Xelq'araliq muhakimining yeküni 'Uyghurlar térrorchi emes, xitayning dölet térrorchiliqining bigunah qurbanliri'

Hörmetlik oqurmenler, dunyaning her qaysi jayliridin "xitay kompartiyisi ishghaliyitidiki sherqiy türkistanning 60 yili" témisidiki amérikida uyushturulghan xelq'araliq ilmiy muhakime yighinigha qatnishiwatqan Uyghur pa'aliyetchiliri, teshkilat rehberliri asasliq mulahize qilghan qiziq nuqta, "xelq'ara térrorluqqa qarshi urushning Uyghurlargha körsetken tesirliri," dégen téma boldi.
Muxbirimiz gülchéhre
2009-05-20
Share
James-McGovern-Qurultay-Duq3-305 Süret, 2009 - yili 21 - may, washingtondiki amérika döwlet mejliside échiliwatqan dunya uyghur qurultiyining 3 ‏ - nöwetlik wekiller qurultiyida, tebrik sözi qiliwatqan amérika awam palata ezasi jemis mékgawrin we yighingha riasetchilik qiliwatqan alim séytof ependi sehnide.
RFA Photo / Erkin

Bu heqtiki doklat hem munazirilerde yighin qatnashquchilirining xulasisi birdek " Uyghurlar térrorchi emes, Uyghurlarni dunyagha térrorchi körsitishke urunuwatqan xitayning özi dölet térrorchiliqi yürgüzmekte ..." Dégenler boldi. Shundaqla Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim Uyghur pa'aliyetchilirining bundin burun, hazir hem kelgüsidiki pa'aliyitide yenila tinchliq yolida ching turudighanliqidek prinsipni tekitlidi.

19 - May küni washin'giton etrapigha jaylashqan NOVA ali mektipi medeniyet merkizide dawam qilghan " kommunist xitay ishxaliyitidiki sherqiy türkistanning 60 yili" témisidiki xelq'araliq muhakime yighinida yighin ehlining ortaq qiziqishini qozghighan asasliq munazire témisi "xelq'araliq térrorchiliqqa qarshi urushning Uyghurlargha körsetken tesiri" dégen témini merkez qildi.

Mezkur témini yadro qilip dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghur teshkilatining yighin'gha qatnashqan asasliq rehber wekilliri, térrorchiliqqa qarshi urushning özliri turushluq döletlerning Uyghurlargha tutqan siyasetlirige körsetken selbiy hem ijabiy tesiri shundaqla ularning pa'aliyitige körsetken tesirliri heqqide doklatlar berdi. Doklattin kéyin yene, guruppilar boyiche keng da'iride munaziriler bir nechche sa'et dawamlashti.

Waqit munasiwiti bilen bir qanche wekilning yighinda bergen doklatliridin uzundiler anglatmaqchimiz.
Duq-NED-yighin-2nchi-kun-305
Süret, bügün, 2009 - yili 19 - may, washingtonda échiliwatqan "xitay kommunistlirining ishghaliyiti astidiki sherqiy türkistan" dégen témidiki xelqara muhakime yighinining ikkinchi künidiki yighin ralidin bir körünüsh.
RFA Photo

Xelq'araliq térrorluqqa qarshi urushning ottura asiya jümlidin qirghizistanning Uyghurlargha tutqan siyasetlirige körsetken selbiy tesirliri heqqide doklat bergen qirghizistan démokratiye kishilik hoquq jem'iyiti re'isi tursun islam ependi, axirida sözini "Uyghurlar térrorchi emes, emeliyette xitay hem uning shangxey hemkarliq teshkilatigha eza döletler Uyghurlargha qarita dölet térrorchiliqi yürgüzmekte" dégen jümlige yighinchaqlidi.

Türkiyining istanbul shehiride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan wexpi bash sékrétari hamutxan köktürk ependi, xitayning türkiyide Uyghur pa'aliyetchilirini térrorchi körsitishke urunush heriketlirining xitayning arzusidikidek emes, belki eksiche tesir bergenlirini bayan qilip ötti.

Kanadadiki Uyghur pa'aliyetchiliri wekili memet toxti ependining térrorluqqa munasiwetlik bezi oqumlarni qandaq mu'eyyenleshtürüsh heqqidiki bayanliri, muhakime yighin meydanidiki munazirilerni yuqiri basquchqa kötürdi.

Norwégiye Uyghur jem'iyiti re'isi semet ependi xitayning xelq'ara térrorluqqa qarshi urushtin paydilinip, Uyghurlarning barliq yolluq heriketlirini térrorluqqa baghlap basturuwatqanliqini sherhilep ötti.

Mezkur muhakime yighinning xulasisi süpitide teklip bilen sözge chiqqan Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim, mezkur xelq'araliq büyük yighilishtin intayin memnun bolghanliqini ipadilidi hem Uyghur milliy herikitining " tinchliq" prinsipidin chetnimeydighanliqini tekitlidi.

Kommunist xitay hakimiyiti ishxaliyitidiki sherqiy türkistanning 60 yili " témisidiki xelq'araliq muhakime yighini 19 - may washin'giton waqti chüshtin kéyin 5 te ghelibilik tamamlandi.

Yighin qatnashquchilirining pa'aliyet kün tertipi boyiche ular 20 - may paytext washin'gitonda bir qatar muhim ziyaret pa'aliyetliride bolidu shundaqla ular 21 - may küni échilmaqchi bolghan dunya Uyghur qurultéyining 3 - nöwetlik wekiller qurultéyigha qatnishishning teyyarliqida.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet