5‏-Iyuldin kéyin iz-déreksiz ghayib bolghanlar a'ile-tawabi'atining kechürmishliri (6)

Ghayiblar a'ile-tawabi'atliri rozi héyt we yermenke mezgilide ürümchidin kétip turushqa zorlanmaqta.
Muxbirimiz shöhret hoshur
2012-08-21
Share
alim-we-memet.jpg Solda memet barat, ongda alimjan
RFA

Her qétimliq héyt-bayram, yermenke yaki qurultay mezgilliri 5-iyuldin kéyin perzentliri ghayib bolup ketken a'ililer üchün yene bir dishwarchiliq mezgili hésablinidu. Chünki, mana bu mezgillerde xitay saqchiliri ularning bosughisida peyda bolup, ularni yük-taqilirini téngishqa we bir mehel yurtlirida turup kélishke buyruydu. A'ililer bolsa özlirining ata-bowiliridin bashlap bu zéminda yashap kéliwatqanliqini we özliriningmu junggo puqrasi ikenlikini bildürüp, ürümchidin kétip turushni ret qilidu. Buning bilen ikki terep arisida aghzaki talash-tartish bashlinidu, bu talash-tartish ittirish-sürüshüshke özgiridu, aqiwette a'ililer, yaki saqchixana yaki qamaqxanida özini köridu. Hörmetlik radi'o anglighuchilar, bu yerde teswirliniwatqini qaysi bir kino filimining körünüshi emes, bu peqet tünügün we ülüshkün ürümchide yüz bergen weqeler.

“ Milliy döletler, démokratik hakimiyetler öz xelqliridin qorqmaydu. Meyli bayram künliri bolsun, meyli yighin mezgilliride bolsun, qoynini öz tewelikidiki barliq kishilerge teng achidu. Kimlernidur chetke qaqmaydu, kimlernidur öyidin qoghlimaydu. Peqet mustemlikichi döletler, diktator hakimiyetlerla, bayram we yermenke mezgilliride, öz chawilirining chitqa yéyilip qélishidin qorqidu, öz tebi'itining dunyagha ashkarilinip qélishidin ensireydu. Shuning üchün ular, öz tewelikidiki heqsizliqqa uchrighan puqralirigha üstilep yene bir qétim heqsizliq qilidu.” yuqiriqilar bir Uyghur közetküchining jem'iyet qanuniyetliri heqqidiki tesirat xatiriliridin bir parche, töwende bu qanuniyetning pakitlirini diqqitinglargha sunimiz.

Roza héyttin ikki kün burun xoten qaraqashtiki xitay saqchiliri bilen ürümchi baxulyang saqchixanisining xadimliri, ürümchi bulaqbéshida olturushluq gülnisa xanimning öyide peyda bolghan. Ular gülnisa xanimgha, 1-séntebir küni ürümchide yawro-asiya yermenkisi ötküzülidighanliqini uqturup, uni yermenke axirlashquche, yurti xoten'ge qaytip shu yerde turup turushqa buyrughan. Gülnisa xanim oghli memet baratning ürümchide tutqun qilin'ghan we ürümchide ghayib bolghanliqini, oghlining uchurini almay turup yurtigha qaytmaydighanliqini éytqan.

Saqchilar yermenke mezgilide jem'iyetning tinchliqqa éhtiyaji barliqini, shunga bu a'ililerning döletning menpe'itini oylishini we döletning saqchilirigha maslishishini telep qilghan. Gülnisa xanim bolsa, döletning awwal öz puqralirining so'al we teleplirige jawab bérishi kéreklikini bildürüp qaytishni ret qilghan. Saqchilar gülnisa xanimgha birnechche kün oylinish pursiti bérip kétip qalghan. Aldinqi küni yene xitayning ürümchidiki saqchiliri ghayiblar a'ile-tawabi'atidin, qurban'gül xanimning qorusigha yétip kelgen. Ular aldimizdiki künlerde qeshqerdin saqchi kélidighanliqini we u saqchilarning qurban'gül xanimni waqitliq yurtigha qayturup ekitidighanliqini, shunga uning qaytishqa teyyarliq qilishini éytqan.

Qurban'gül xanim özining ürümchide tijaret qiliwatqanliqini, yurtigha qaytsa, yol chiqimidin bashqa yene künlüki 200yüendin puldin quruq qalidighanliqini éytip, saqchilarning buyruqini ret qilghan. Qurban'gül xanim yene özining ichkiri ölkidin kelmigenlikini, shunga éhtiyaji tughulghanda qeshqerge asan bérip kéleleydighanliqini eskertken. Héytning birinchi küni ürümchidiki xitay saqchiliri, ghaliblardin alim hélajining a'ilisige bérip, hélajini yük -taqisini téngishqa we etisi qeshqerge qarap yolgha chiqishqa buyrughan.

Xitay saqchilirining yolsizliq we zorawanliqlirini 3yildin buyan köp qétim körgen hélaji, xitay saqchilirining buyruqigha perwa qilmighan. Hélaji özining bir junggo puqrasi ikenlikini, özining jinayetchi emeslikini, belki bir perzentini yoqitip qoyghan ziyankeshlikke uchrighuchi ikenlikini bayan qilip, yurtigha qaytishni ret qilghan. Xitay saqchilirining qopal mu'amilisige layiqida jawab qayturghini üchün, u ürümchidiki baxulyang saqchixanisigha apirilip tehdit sélin'ghan. Hélaji özining herqandaq aqiwetke-tutulushqa, solinishqa hetta étilishqimu könglide teyyarliqi barliqini éytip, ürümchidin ketmeydighanliqini we ürümchide yashaydighanliqini bayan qilghan. Saqchilar hélajighimu oylinish pursiti bergen. Nöwette mezkur a'ililer xitay saqchilirining buningdin kéyinki tehdit we agahlandurushigha qarita rohiy jehettin teyyarliq körmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet