"Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi" ezalirini köpeytishni qarar qildi

"Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi" ereb birleshme xelipikining sabiq re'isi sheyx zayidning teshebbuskarliqi bilen tesis qilin'ghan bir teshkilat.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2011-05-17
Share
ereb-birleshme-xelipikining-sabiq-reisi-sheyx-zayid-305.jpg Ereb birleshme xelipikining sabiq re'isi sheyx zayid. 2009-Yili 23-séntebir.
wikipedia.org

Bu teshkilat öz-ara bir-birini qoghdash, bir-birige öz‏-ara wizisiz kirip chiqish, siyasiy, ijtima'iy we iqtisadi jehetlerdin öz-ara alahide hemkarlishish qatarliq xususiyetliri bilen kündin-kün'ge tereqqiy qilip kelmekte.

Se'udi erebistanida chiqidighan "El hayat"gézitining 2011-yili 16-may sanidiki xewirige köre, se'udi erebistani, ereb birleshme xelipiliki, behreyn, kuweyt, qatar we yemen qatarliq döletlerdin teshkillen'gen "Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi"ge eza döletlerning sanini köpeytishni qarar qilghan bolup, birinchi basquchta i'ordaniye bilen marakeshni ezaliqqa teklip qilghan.

I'ordaniye we marakesh padishahliqliri bu qararni qizghin qarshi alghan we özlirining bu teklipni qobul qilip,"Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi"ge eza bolidighanliqini bildürgen bolsimu, bu ikki dölet xelqi ichide, bu teklipke nisbeten herxil gumani qarashlar höküm sürmekte iken.

I'ordaniye bilen marakesh heyranliqta

Tehlilchiler "Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi"ning bu ikki döletni ezaliqqa teklip qilishi iranning tehditi aldida taqabil turushqa hazirlinishni meqset qilidighanliqini sözlimekte.

Bundin ilgiri i'ordaniye bu teshkilatqa kirish üchün tirishchanliq körsetken bolsimu, bu tirishchanliq étibarsiz qalghan iken. Bundin 20 yil ilgiri iraq, misir, yemen bashchiliqida bir qanche ereb döliti birliship"Ereb döletliri hemkarliq kéngishi"ni qurup chiqqan bolsimu, misir bilen iraq her biri öz-ara mensep talishishi netijiside buzulup ketken iken.

Gézitte yézilishiche, i'ordaniye bilen marakeshning "Ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi"ge qoshulushini eng köp teklip qilghan dölet se'udi erebistani we bu qoshulushqa eng soghuq mu'amilide bolghan dölet kuweyt iken.

Ikki döletni qoshuwélishtin meqset néme?

Londonda chiqidighan "Ottura sherq" gézitining 2011-yili 17-may sanida, dubeydin feraj isma'il isimlik bir yazghuchi teripidin "I'ordaniye bilen marakeshning ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishige eza bolushi paydiliq sodimu yaki ziyanliqmu?" dégen témida bir maqale élan qilin'ghan bolup, uningda mundaq dep yézilghan: "Jughrapiye jehettin éytqanda, i'ordaniye bilen marakesh ereb qoltuqigha jaylashqan döletlerdin emes. Shunga bundin ilgiri bu ikki dölet jughrapiyilik seweb tüpeyli bu kéngeshke eza bolalmighan idi. Emdilikte bu ikki döletning bu kéngeshke qoshulushi teklip qilinmaqta. Siyasiy tehlilchiler bu toghrida her xil qarashlirini otturigha qoymaqta. Emma biz bilidighan heqiqet shuki, hazirghiche ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishi öz arisidiki 6 dölet ichide özining barliq qarar we tekliplirini ijra qilip, közligen nishanlirigha yétip kelmekte. Hetta quruq qarar chiqirip qoyup ijra qilishtin ajizliq qilidighan ereb döletliri ittipaqidin ilgirilep ketmekte. Emdi bu kéngesh ezalirini köpeytip iranning tehditi aldida küchlük bolushni xalamdu yaki ereb döletlirini bir-birlep özige qoshush arqiliq kéngiyip, qolidin ish kelmeydighan ereb döletliri ittipaqining ornini dessemdu? bu teripi bizge namelum. Emma yéngi döletlerning qoshulushi bilen ereb qoltuqi döletliri hemkarliq kéngishide chong bir özgirishning bolidighanliqi éniqtur."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet