Хуҗинтав һинидистанни зиярәт қиливатқанда, әркин тибәт һәркити тәшкилатлири хитайниң дөләт байриқини көйдүргән


2006-11-23
Share
Хитай дөләт рәиси ху җинтав һиндистанниң зиярәт қиливатқанда, бир тибәт намайишчи өзигә от қоюп қаршилиқ билдүрди. AFP

Хуҗинтав 20 ‏- ноябир күнидин 24 ‏- ноябир күнигичә һиндистанда зиярәттә болди. Хуҗинтав һинидстанни зиярәт қиливатқан бу күнләрдә 'әркин тибәт һәркити' дәп атилидиған муһаҗирәттики тибәт яшлириниң бир хәлқаралиқ тәшкилатиниң қаршилиқ намайишлири үксимиди. Хәвәрләрдә мәлум болишичә, тибәтликләр хуҗинтавға болған наразилиқини ипадиләш үчүн өзини көйдүривалған, һәтта хитайниң дөләт байриқини көйдүргән вәқәләрму йүз бәргән.

22 ‏- Ноябир күни, намайишчилар 'мустәбитниң байриқини көйдүрәйли' дәп шуар товлап меңип...

Тибәтликләрниң драмсала шәһиридә чиқиридиған 'фаюл', йәни юртум тор бети' дә баян қилинишичә, әркин тибәт һәркити дәп атилидиған муһаҗирәттики тибәт яшлириниң хәларалиқ тәшкилатиға һинидистан даирилири чәклимә қойған. Хуҗинтав һинидистанни зиярәт қиливатқан мәзгилидә, уларниң драмсаладин сиртқа чиқиши чәкләнгән. Бундақ әһвал астида тибәт яшлири тәшкилати 22 ‏- ноябир күни драмсалада чоң намайиш өткүзгән. Намайишчилар йол буйи 'мустәбитниң байриқини көйдүрәйли' дәп шуар товлап маңған. Намайиш қошуни драмсала шәһиридики миклиот мәйданиға кәлгәндә, хитайниң дөләт байриқини дәссәп көйдүргән. Чоң һәҗимлик бәшйүлтузлуқ қизил байрақниң көйдүрүлгән көрүниши бар рәсимләр тибәт тор бәтлиридә елан қилинған. Бәзи чәтәл вастичилириму елан қилди. Бәшйүлтузлуқ қизил байрақниң көйдүрүлгән көрүниши бар бир фото сүрәтниң йениға 1949 - йилидин буян тибәт, шәрқий түркистан вә ички моңғолийә асминида ләпилдәп туруватқан бәш юлтузлуқ қизилбайрақни тибәтликләр көйдүрүп ташлиди, дәп изһат йезилған.

23 ‏- Ноябир күни, лакпа исимлик бир тибәт өзигә кирсин чечип от яққан

Ройтрс агентлиқиниң хәвәр қилишичә, һинидистан сақчилири 23 ‏- ноябир күни, хуҗинтав һиндистанниң мумбай шәһиридә чүшкән һәшәмәтлик миһманханиниң алдида намайиш қилған тибәтләрдин 21 кишини қолға алған. Намайиш җәрянида лакпа серин исимлик бир тибәт өзигә кирсин чечип от яққан. Бу киши көйиватқан от ичидә өзиниң мәқситини ипадиләш үчүн 'тибәтни азад қилайли' , 'хитайлар тибәттин чиқип кәтсун' дәп шуар товлиған. Һинидистан сақчилири бу кишиниң үстидә көйиватқан отни өчүрүп, уни дохторханиға елип кәткән. Бу күни намайишчилар үстигә кийгән майкиға 'хитайниң әхлақи начар, дослуқи рәзил' дегән хәтләр йезилған.

Хуҗинтав һинидистандин кетидиғанда, тибәтниң дөләт байриқи йәнә униң көзигә көрүнди

Бирләшмә агентлиқиниң мухбири әшвини батияниң мумбайдин 24 ‏- ноябир күни хәвәр қилишичә, һинидистан сақчилири хитайниң дөләт рәиси хуҗинтавни тибәт намайишчилиридин , болупму тибәт яшлири тәшкилатниң иһтималдики һуҗумидин мувәппиқийәтлик һалда қоғдап, уни оңайсиз әһвалға чүшүрүп қоймиди. Хуҗинтав барғанлики җайни һинидистан сақчилири қатму-қат қоршап қоғдиди. Тибәт өктичилириниң наразилиқ һәрикәтлирини чәкләп турди. Шундақ әһвал аситидиму, 23 ‏- ноябир күни хуҗинтав чүшкән миһманхана алдида бир тибәт өзини көйдүривалди. Әмди бөгүн, 24 ‏- ноябир күни йәнә, хуҗинтав һинидистан билән хошлушуп , пакистанға қарап йолға чииқиш алдида турғанда , тибәтләр йәнә юшурун һалда такси билән келип, хуҗинтав чүшкән һәйвәтлик таҗ мәһәл мһиманханисиниң алдида тибәтниң мустәқил байриқи вә наразилиқ ипадиләйдиған пилакатлирини чиқирип намайиш қилишқа башлиди. Бучағда миһманхана ичидә, хуҗинтав башчилиқидики 250 кишилик хитай өмики 300 дин артуқ һиндистан содигәрлири қизғин содилишивататти. Бу чағда һинидистан сақчилири йәнә йолларни қамал қилип, тибәтләрниң паалийитини чәклиди. Башқа тибәтләрни, болупму тибәт яшлар тәшкилатиниң адәмлирини бу тәрәпкә киргүзмиди. Хәвәрдә баян қилинишичә, һиндистандики бу драмсала шәһири далайлама 1959 ‏- йили тибәттин сүргүн қилинғандин кейин, муһаҗирәттики тибәт һөкүмитиниң паалийәт мәркизи болуп турмақта. (Вәли)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт