansimu, biraq weqe yüz bergen bu jaydin 20 kilométir yiraqliqtiki shenwéy shehiride lin di bilen sözleshken 7 ‏- 8 kishidin köpinchisining zadi néme ish yüz bergenliki heqqide xewiri yoq iken, beziliri hetta lin didin " déhqanlar bashliqlarni tutuwilip öltürwetti deydighu bu rastmu ? dep sorighan. (Eqide)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.