Дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийи хитай әлчиханисиға наразилиқ мәктуби тапшурди

5 - Июл үрүмчи вәқәси йүз бәргәндин кейин нурғун дөләтләрдә хитайниң бу қилмишлирини әйибләш намайишлири елип берилди. Әзәрбәйҗандиму хитайниң уйғур диярида йүргүзүватқан қанлиқ бесим сиясәтлиригә нисбәтән наразилиқ һәрикәтлири елип берилған.
Мухбиримиз ирадә
2009-07-20
Share
Azarbeyjanda-urumqi-urumqi-namayishi-305 15 - Ийул күни, дунйа әзәрбәйҗанлиқлар қурултийи тәшкилати вә пиланлаш тәшкилати бирлишип хитай әлчиханиси алдида елип барған наразилиқ паалийитидин бир көрүнүш.
www.d-a-k.org Дин елинди.

Бу һәқтә бизгә мәлумат бәргән баку дөләт университетиниң оқутқучиси профессор доктор рамиз әскәр әпәнди мундақ деди: "хәвәрләр әзәрбәйҗанда күчлүк инкас пәйда қилди. Наһайити ғәзәпләндуқ. Әзәрбәйҗанда 5  -  6 миң әтрапида кочида мал сатидиған хитай тәнзикәш бар. Уларға нисбәтәнму ғәзипимизни билдүрүп"әзәрбәйҗанда шунчә җиқ хитай кочиларда мал сатисиләр, дөләткә баҗму тапшурмайсиләр, биз силәргә мушундақ әскилик қилдуқму, силәр немишқа бизниң қериндаш хәлқлиримизгә бундақ муамилә қилисиләр", дәп кишиләр өзлириниң аччиқини ипадә қилди. Һәтта бәзи  хитайларни ишлитиватқан әзәрбәйҗанлиқлар хитайниң үрүмчидики бу қилмишини әйибләш үчүн уларни иштин чиқарди. Йәни демәкчи болғиним, әзәрбәйҗандики бир зиялийдин кочидики аддий бир адәмгичә, 70 яштин 7 яшқичә буни уқмиған адәм қалмиди, һәммәйлән буниңдин қаттиқ әпсусландуқ."
 
Рамиз әскәр әпәнди бизгә йәнә, әзәрбәйҗанда хитайға қарши елип берилған бир қатар паалийәтләрдин мәлумат берип мундақ деди: "14 - июл күни бакудики өктичи партийиләрдин бири болған мусават партийиси наразилиқ паалийити өткүзди. Улар хитай әлчиханисиниң алдиға қара гүлчәмбирәк қоймақчи болғанда, сақчи буниңға йол қоймиди. Буниң билән икки тәрәп арисида сүркилиш килип чиқти. Кейин намайишчилар мәтбуат баяннамиси оқуғандин кейин намайишни ахирлаштурди. Әтиси күни йәни 15  -  июл күни дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийи тәшкилати  вә пиланлаш тәшкилати бирлишип намайиш уюштурди. Намайишта парламент әзаси сабир рустәмханли әпәнди "хитайниң уйғурларға йүргүзүватқини хитайниң инсанийәт алдидики бир әйибидур" деди вә хитай әлчиликигә қара гүлчәмбирәк қойди. Арқидин ахбарат баяннамиси оқуп өтүлди. Кейин қурултай мәркизидә бир йиғин ечилди. Йиғинда алди билән үрүмчи намайишиниң видио көрүнүшлири көрситилди. Кейин дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийиниң башлиқи профессор доктор паша гәлбинур әпәнди үрүмчидики вәқәләр һәққидә мәлумат берип өтти. Йәнә әзәрбәйҗандики тонулған зиялийлар, язғучи -  шаирлар, илим тәтқиқатчилири вә сиясий партийиләрдин кәлгән кишиләр сөз қилди. Йиғин ахирида хитай әлчиханисиға наразилиқ билдүрүш вә уйғур дияридики һәқиқий әһвални уйғуристанға берип өз көзимиз билән көрүшни тәләп қилидиғанлиқимизға даир бир парчә мәктуп тәйярланди вә бу хитайниң әзәрбәйҗандики әлчиханисиниң вәкилигә тапшурулди. Йәни әзәрбайҗандики хәлқниң буниңға болған наразилиқ инкаслири хитай һөкүмитигә йәткүзүлди."

Дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийиниң башлиқи паша гәлбинур әпәнди бизниң телефон зияритимизни қобул қилди вә өзиниң көз қарашлирини баян қилди. Дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийиниң башлиқи шундақла  тонулған көз дохтури паша гәлбинур әпәнди мундақ деди: " инсан һәқлири вә демократийә тәрәққи қиливатқан 21  -  әсирдә уйғур түрклири бундақ муамилигә учримаслиқи керәк. Қәдимдә бүйүк мәдәнийәтләр яратқан, шанлиқ тарихларни язған, даңлиқ әдиб  -  шаирларни барлиққа кәлтүргән уйғур хәлқи бүгүн қәтли қилинмақта. Биз нәччә вақитин бериқи паалийәтлиримиз арқилиқ дунядики инсанпәрвәр кишиләр вә демократийини сөйидиған кишиләрни уйғур түрклиригә ярдәм қилишқа чақирдуқ. Йәнә башқа түркий җумһурийәтләргиму уйғур қериндашлиримизға ярдәм қилиш һәққидә мураҗиәт қилдуқ. Уйғурларға қилинған бу қирғинчилиққа пүтүн әзәрбәйҗан хәлқи, сиясәтчиләр, дөләт кадирлири, зиялийлар вә аддий пуқралар һәммиси қаттиқ нарази болди. Бизниң өзимизниңму мушу күнгичә һәл болмай келиватқан қарабағ мәсилимиз бар. Әмма биз бу қетим өзимизниң дәрдимизни бир яққа қайрип қоюп туруп, уйғурларниң дәрдигә дава болуш үчүн хитайниң әзәрбәйҗандики әлчиханиси арқилиқ хитай һөкүмитигә наразилиқ хетимизни тапшурдуқ."

Профессор доктор паша гәлбинур әпәнди өзиниң дуня әзәрбәйҗанлиқлар қурултийиниң башлиқи болуш сүпити билән хитай һөкүмитигә болған наразилиқини мундақ ипадә қилди: " мәйли ким болушидин қәтинәзәр , аллаһ алдида һәммә киши тәң - баравәр. Дуня демократийә билән башқурулуши керәк. Һәммә милләт пуқралири аллаһ алдида охшаш һәқләргә, охшаш кишлик һоқуқиға игә. Кимки буниңға қарши чиқидикән, униң ақивити һечқачан яхши болмайду. Мән уйғур диярида вә чәтәлләрдә яшайдиған пүтүн уйғур хәлқигә шундақ демәкчимәнки, бизниң қәлбимиз, йүрикимиз һәр даим силәр билән биргә." 

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.
 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт