Хитай һөкүмити Google енгилизчә хәвәрләр тор бетини тости


2004.12.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хәлқара чегрирсиз мухбирлар тәшкилати йеқинда хитай һөкүмитини Google енглиз тор бетини тосиғанлиқи үчүн қаттиқ әйиплиди. Google Ширкитиниң бейҗиңдә турушлуқ баянатчисиниң мәлум қилишичә, Google енглизчә тор бетиниң хитай һөкүмити тәрипидин тосиветилгәнликигә бир һәптидин ашқан.

Чегрисиз мухбирлар тәшкилатиниң көрситишичә, хитай һөкүмити Google да берилгән хәвәрләр тоғрисида, қаттиқ тәкшүрүш елип барған һәмдә мәзкур торбәтниң хитайчә берилидиған хәвәрләрдики хитайни әйибләйдиған мәлуматлирини чиқириветишни тәләп қилған.

Хитай интернет тор бәтлирини тосуш үчүн 800 милйон америка доллири сәрп қилди

Йеқинда америкида ечилған "учур дәвридики милләтләр мунасивити" намлиқ хәлқара илми муһакимә йиғинида, интернет тәтқиқатчиси җәк хе вә бил шя әпәнди хитай һөкүмитиниң интернет тор бәтлирини контрол қилиш үчүн 800 милйон америка доллиридин артуқ пул сәрп қилғанлиқини һәмдә "җиндүн" намлиқ назарәт қилиш системисини қуруп чиқип, бу хил назарәт қилиш системиси арқилиқ адәм тутуш һәрикитини елип бериватқанлиқини ашкарилиған.

Google Хәвәрләр тор бети дуняда зиярәт қилиниш қетим сани әң көп болған хәвәрләр тор бети болуп һисаплиниду. Google Ширкити 2002 - йили енглизчә хәвәрләр тор бетини қуруп чиққан. Йеңи түрдики аддилаштурулған Google хитайчә хәвәрләр тор бети болса бу йил 9 - айда мәйданға кәлгән.

Коммунист хитай қандақ қилип өзиниң зораванлиқ түзүмини иҗра қилип кәлди?

Google Енглизчә тор бетиниң хитай һөкүмити тәрипидин тақиветилгәнликидин хәвәрдар болған, нйо-йоркта турушлуқ хитай димократийичиси таң әфәнди мухбиримиз билән өткүзгән сөһбитидә, " коммунист хитай әзәлдин мундақ икки хил усул билән өзиниң зораванлиқ түзүмини иҗра қилип кәлгән. Бири қанлиқ бастуруш, йәнә бири болса ялған гәп қилип, хәлқни әхмәқ қилиш. Улар һәр заман мәтбуатларда бериливатқан растчил хәвәрләрни тосуш арқилиқ, һәқиқәтни хәлқтин йошурушқа тиришиду, шундақла хәлқни ялған гәпни һәқиқәт орнида қобул қилишқа мәҗбурлайду" дәп көрсәтти.

Таң әпәнди сөзидә йәнә " Google ширкити әмәлийәттә хитайниң бундақ қилишиға мақул дегүси йоқ. Лекин, улар "сода, мәнпәәт" дегәндәк сәвәбләр түпәйлидин, хитайниң бу хил қилмишиға йол қоюшқа мәҗбур болған" дәп көрсәтти:

Хитай һөкүмити кишиләрниң идийисини мав зедоң дәвридикидәк контрол қилишқа тиришмақта

Америкиниң вашингтон шәһиридики "хитай учур мәркизи" ниң мәсули чин күйде әпәнди хитай һөкүмитиниң Googleниң енглизчә хәвәрләр тор бетини тосиғанлиқи һәққидә тохтулуп, өз ой- пикирлирини баян қилип мундақ деди:

"Бейҗиң һөкүмитиниң бу қетим Google енглизчә хәвәрләр тор бетини тосиғанлиқи бундин илгирики Google хитайчә тор бетини тосиғанлиқиға селиштурғанда, уларниң интернет тор бәтлирини тосушта техиму илгириләватқанлиқини көрситип бериду. Йеқиндин уян биз шуни сәздуқки, хитай һөкүмити һазир идиологийә саһасидики контрол қилишни күчәйтмәктә. Йәни кишиләрниң идийисини контрол қилишқа тиришмақта. Буни биз ху җинтавниң қурултайда қилған сөзидинла сәзгән. Йеқиндин буян хитайда бир түркүм язғучи, вә зиялилар қолға елинди, буму наһайити муһим бир сигнал болуп һесаблиниду. Коммунист хитай һөкүмранлиқ қиливатқан әллик нәччә йилдин буян, һечқачан хәлқара җәмийәткә йеқинлишишни ойлимиди, улар давамлиқ мав зедуң вә диң шавпиңниң қолланған сиясити арисида давалғуп йүрди. Һазир ху җинтав болса мав зедоңниң һөкүмранлиқ қилиш усулини қоллинип, кишиләрниң идийисини контрол қилишни ойлимақта. Йеқинда хитай тәшвиқат министирлиқиниң җияв го бяв қатарлиқ 6 нәпәр зиялини мәтбуатларда мақалә елан қилиштин чәклигәнликиниң өзи наһайити җанлиқ бир испат болуп һисаплиниду. Димәк хитай һөкүмити қайтилап солчиллиқ йолға меңиши мумкин, хәлқара җәмийәт буниңға һәргизму йол қоймаслиқи керәк."

"Чегрисиз мухбирлар тәшкилати" хитай һөкүмитиниң енглизчә хәвәрләр тор бетини чәклигәнлики һәққидә , Google шеркитидин тездин инкас қайтурушни тәләп қилмақта. (Меһрибан)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт