Hindistan yadro oq béshi élip yüreleydighan ottura musapilik bashqurulidighan bomba siniqi élip bardi


2007-04-12
Share

Hindistan dölet mudapi'e ministirliqi teripidin tarqitilghan körünüshtin tartilghan bu resimde hindistan teripidin sinaq qilin'ghan agni-3 tipliq bashqurulidighan bomba.AFP

Hindistan 12 ‏- mart küni bén'gal qoltuqi wilér arili orissa qirghiqidin muweppeqiyetlik halda agni-3 tipliq ottura musapiliq bashquruldighan bomba qoyup bergen. Melum bolushiche, hindistan qoyup bergen agni-3 yeni "yalqun-3" namliq bu bomba xitayning shangxey we béyjing sheherlirige hujum qozghiyalaydiken.

Qudretlik bomba

Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi chin'gang, xitayning hindistan élip barghan mezkur sinaqqa yéqindin diqqet qilghanliqini hem hindistanni rayon tinchliqi we muqimliqini ilgiri sürüshke dewet qilidighanliqini ipadiligen.

Yer yüzidin yer yüzige qoyup bérilidighan agni-3 tipliq bu bombining étish musapisi 3000 kilométir, aylanma uzunluqi 1. 8 Mitér, uzunluqi 16 mitér, éghirliqi 48 tonna bolup, u 1. 5 Tonna éghirliqtiki yadro oq béshini élip yürüsh iqtidarigha ige. Hindistan dölet mudapi'e tarmaqlirining bildürüshiche, 12 ‏- april chüshtin burun etigen sa'et 10 din 52 minut ötkende agni-3 namliq bashqurulidighan bomba muweppeqiyetlik halda qoyup bérilgen. Agni-3 bomba siniqi uda 3 nöwet kéchiktürülgendin kiyin 2006-yili 9- iyulda birinchi qétim élip bérilghan bolsimu, téxnikiliq kashila tüpeyli belgiligen nishan'gha tegmigen idi.

Agni-3 ni qoyup bérishte, kalaykunda bazisigha jaylashqan awi'atsiye kontrol merkizi, kolkatadiki hindistan ayroport bashqurush idarisi we sherqi déngiz armiyisi bash qomandanliq shtabi qatarliq organlar yéqindin maslashqan.

Bbk axbarat agéntliqining hindistan tashqi ishlar ministirliqi bergen uchurdin neqil keltürüshiche, hindistan terep bomba qoyup bérilishtin ilgiri pakistan hökümitini bu ishtin aldin'ala xewerdar qilip qoyghan. 2005-Yili 10-ayda bu ikki dölet bashqurulidighan bomba qoyup bérishte qarshi terepni aldin xewerlendürüp qoyush toghrisida kélishim hasil qilghan idi.

Gerche xitay qit'eler ara uchidighan yiraq musapiliq bashqurulidighan bombilargha ige bolsimu, lékin hindistan sinaq qilghan agni-3 pakistanning herbiy zawutliridiki herqandaq bir bashqurulidighan bombidin küchlük bolup, bu jenubiy asiyadiki eng uzaq musapilik we eng küchlük bashqurulidighan bombigha aylinip qalghan.

Hindistan dölet mudapi'e mutexessisliri, agni-3 ning uchush musapisi 3000 kilométir ikenlikini, lékin uning musapisini 5000 kilométirgha ashurghili bolidighanliqini ilgiri sürgen.

Hindistanning herbiy küchi

Hindistan dölet mudapi'e ministirliqi bayanatchisining bildürüshiche, bu hindi'istan alimlirining tunji nöwet eng ilghar rakéta yéteklesh téxnikisini sinaqtin ötküzüshi bolup, bomba hawagha 90 kilométir kötürülüp atmosférani tik halette késip ötkendin kéyin, yer yüzige qaytip sherqiy hindi okyanning nikobar arilidiki aldin belgilen'gen nishan'gha barghan.

Uningdin bashqa yene, yershari waqti gézitining melumatigha qarighanda, bu yil 30 ‏- mart hindistan danush namliq yadro oq béshi élip yürüsh iqtidarigha ige qisqa musapiliq bashqurulidighan bomba siniqi élip barghan. Bu bomba bén'gal déngiz qoltuqida chnadipur sinaq meydanigha 60 kilométir kélidighan jaydiki bir déngiz armiye paraxotidin qoyup bérilgen. Bu bombining étish musapisi 2500 kilométir bolup 750 kilogram yadro oq béshi élip yürüsh iqtidarigha ige idi.

Hindistan 1998 - yili muweppeqiyetlik halda atom bomba siniqi élip barghan we bir yürüsh yadro we bashqurulidighan bomba yéteklesh sistémisi tetqiqatini qanat yaydurghan. Buning ichide 700 kilométir musapilik agni-1 we 2500 kilométir musapilik agni-2 ler bar.

Agni-3 2008- yili hindistan qoralliq qisimlirigha resmiy ishlitishke tapshurulushtin ilgiri, italiye we hindistanliq alimlar birlikte mezkur bombini yene 3 merte qoyup birish siniqi ilip baridiken. (Jüme)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet