Gérmaniye parlamént bashliqi xitay rehberlirige imbargoni bikar qilish shertini tekitligen


2005-05-05
Share

Wolfigang tirsiy xitaydiki bir heptilik ziyaret sepirini 1 - may küni axirlashturdi. Bu gérmaniye parlamént re'isining xitayni tunji qétim ziyaret qilishi bolup, ziyaret jeryanida xu jintawni öz ichige alghan yuqiri derijilik xitay rehberler bilen söhbet élip bardi. Tirsi, hazirgha qeder tibetni resmi türde ziyaret qilghan tunji yuqiri derijilik chet'el rehbiri bolup hésablinidu. U, merkizi partiye mektipidiki kompartiye kadirlirigha sözligen nutuqida, xitay kompartiyisini aldi bilen özining tarixidiki paji'eler bilen yüzlishishke chaqirghan.

Xitay özining tarixy kechürmüshliri bilen yüzlishishi kérek

Wolfgang tirsi, kompartiye kadirlirigha sözligen " tügünni tügünning igisi yéshish kérek " dégen témidiki nutuqida, " eger xitay yawropa ittipaqining herbiy yaraqlar imbargosini bikar qilishini ümid qilsa, özining tarixi kechürmishi bilen yüzlishishi kérek. Siyasi tüzülme we kishilik hoquq mesilisidiki pursetpereslikke xatime bérip, xelq'ara jem'iyetning ümidini emeliy herikiti bilen aqlishigha toghra kélidu," dep tekitligen.

Tirsi aldinqi küni "franford obzori" gézitining ziyaritini qobul qilghanda, xitay ziyaritining hazirgha qeder kéchiktürülüsh sewebini ashkarilidi. U, gérmaniye sotsiyal démokratlar partiyisi bilen yéshillar partiyisi 1998 - yildiki saylamda ghelibe qilghandin kéyin, gérmaniye parlaméntining rehbiri bolup saylan'ghan. Uning tekitlishiche, 1989 - yildiki tyen'enmin oqughuchilar namayishini basturush herikitining bash jawapkari li péng, xitay xelq qurultiyining mudiri mezgilide xitayni ziyaret qilip, uning bilen qol élishishni toghra tapmighan. "Gérmaniye dolquni" radi'osining xewer qilishiche, wolfigang tirsining köz qarishi gérmaniye parlaménti we gérmaniyidiki xelq rayining asasi éqimigha wekillik qilidiken.

Qoral yaraq- imbargo mesilisi

Gérmaniye parlaménti bu yil 3 - ayda bash ministiri gérxard shrödirning xitaygha qaritilghan herbiy yaraqlar imbargosini bikar qilish toghrisidiki teklipini ret qilghan idi. Gérmaniye parlamént re'isi bilen xitay bashliqlar otturisidiki söhbetning konkért ehwalini her ikkila terep élan qilmidi. Emma gérmaniye parlamént re'isining bayanatchisining ashkarilishiche, wolfigang tirsi xitay xelq qurultiyining mudiri wu banggo qatarliqlar bilen xitay kishilik hoquq xatirisini muzakire qilghanda, xitaydiki emgek bilen özgertish tüzümi, siyasi öktichilerni xalighanche tutqun qilish shundaqla ölüm jazasini keng kölemde ijra qilish qatarliq mesililerni otturigha qoyghan.

Ölüm jazasi mesilisi gérmaniye parlamént re'isi xitaydiki ziyaritini bashlashning aldida, merkizi myunxéndiki dunya Uyghur qurultiyining bu qétimqi ziyaret toghrisidiki bayanatida tilgha élin'ghan idi.

Uyghur siyasiy pa'aliyetchiliri ölüm jazasigha höküm qilinmaqta

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishid "gérmanitye dolquni" radi'osigha bergen bayanatida, " xitayda siyasi mehbuslargha jazasi bérish Uyghurlarghila qaritilmaqta," dep tekitligen. Uyghurlarning " bölgünchilik" bilen eyipliniwatqanliqini ilgiri sürgen "gérmaniye dolquni", "bölgünchilik bilen eyiblen'gen Uyghurlar dölet bixeterlikige tehdit sélish jinayiti bilen sotlanmaqta. Bu jinayetning aqiwiti ölüm jazasi bilen axirlishidu," dep körsetken.

Xitay xelq qurultiyidiki da'irilerning ashkarilishiche, xitayda her yili ölüm jazasigha höküm qilin'ghanlar sani 10 gha yétidiken. Xitay hökümiti hazirgha qeder ölüm jazasigha höküm qilin'ghanlarning konkért sanini élan qilip baqmidi, emma xelq'ara omumi kechürüm teshkilati 2004 -yilda xitay boyiche ölüm jazasigha höküm qilin'ghanlar 3000 din ashqanliqini jakalighan.

Qoral yaraq imbargosining waqti öttimu?

"Franford obzori" ning ashkarilishiche, xitay xelq qurultiyining mudiri wu banggo wolfigang tirsi bilen ötküzgen söhbet arisida, yawropa ittipaqining herbiy yaraqlar imbargosini qachan bikar qilidighanliqini sorighan. Herbiy yaraqlar imbargosi xitay bilen yawropa ittipaqi otturisidiki eng sezgür mesililerning biri shundaqla xitay xelq qurultiyining gérmaniye parlamént re'isini ziyaretke teklip qilishidiki meqsidi idi. Wu banggo, herbiy yaraqlar imbargosining "waqti ötti," dep körsetken.

Wolfigang tirsining xitaydiki ziyariti, xitay - yaponiye otturisida yaponiye armiyisining 2 - dunya urushidiki ishghaliyet herikitini chöridigen talash tartish ewjige chiqqan mezgilge toghra keldi. U, merkizi partiye mektipidiki nutuqida kompartiye kadirlirining bu heqtiki su'aligha, " bir dölet bashqilarning ötmüshtiki jinayi jawapkarliqini sürüshtürütin burun, aldi bilen özining ötmüshitiki jawapkarliqidin hésap élish kérek," dep jawab bergen.

Tirsining tekitlishiche, xitayning tashqi dunyagha ashkare signal bérip, siyasi tüzülme we kishilik hoquq mesiliside emeliy özgirish yasishigha toghra kélidiken. U, "shundaq qilghandila yawropa ittipaqining xitaygha herbiy yaraqlar imbargosi qoyush sewebi qalmaydu," dep tekitligen. (Erkin)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet