" Ню-йорк вақти" гезитиниң тәтқиқатчиси хитай һөкүмити тәрипидин қолға елинди


2004.09.24

Америкида чиқидиған "ню-йорк вақти гезити", гезитиниң тәтқиқатчиси җав йәнниң хитай һөкүмити тәрипидин қолға елинғанлиқини ашкарилиди,гезит даирлириниң пәрәз қилишичә, униң қолға елиниши, "ню-йорк вақти гезити"ниң мушу айниң башлири, җаң земинниң хитай компартийиси 16 -қурултийи 4 -омумий йиғинида, мәркизи һөкүмәт һәрбий ишлар комититиниң рәислик вәзиписидин истипа бериш тәләплиригә аит мәзмунда мақалә елан қилғанлиқи сәвәбидин мәйданға кәлгән икән.

Бирақ хитай даирилири 9 - айниң 17 - күни,"ню-йорк вақит гезити" тәтқиқатчиси җао йәнни қолға елиш сәвәплири һәққидә һичқандақ ипадә билдүрмиди.

"Ню-йорк вақти гезити", 9 - айниң 7 - күни күзәткүчиләрниң сөзини нәқил кәлтүрүп, җаң земинниң 4 - омуммий йиғин мәзгилидә хитай мәркизий һөкүмити һәрбий ишлар комититиниң рәисликидин истипа берип, вәзипини мәркизи һөкүмәт баш секритари ху җиңтавға өткүзүп беридиғанлиқини, шуниң билән 2002 - йили сайланған йеңи рәһбәрликниң вәзипини пүтүнләй тапшуруп алидиғанлиқи һәққидә мәхсус мақалә елан қилған иди.

Бу арида америка бирләшмә агентлиқи, җав йәнниң аилисидикиләрниң хитай һөкүмитииниң бир парчә һөҗҗитини қолға чүшүргәнликини елан қилди, хитай һөкүмитиниң мәзкүр һөҗҗитидә" җав йән, қанунсиз һалда чәтәлликләрни дөләт мәхпийәтлики билән тәминлигән"- дийилгән болуп, җав йәнниң достлириниң ейтишичә, җав йән қолға елиништин бурун, хитай бихәтәрлик органлири тәрипидин қаттиқ тәкшүрүш астиға елинған, җав йәнниң достиниң тәкитлишичә, җае йән һичқачан чәтәлликләрни бу һәқтики матирияллар билән тәминлигән әмәс.

"Нйорик вақти гезити"ниң билдүришичә, гәрчә хитай һөкүмити, җао йәнни қолға алғанлиқи һәққидә һичқандақ ипадә билдүрмигән болсиму, бирақ улар җао йәнниң аллиқачан қолға елинғанлиқидин хәвәр тапқан, " нйорк вақти гезити"дики хадимлар хитай даирлиридин җао йәннниң қолға елиниш сәвәплирини сүрүштә қилған болсиму бирақ һичқандақ җавапқа еришәлмигән.

" Ню-йорк вақти гезити"ниң тәкитлишичә, җав йәнниң, мәзкүр гезитниң тәтқиқатчиси болғиниға аран 4 ай болған болуп, униң сәвәпсизла хитай тәрипидин қолға елиниши гезит даилирини әндишигә салған, нөвәттә гезит мәсуллири ақ сарай вә дөләт ишлири кабинтидин, җав йәнни қутулдуруп чиқишни тәләп қилған.

Җав йән, әслидә " хитай ислаһат " журнилиниң мухбири болуп, у илгири хитай һөкүмәт хадимлириниң, диханларни бастуруш қилмишлирини ашкарлайдиған бир йүрүш мақалиларни елан қилған икән.

Тәйвәндә чиқидиған" бирләшмә гезит " тә ейтилишичә, җаң земинниң вәзиписидин истипа беридиғанлиқи һәққидики хәвәр тарқилип, хәлқарада ғул - ғула қозғилиш билән биргә" ню-йорк гезити"ниң бейҗиңдә турушлуқ тәтқиқатчи мухбири җав йән, хитай һөкүмити тәрипидин гуманлиқ нишан дәп қаралған.

" Бирләшмә гезит" ниң нәқил кәлтүрүшичә,"ню-йорк вақти гезити" җаң земинниң тәхттин чүшүдиғанлиқ хәвирини ашкарилаштин сирт, йәнә җаңземинниң боғаз раки кесилигә гириптар болғанлиқи һәтта хитайниң али дәриҗилик рәһбәрлири 4 - омуми йиғинниң ечилидиған йиғин залиниң яхши орунлаштурулмиғанлиқидин нарази икәнликигә охшаш, инчикә вә ички мәсилләрниң ашкарлиниши, хитай даирлириниң җав йәндин гуманлинишини мәйданға кәлтүргән.

Димәк, хитай һөкүмитити, җаң земинниң истипа бериш һәққидики хәвәрниң алдин - ала дуняға ашкарилинип қелиш сәвәбини җав йәндин көргән.

Җав йән, техи бу йил 5 -айда"ню-йорк вақти гезити"ниң бейҗиңда турушлуқ тәтқиқатчиси вә мухбири болған иди. (Әқидә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.