Голландийәдә 'мәхмут қәшқири илмий муһакимә йиғини' өткүзүлди

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати пән - маарип комитети 2008 - йилини мәхмут қәшқирини хатирләш йили елан қилғандин кейин дуняниң һәрқайси җайлирида болупму түркийә вә оттура асия түркий җумһурийәтлиридә нурғун паалийәтләр елип берилди.
Мухбиримиз әркин тарим
2009-01-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, түркийә тил тәтқиқат идариси башлиқи проф. Др. Шүкри ақалин әпәндиниң йиғинда сөз қиливатқан көрүнүшләрдин бири.
Сүрәт, түркийә тил тәтқиқат идариси башлиқи проф. Др. Шүкри ақалин әпәндиниң йиғинда сөз қиливатқан көрүнүшләрдин бири.
RFA Photo / Erkin Tarim

2009 - Йили киргәндин кейинму мәхмут қәшқири һәққидики паалийәтләр давам қилмақта. 1 - Айниң 25 - күни голландийиниң амстердам шәһиридики анатолийә вәхпиниң йиғин залида мәхмут қәшқири илмий муһакимә йиғини өткүзүлгән.

Бу йиғинни голландийәдә паалийәт өткүзүватқан түрки тәтқиқат мәркизи, яврупа түрк демократлар бирлики, голландийә түрк язғучилар җәмийити, әзәрбәйҗан мәдәнийәт җәмийити, вә ирақ түркмәнлири инсан һәқлири вәхпи қатарлиқ 8 аммивий тәшкилат ортақлишип уюштурған болуп, бу йиғинға явропада яшаватқан қериндаш түркий милләтләрдин көп санда кишиләр қатнашқан.

Бу йиғинда түркийидин алаһидә тәклип билән қатнашқан түркийә рәис җумһури башсекретари проф. Др. Мустафа исән, түркийә тил тәтқиқат идариси башлиқи проф. Др. Шүкри ақалин, түркийә җумһурийитиниң голландийә башәлчиси сәлаһәттин алпар қатарлиқ кишиләр қатнашқан вә сөз қилған. У йиғинда қилған сөзидә улуғ алим мәхмут қәшқири вә униң әсири түркий тиллар диванини явропада яшаватқан яш нәсилләргә өгитишниң әһмийити үстидә тохталған.

Түркийә җумһурийити дөлитиниң мәхмут қәшқири вә униң әсири түркий тиллар диванини яш нәсилләргә өгитиш вә бу һәқтә тәтқиқат елип беришқа алаһидә әһмийәт бериватқанлиқини тәкитлигән башәлчи, пүтүн дунядики түркий милләтләрниңму бу ортақ қиммәткә әһмийәт бериши керәкликини тәкитлигән.
Сүрәт, түркийә җумһурийити тәрипидин, мәхмут қәшқириниң туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән мәхмут қәшқири сизған, дунйа хәритиси чүшүрүлгән тәңгә пулниң сүрити.
Сүрәт, түркийә җумһурийити тәрипидин, мәхмут қәшқириниң туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән мәхмут қәшқири сизған, дунйа хәритиси чүшүрүлгән тәңгә пулниң сүрити. RFA Photo / Erkin Tarim

Йиғинға алаһидә тәклип бойичә түркийидин қатнашқан түркийә тил тәтқиқат идариси башлиқи шукри ақалин мәхмут қәшқириниң кимлики, һаяти вә йезип қалдурған әң улуғ әсири түркий тиллар дивани һәққидә мәлумат бәргән. У сөзидә йәнә мәхмут қәшқиридәк туғулғанлиқиниң 1000 - йили тәбриклинип келиватқан улуғ инсанларниң дуняда бәкла аз икәнликини тәкитлигән.

Йиғинниң ахирида туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән мәхмут қәшқириниң опалдики мазирида тартилған һөҗҗәтлик филим көрситилгәндин кейин, голландийидики уйғур сәнәтчи айгүл һәсән консерт бәргән. Биз бу йиғин җәрянида нәқ мәйданға телефон қилип, йиғин һәққидә мәлумат алдуқ.

Бу йиғинни уюштурған тәшкилатлардин бириниң мәсули ахмәт әпәнди, бу йиғинда улуғ алим мәхмут қәшқириниң һаяти вә әсәрлири һәққидә муһакимә елип берилипла қалмастин, хитай басқунчилири тәрипидин бесивелинған түрк туприқи шәрқий түркистан мәсилисиниңму күнтәртипкә кәлгәнликини аңлитип мундақ деди: "бүгүн түрк дунясида миң йил бурун түрк тилиниң асасий пәлсәписини оттуриға қойған шәхс мәхмут қәшқиридур. Йәни бу диван,  түрк дунясиниң миң йиллиқ тарихқа игә йезиқ мәнбәсидур. Бу шуни бизгә көрситип беридуки, миң йил бурун түрк дуняси у йәрдә иди. У йәр түркий милләтләрниң земини иди. Түркий милләтләр у йәрдә яшайтти. Йәни өзлири қурған дөләттә өз миллитиниң һакимийити астида яшавататти. Түркий милләтләрниң иттипақсизлиқи вә хитай җаһангирлириниң яман нийити нәтиҗисидә шәрқий түркистан хитайлар тәрипидин бесивелинди. Биз бу йиғинимизда мәхмут қәшқириниң асасий пәлсәписи һәққидә пикир йүргүзүпла қалмастин, бүгүнки шәрқий түркистанда хитай басқунчилириниң уйғурларға елип бериватқан бесими һәққидиму муназирә елип берилди. Голландийәдә ечилған бу йиғиндиму хитайниң шәрқий түркистан хәлқиғә елип бериватқан бесим сияситини тилға елиш арқилиқ, шәрқий түркистан мәсилисини дуня җамаәтчиликигә аңлитишқа тиришиватимиз."
 
 
Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт