Xu jintaw hazir amérikida "dölet bashliqi" süpitide normal qarshi élinmaywatqan bir dölet bashliqi

2005- Yili 13-séntebir küni amérika prézidenti bush xitay re'isi xu jintaw bilen nyo-yorkta. AFP

Öz muxbirlirimizning bayan qilishiche, xitayning dölet re'isi xu jintaw bügün 18 ‏- april küni amérikining gherbiy qirghiqidiki siyatul shehirige yétip kelgende, xu jintawning aldigha qarshi alidighan kishilerla emes, uninggha qarshi namayish qilidighan kishilermu chiqqan. Qehwe hédi démaqqa urulup turidighan bu siyatul shehirining eng awat kochilirigha her qaysi jaylardin kelgen kishiler toplan'ghan. Kanadaning ottawa shehiridin kelgen bu xanimning éytishiche, kanadadin 100 ge yéqin adem bu sheherge kelgen.

Xu jintaw özige qarshi turidighan awazlarni anglawatidu

Bu xanim muxbirning "xitay bilen amérikining dölet munasiwitide yaki xitay bilen sodigerlerning menpe'etide toqunush peyda bolghanda, mesilini qandaq hel qilish kérek? dégen su'aligha jawab bérip "aldi bilen ademde bolushqa tégishlik eqelliy exlaq ölchimidin chetnep ketmeslik kérek. Eger shundaq eqelliy ölchemnimu saqliyalmisa, undaq adem meyli iqtisad bilen shughullansun yaki bashqa néme ish bilen shughullansun, uning qilghan ishi axirqi hésabta muweppeqiyet qazanmaydu" dégen.

Xewerde bayan qilinishiche, bezi kishiler xitay hökümiti yéqindin buyan maykrosoft, yaxu, sésko dégen chet'el shirketliri bilen iqtisadiy kélishim tüzüp, bundaq waste arqiliq xitayda intérnétni tosup xelqning pikir bayan qilish erkinlikini boghuwatidu. Biz buninggha qattiq ghezeplinimiz. Bu qétimmu xu jintaw amérikigha nahayiti köp pulni kötürüp kélip , öz -ara menpe'et yetküzüsh taktikisini qollinip kishilik hoquqni depsende qilmaqchi boluwatidu. Emma xu jintaw hazir bu jehette özige qarshi turidighan awazlarni syatulda anglawatidu.

Jorji bush xitayni amérikining istratégiyilik sepdishi yaki dosti dep qarimidi

Amérikining ottura gherb uniwérsitétining proféssori yang liyü "xitay amérikining istratégiyilik sepdishi, dégen atalghu prézidént kilinton zamanida bolghan. Emma jorji bush prézidént bolghandin kéyin, jenubiy déngizda ayrupilan soqulush weqesi yüz berdi, shuningdin kéyin amérika - xitay munasiwiti murekkepleshti. Prézidént jorji bush idé'ologiye jehette kommunizmgha qet'iy qarshi turidighan kishi, shunglashqa bu dewirde, jorji bush xitayni amérikining istratégiyilik sepdishi yaki dosti dep qarimidi, bu éniq. Amérika -xitay munasiwiti 2002 ‏- yilidin bashlap azraq yaxshilan'ghan bolsimu, emma jorji bush amérika -xitay munasiwitini teswirligende, peqet "nahayiti murekkep munasiwet" dégen gepni eng köp tekrarlap keldi. Amérika "sepdash" yaki ittipaqdash" dégen uqumgha nahayiti ehmiyet béridighan dölet. Bu zamanda xitay ‏- amérika munasiwiti eng köp bolsa birxil nahayiti sus hemkarliq munasiwiti bolup keldi, xalas.

Chikago uniwérsitétining proféssori yang dali amérika bilen xitayning közligen menpe'etlirini oxshash dégili bolmaydu, bu ikki dölet otturisida emeliyette sepdashliq yaki itipaqdashliq munasiwiti bolmidi. Peqet bezi jehetlerde hemkarlashti.

Xu jintaw washin'gton'gha nahayiti köp soghat élip ziyaretke keldi

Washin'gton pochtisi géziti" de "xu jintaw washin'gton'gha nahayiti köp soghat élip ziyaretke keldi" serlewhilik bir maqale élan qilindi. Uningda bayan qilinishiche, "gerche béyjing hökümiti xitay -amérika munasiwitini istratégiyilik sepdash" dewalghan bolsimu, emma emeliyette xitay peqet amérikining birxil "nahayiti sus dosti" bolup kelmekte" .

Gérmaniye awazining bayan qilishiche, gerche junggoluqlar xu jintawning bu qétimqi amérika ziyaritini dölet ziyariti dep qarisimu, lékin amérikiliqlar undaq qarimaydu. Emeliyette, amérikiliqlarning qarishiche, amérika -xitay munasiwitide soda yaki bixeterlik jehetlerning hemmiside ishning keynige birxil jiddiylik yushurun'ghan. Shunglashqa xu jintawni hazir amérikida heqiqiy rewishte bir dölet bashliqi süpitide qarshi élinmaywatqan birdinbir dölet bashliqi dep atashqa bolidu. Gerche xu jintaw peyshenbe küni aqsaraygha kelgende, uni amérikining 3 xil qisim orkéstiri qarshi alsimu, emma jorji bush xu jintaw üchün dölet ziyapiti bermeydu. Bu néme üchün ? amérika da'iriliri bu heqte chüshenche birishni bashtin -axiri ret qilip kelmekte.

Amérining shimaliy karolina shtatida turuwatqan siyasiy mulahizichi ju shöyu'en ependi yéngi esr jurnilida élan qilghan obzorida, hazir amérika néme üchün xu jintawni heqiqiy bir dölet rehbiri süpitide qarshi almaywatqanliqining sewebini tehlil qilip "xu jintaw peqet déng shawpingdin ibaret birla awaz gha ériship dölet re'isi bolghan kishi. Buningdin kéyin amérika xelq saylimighan dölet bashliqini qarshi almaydighan bir qanun tiklishi kérek" dep bayan qilghan. (Weli)