Görüge élin'ghan xitaylarni qoyup bérishning sherti xitay shérketlirining rayondin chiqip kétishidur

Londonda chiqidighan " ottura sherq" gézitining 2008 - yili 24 - öktebir jüme künidiki sanida, mustafa sérining qelimi bilen " élip qéchilghan xitaylarni qoyup bérishning sherti xitay shériketliri'ing rayondin chiqip kétishidur" dégen témida bir maqala élan qilghan.
Muxbirimiz ömerjan toxti
2008.10.24
Pakistan-tutqun-xitay-305.jpg 2008 - Yili 8 - öktebirde pakistanda göröge élinghan ikki xitay énzhinirning tutqundiki körünüshi.
AFP Photo

Maqalide mundaq dep yézilghan:" mundin bir hepte ilgiri sudanning kordowan wilayitidiki xitay néfit shirketlirining ademliridin 9 neper xitay puqrasi rayondiki" adalet we barawerlik" partiyisining ademliri teripidin qachurulghan bolup, namelum terepke élip kétilgen idi. Mezkur xitaylarni qachurghanlarning mes'uli ebu humeyd ehmed "ottura sherq" géziti tehrirat bölümi bilen qol téléfoni arqiliq sözleshke söhbitide, qachurulghanlarni qoyup bérishning birdinbir sherti xitaylarning pütün néfit shirketlirini rayondin élip chiqip kétishidin ibaret ikenlikini, mundin bashqa héchqandaq bir chare mezkur 9 neper xitayni ularning qolidin qutuldurup qalalmaydighanliqini éytqan we qachurulghanlarning téni saq, insaniy mu'amile körüwatqanliqini bildürgen. Ebu humeyd "ottura sherq " géziti mes'ullirining qachurulghan 9 neper xitay puqrasining hazir nede ikenliki heqqidiki so'aligha , " ular kordowan wilayitidin yiraqliship ketmigen, ular bu wilayette bar" dep jawab bérish bilen kupaye qilghan."

Bu qétimqisi üchinchi qétimliq xitay qachurush weqesi

Maqalide yene mundaq dep yézilghan:" rayonda bu qétimqi xitay qachurush weqesi üchinchi qétimliq qachurush bolup, mundin ilgirimu ikki qétim xitay néfit shirkitining ademliri qachurulghan idi. Axirqi on yil mabeynide sudanda xitaylarning sani pewqul'adde köpiyip ketti. Mundaq kétiwerse ahalilarni tehdit astigha élishi mumkin dep qaralmaqta. Shunga sudandiki xitaylar köp yerleshken rayonlarning ahaliliri ulargha qarshi turidighan bolghan we ularni rayondin qoghlap chiqirishning chare - tedbirliri üstide izdinip, axiri ularni élip qéchish arqiliq tehdit sélip, ularni rayondin chiqirishni mexset qilghan bolishi éniq. Shunga 2004 - yili sudanning darfor wilayitide ikki neper xitay rayondiki quralliq küchler teripidin qachurulghan, yene shu yili kordowan wilayitining jenubidin "abdulla pezlulla" namliq quralliq küchler teripidin 4 neper xitay qachurulghan bolup, ulardin üch nepiri kéyinche qoyup bérilgen bolsimu, bir nepirining hazirghiche iz-dériki bolmighan."

Sudanda xitayning 100din artuq shirkiti bar

Maqalide éytilishiche, hazir sudanda 8 mingdin köprek xitay bar iken, ularning köpinchisi xartum, kordowan we jenubi rayonlarda néfit qézish ishida ishleydiken. Yene bir qismi köwrük sélish, yol yasash qatarliq ishlarda ishleydiken. Sudanda xitayning 100din köprek shirkiti ishleydiken, sudan bilen xitay otturisidiki yilliq sodining hejmi 10 milyard amérika dolliridin ashidiken. Bu sodining asasliqi néfit sodisi iken."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.